Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçimFiqur (SVG)

Bucaqlar x ilə verildikdə

7-ci sinif həndəsə sualı: kəsənlə alınan bucaqlar dəyişənli ifadələrlə verilir və bucaq cütlərindən biri haqqında bərabərlik şərti qoyulur. Şagird qarşılıqlı və qonşu bucaqların xassələrindən istifadə edərək bucaqlar arasında əlaqə qurur, xətti tənlik tərtib edib həll edir və axtarılan bucağın dərəcə ölçüsünü tapır. Həndəsə ilə cəbri birləşdirən, xətti tənlikləri bilən şagird üçün orta səviyyəli tapşırıq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Üfüqə yaxın iki düz xətt: yuxarıda m, aşağıda n; onları maili k düz xətti P (m üzərində) və Q (n üzərində) nöqtələrində kəsir. P-də bucaqlar: 1 yuxarı-sol, 2 yuxarı-sağ, 3 aşağı-sol, 4 aşağı-sağ; Q-da: 5 yuxarı-sol, 6 yuxarı-sağ, 7 aşağı-sol, 8 aşağı-sağ. ∠2-nin yanında «3x + 20°», ∠5-in yanında «2x + 10°» yazılıb.

Şəkildə m və n düz xətləri k kəsəni ilə kəsişir, bucaqlar 1-dən 8-ə qədər nömrələnib. Daxili çarpaz ∠4 və ∠5 bucaqları bərabərdir, ∠2 = 3x + 20° və ∠5 = 2x + 10°. ∠5-i tapın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Şərtdən tənliyə

Əsas fikir

Bu mövzuda m və n ixtiyari düz xətlərdir: daxili çarpaz və ya uyğun bucaqlar özü-özlüyündə bərabər olmur. Bərabərlik burada şərt kimi verilib. Ondan nəticə çıxarmaq üçün iki tanış xassə kifayətdir:

  • qarşılıqlı bucaqlar bərabərdir (P-də ∠1 = ∠4, ∠2 = ∠3; Q-da ∠5 = ∠8, ∠6 = ∠7);
  • qonşu bucaqların cəmi 180°-dir (məsələn, ∠3 + ∠4 = 180°, ∠1 + ∠3 = 180°).

Dərslik də belə soruşur (fiziki s. 66–67, çap 64–65, çalışma 2, 3, 5): bir cüt daxili çarpaz və ya uyğun bucaq bərabər olarsa, qalan cütlər haqqında nə demək olar?

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqBucaqlar x ilə verildikdə

∠4 = ∠5, ∠2 = 3x + 20°, ∠5 = 2x + 10°. ∠5 = ?

  1. ∠2 və ∠3 P nöqtəsində qarşılıqlıdır: ∠3 = ∠2.
  2. ∠3 və ∠4 P nöqtəsində qonşudur: ∠3 + ∠4 = 180°.
  3. Şərtə görə ∠4 = ∠5. Onda ∠2 + ∠5 = ∠3 + ∠4 = 180°.
  4. (3x + 20°) + (2x + 10°) = 180° → 5x + 30° = 180° → 5x = 150° → x = 30°.
  5. ∠5 = 2 · 30° + 10° = 70°.
  6. Cavab: ∠5 = 70°.

m və n düz xətləri və k kəsəni: bucaqlar x ilə

Mavi ∠2 = 110° və ∠5 = 70°. Yaşıl ∠3 ∠2-yə qarşılıqlı, yaşıl ∠4 isə şərtə görə ∠5-ə bərabərdir; ∠3 + ∠4 = 180°.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

∠2 = 3 · 30° + 20° = 110° və ∠5 = 70°: 110° + 70° = 180° ✓. P-də ∠3 = ∠2 = 110°, ∠4 = ∠5 = 70°, qonşu ∠3 və ∠4-ün cəmi 180° ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 30°Bu, x-in qiymətidir. ∠5 = 2x + 10° = 2 · 30° + 10°.
  • 90°180°-ni yarıya bölmək ∠2 = ∠5 demək olardı. Amma ∠2 və ∠5-in ifadələri fərqlidir: onların cəmi 180°-dir, özləri bərabər deyil.
  • 110°Bu, ∠2-dir: 3 · 30° + 20° = 110°. Sual ∠5-i soruşur.
  • 142°∠2 + ∠5 = 360° götürülüb (5x + 30° = 360°, x = 66°). 360° bir nöqtə ətrafındakı dörd bucağın cəmidir; ∠2 + ∠5 isə ∠3 + ∠4-ə, yəni 180°-yə bərabərdir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Bir kəsişmə nöqtəsində bucaqlar

