Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçimFiqur (SVG)

Tərəflərin orta nöqtələrinə görə təpə

Parçanın orta nöqtəsinin koordinatları üçbucaqda: tərəflərin orta nöqtələri verildikdə üçbucağın təpəsini bərpa etmək. Hər orta nöqtə üçün təpə koordinatlarının cəmini yazmaq, alınan tənlikləri birlikdə həll etmək və ya orta xətt ilə yaranan paraleloqramdan istifadə etmək, nəticəni orta nöqtələrlə yoxlamaq. Şəkilli çoxaddımlı mühakimə tapşırığı; 8-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

ABC üçbucağı; təpələr yalnız hərflə işarələnib. K(1; 5) AB-nin, L(4; 2) BC-nin, P(−1; 0) AC-nin orta nöqtəsidir, bərabər hissələr işarələnib; KLP üçbucağı qırıq xətlərlə çəkilib. Koordinat oxları göstərilməyib.

ABC üçbucağında AB, BC və AC tərəflərinin orta nöqtələri uyğun olaraq K(1; 5), L(4; 2) və P(−1; 0) nöqtələridir. B təpəsinin koordinatlarını tapın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Orta nöqtədən təpələrin cəminə

Əsas fikir

Koordinat müstəvisində. «Uc nöqtələri A(x1; y1) və B(x2; y2) olan AB parçasının M(x0; y0) orta nöqtəsinin koordinatları aşağıdakı kimi tapılır»:

x0 = (x1 + x2) : 2, y0 = (y1 + y2) : 2

Hər koordinat ayrıca hesablanır: absis absislərdən, ordinat ordinatlardan.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqTərəflərin orta nöqtələrinə görə təpə

ABC üçbucağı və tərəflərinin orta nöqtələri

ABC üçbucağında AB, BC və AC tərəflərinin orta nöqtələri uyğun olaraq K(1; 5), L(4; 2) və P(−1; 0) nöqtələridir. B təpəsinin koordinatlarını tapın.

  1. A(xA; yA), B(xB; yB), C(xC; yC) olsun. Düstura görə absislər üçün: xA + xB = 2 · 1 = 2, xB + xC = 2 · 4 = 8, xA + xC = 2 · (−1) = −2.
  2. Üç bərabərliyi toplayaq: 2(xA + xB + xC) = 2 + 8 − 2 = 8, yəni xA + xB + xC = 4. Buradan xB = 4 − (xA + xC) = 4 − (−2) = 6.
  3. Ordinatlar üçün eyni yol: yA + yB = 10, yB + yC = 4, yA + yC = 0; cəm 2(yA + yB + yC) = 14, yA + yB + yC = 7, yB = 7 − 0 = 7.
  4. Cavab: B(6; 7)

ABC üçbucağı və tərəflərinin orta nöqtələri

K, L, P tərəflərin ortalarıdır; təpələr A(−4; 3), B(6; 7), C(2; −3).

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Digər təpələr: A(2 − 6; 10 − 7) = A(−4; 3), C(8 − 6; 4 − 7) = C(2; −3). AB-nin ortası ((−4 + 6) : 2; (3 + 7) : 2) = (1; 5) = K ✓, BC-nin ortası ((6 + 2) : 2; (7 − 3) : 2) = (4; 2) = L ✓, AC-nin ortası ((−4 + 2) : 2; (3 − 3) : 2) = (−1; 0) = P ✓. Başqa yol: orta xətt KP ∥ BC və KP = BL olduğundan BKPL paraleloqramdır; onun BP və KL diaqonalları ortaq orta nöqtəyə malikdir, buradan B = K + L − P = (6; 7).

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • (−4; 3)Bu, A təpəsidir: A = K + P − L. B AB və BC tərəflərinin ortaq ucudur, ona görə B = K + L − P = (6; 7).
  • (2; −3)Bu, C təpəsidir: C = L + P − K. B üçün AB və BC-nin orta nöqtələri toplanır, AC-ninki çıxılır: (6; 7).
  • (4; 7)Bu, üç orta nöqtənin koordinatlarının cəmidir və üç təpənin koordinatları cəminə bərabərdir. B-ni almaq üçün ondan A ilə C-nin cəmini (2P) çıxmaq lazımdır: (4 − (−2); 7 − 0) = (6; 7).
  • (2,5; 3,5)Bu, KL parçasının orta nöqtəsidir. BKPL paraleloqramında BP diaqonalı KL-in ortasından keçir, amma B bu nöqtədən P qədər uzaqdadır: B = K + L − P = (6; 7).