ABCD dördbucaqlısı haqqında hansı məlumat onun paraleloqram olduğunu hökm etməyə imkan verir?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Paraleloqramın əlamətləri
Əsas fikir
Paraleloqramın əlamətləri (dərslik, fiziki s. 80):
- «İki qarşı tərəfi konqruyent və paralel olan dördbucaqlı paraleloqramdır.»
- «Qarşı tərəfləri konqruyent olan dördbucaqlı paraleloqramdır.»
- «Dördbucaqlının diaqonalları kəsişirsə və kəsişmə nöqtəsində yarıya bölünürsə, bu dördbucaqlı paraleloqramdır.»
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqParaleloqramın əlaməti
ABCD dördbucaqlısı haqqında hansı məlumat onun paraleloqram olduğunu hökm etməyə imkan verir?
- Hər məlumatı üç əlamətlə müqayisə edirik: məlumat əlamətlərdən birini tam ödəməlidir.
- «AB = CD və AB || CD» — iki qarşı tərəf həm bərabər, həm paraleldir. Bu, birinci əlamətdir, deməli, ABCD paraleloqramdır.
- Digər məlumatların hər biri üçün paraleloqram olmayan dördbucaqlı tapmaq olur (aşağıdakı şəkil), ona görə onlar kifayət deyil.
- Cavab: AB = CD və AB || CD
İki əks-nümunə: bərabəryanlı trapesiya və çərpələng formalı dördbucaqlı
1) Bərabəryanlı trapesiya: AB || CD, AD = BC, amma AD ∦ BC. 2) Çərpələng formalı dördbucaqlı: AB = BC, CD = DA, amma qarşı tərəflər paralel deyil.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Əks-nümunə yoxlaması: doğru məlumat üçün belə dördbucaqlı qurmaq mümkün deyil — AB və CD bərabər və paralel olanda AD ilə BC də paralel olur (dərslikdəki birinci əlamət).
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- AB || CD və AD = BCBərabəryanlı trapesiyada da AB || CD və AD = BC ola bilər (şəkil 1), amma AD ilə BC paralel deyil. Əlamətdə bərabər olan tərəflər həm də paralel olmalıdır.
- AB = BC və CD = DABunlar qonşu tərəflərdir. Çərpələng formalı dördbucaqlıda (şəkil 2) belədir, amma o, paraleloqram deyil. Əlamət qarşı tərəflərdən danışır.
- ∠A + ∠B = 180°Bu bərabərlik yalnız AD || BC olduğunu göstərir (daxili birtərəfli bucaqlar). AB ilə CD paralel olmaya bilər — onda ABCD trapesiyadır.
- BO = OD (O — diaqonalların kəsişmə nöqtəsi)Yalnız bir diaqonal yarıya bölünür. Teorem 3 (əlamət) hər iki diaqonalın yarıya bölünməsini tələb edir; məsələn, çərpələng formalı dördbucaqlıda bir diaqonal digərini yarıya bölür, amma o, paraleloqram deyil.