    7-ci sinif həndəsə sualı: iki düz xəttin kəsənlə kəsişməsində bir kəsişmə nöqtəsində əmələ gələn dörd bucaq arasındakı əlaqələrin tətbiqi. Şagird nömrələnmiş bucaqlar olan şəkildə qonşu və qarşılıqlı bucaqları tanıyır, onların xassələrindən istifadə edərək verilmiş şərtdən axtarılan bucağın dərəcə ölçüsünü hesablayır. Qonşu və qarşılıqlı bucaqları bilən şagird üçün əsas səviyyəli tapşırıq.

    2.16 İki düz xəttin üçüncü ilə kəsişməsindən alınan bucaqlar

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Daxili çarpaz bucaqlar bərabər olduqda

    7-ci sinif həndəsə sualı: iki düz xətt kəsənlə kəsişir və bucaq cütlərindən biri haqqında şərt verilir. Şagird kəsənlə alınan bucaq cütləri (daxili çarpaz, daxili birtərəfli, uyğun) arasındakı əlaqəni qonşu və qarşılıqlı bucaqların xassələri ilə əsaslandırır və şərtə əsasən başqa bir bucaq cütü haqqında nə müəyyən etmək olduğunu araşdırır. Məntiqi əsaslandırma bacarığını yoxlayan orta səviyyəli tapşırıq.

    2.16 İki düz xəttin üçüncü ilə kəsişməsindən alınan bucaqlar

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Nisbət və daxili birtərəfli bucaqlar

    7-ci sinif həndəsə sualı: kəsənlə kəsişən iki ixtiyari düz xətt üçün bir kəsişmə nöqtəsində qonşu bucaqların nisbəti, digər nöqtədə isə bir bucaq verilir. Şagird nisbətə görə qonşu bucaqları tapır, qarşılıqlı və qonşu bucaqlar vasitəsilə daxili birtərəfli bucaqları hesablayır və onların cəmini müəyyən edir. Nisbətlə işləməyi və bucaq cütlərini bilən şagird üçün orta səviyyəli çoxaddımlı tapşırıq.

    2.16 İki düz xəttin üçüncü ilə kəsişməsindən alınan bucaqlar

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Üçbucaqda kəsən və bucaq cütü

    7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucağın tərəflərini saxlayan üç düz xətt cüt-cüt kəsişir və onlardan biri kəsən kimi götürülür. Şagird adi kəsən şəklindən fərqli konfiqurasiyada kəsəni və iki düz xətti ayırır, bucaqların düz xətlərə və kəsənə nəzərən yerini təhlil edərək verilmiş bucaq cütünü adlandırır. Bucaq cütlərinin təriflərini bilən şagird üçün bilikləri yeni vəziyyətə köçürən tapşırıq.

    2.16 İki düz xəttin üçüncü ilə kəsişməsindən alınan bucaqlar

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Uyğun bucaqlar bərabər olduqda nə doğrudur?

    7-ci sinif həndəsə sualı: iki düz xətt kəsənlə kəsişir və uyğun bucaqların bərabərliyi şərt kimi verilir. Şagird qarşılıqlı və qonşu bucaqların xassələri ilə üç təklifi yoxlayır: daxili çarpaz bucaqların bərabərliyi, daxili birtərəfli bucaqların cəmi və uyğun bucaqların cəmi. Təkliflərin doğruluğunu əsaslandırmaq bacarığı.

    2.16 İki düz xəttin üçüncü ilə kəsişməsindən alınan bucaqlar

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    İki kəsişmə nöqtəsində bucaqlar

    7-ci sinif həndəsə sualı: kəsən paralelliyi verilməyən iki düz xətti iki nöqtədə kəsir və hər kəsişmə nöqtəsində bir bucaq məlumdur. Şagird səkkiz nömrəli bucaq arasında eyni təpədəki bucaqların əlaqələrindən istifadə edərək tələb olunan iki bucağın cəmini hesablayır. Bucaq cütlərinin adlarını, qonşu və qarşılıqlı bucaqların xassələrini bilən şagird üçün orta səviyyəli tapşırıq.

    2.16 İki düz xəttin üçüncü ilə kəsişməsindən alınan bucaqlar