Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Mərkəzi bucaqların cəmi

Mərkəzi bucaq və çevrə qövsü: bir mərkəzdən çəkilmiş radiusların əmələ gətirdiyi, ortaq daxili nöqtəsi olmayan mərkəzi bucaqların cəmi haqqında xassədən tənlik qurmaq, dəyişənin qiymətini tapmaq və seçilmiş qövsün dərəcə ölçüsünü uyğun mərkəzi bucağa görə hesablamaq. Bucaqları cəbri ifadələrlə verilmiş şəkilli tapşırıq; 9-cu sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

O mərkəzli çevrədə OA, OB, OC radiusları; AOB bucağı 3x, BOC bucağı 4x + 20°, COA bucağı 5x − 20° kimi işarələnib.

Şəkildə O — çevrənin mərkəzi, OA, OB və OC radiuslardır. ∠AOB = 3x, ∠BOC = 4x + 20°, ∠COA = 5x − 20° olarsa, A nöqtəsini saxlamayan BC qövsünün dərəcə ölçüsünü tapın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Mərkəzi bucaqların cəmi 360°-dir

Əsas fikir

«Təpə nöqtəsi çevrənin mərkəzində olan bucağa mərkəzi bucaq deyilir.» «Qövsün dərəcə ölçüsü uyğun mərkəzi bucağın dərəcə ölçüsünə bərabərdir: ⌣AB = ∠AOB».

«Çevrənin bir neçə radiusu çəkildikdə alınan ortaq daxili nöqtəsi olmayan bütün mərkəzi bucaqların cəmi 360°-dir.»

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqMərkəzi bucaqların cəmi

Üç radiusun əmələ gətirdiyi mərkəzi bucaqlar

Şəkildə O — çevrənin mərkəzi, OA, OB və OC radiuslardır. ∠AOB = 3x, ∠BOC = 4x + 20°, ∠COA = 5x − 20° olarsa, A nöqtəsini saxlamayan BC qövsünün dərəcə ölçüsünü tapın.

  1. Üç bucağın ortaq daxili nöqtəsi yoxdur və onlar O ətrafını tam doldurur, ona görə cəmləri 360°-dir: 3x + (4x + 20°) + (5x − 20°) = 360°.
  2. Sadələşdirək: 12x = 360°, x = 30°.
  3. A-nı saxlamayan BC qövsü ∠BOC-yə bərabərdir: ∠BOC = 4 · 30° + 20° = 140°.
  4. Cavab: ⌣BC = 140°

Üç radiusun əmələ gətirdiyi mərkəzi bucaqlar

x = 30°: bucaqlar 90°, 140°, 130°; göy rəngli BC qövsü 140°.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Bucaqlar: 3 · 30° = 90°, 140°, 5 · 30° − 20° = 130°; 90° + 140° + 130° = 360° ✓. 140° < 180°, yəni BC minor qövsdür.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 30°Bu, x-in qiymətidir. BC qövsü ∠BOC-yə bərabərdir: 4 · 30° + 20° = 140°.
  • 90°Bu, ∠AOB = 3x = 90°-yə uyğun AB qövsüdür, BC qövsü deyil.
  • 130°Bu, ∠COA = 5x − 20° = 130°-yə uyğun CA qövsüdür.
  • 220°Bu, A-dan keçən BAC major qövsüdür: 360° − 140°. Sual A-nı saxlamayan qövsü soruşur.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    İki bərabəryanlı üçbucaq və qövslər

    Mərkəzi bucaq və çevrə qövsü: radiuslardan qurulan bərabəryanlı üçbucaqlarda bucaqları dəyişənlərlə ifadə etmək, bir nöqtə ətrafındakı mərkəzi bucaqların cəmindən və verilmiş şərtdən tənliklər sistemi qurmaq, sonra axtarılan qövsün dərəcə ölçüsünü uyğun mərkəzi bucağa görə tapmaq. Çoxaddımlı, yazılı əsaslandırma tələb edən şəkilli tapşırıq; 9-cu sinif şagirdi üçün.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Bərabər vətərlərin ayırdığı qövslər

    Mərkəzi bucaq və çevrə qövsü: bərabər vətərlərə uyğun mərkəzi bucaqların bərabərliyini radiuslardan qurulan üçbucaqların konqruyentliyi ilə əsaslandırmaq, konqruyent mərkəzi bucaqlara uyğun qövslərin bərabərliyindən və bütöv çevrədən istifadə edib qövsləri hesablamaq və mərkəzi bucağa uyğun qövsü düzgün seçmək. Şəkilli, çoxaddımlı tapşırıq; 9-cu sinif şagirdi üçün.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Radiuslardan yaranan bərabəryanlı üçbucaq

    Mərkəzi bucaq və çevrə qövsü: iki radius və vətərin əmələ gətirdiyi bərabəryanlı üçbucaqda oturacaq bucaqlarının bərabərliyindən və üçbucağın daxili bucaqlarının cəmindən istifadə edib mərkəzi bucağı, sonra ona uyğun qövsün dərəcə ölçüsünü tapmaq. Vətər, radius və bərabəryanlı üçbucaq anlayışlarını birləşdirən şəkilli tapşırıq; 9-cu sinif şagirdi üçün.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    İki diametrin ayırdığı qövslər

    Mərkəzi bucaq və çevrə qövsü: kəsişən iki diametrin əmələ gətirdiyi qonşu və qarşılıqlı mərkəzi bucaqları tapmaq, yarımçevrənin dərəcə ölçüsündən istifadə etmək və qövslərin toplanması xassəsi ilə üzərindəki nöqtələrlə verilmiş qövsün dərəcə ölçüsünü hesablamaq; minor və major qövsləri fərqləndirmək. Şəkilli tapşırıq; 9-cu sinif şagirdi üçün.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Nisbətdə bölünmüş çevrə

    Mərkəzi bucaq və çevrə qövsü: çevrə üzərindəki nöqtələrin onu verilmiş nisbətdə böldüyü qövslərin dərəcə ölçülərini bütöv çevrəyə görə hesablamaq, qövslərin toplanması xassəsini tətbiq etmək və iki radiusun əmələ gətirdiyi mərkəzi bucağa minor və major qövslərdən hansının uyğun gəldiyini əsaslandırmaq. Yazılı əsaslandırma tələb edən tapşırıq; 9-cu sinif şagirdi üçün.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Saat əqrəbləri arasındakı bucaq

    Mərkəzi bucaq: saat siferblatını on iki bərabər qövsə bölünmüş çevrə kimi görmək, dəqiqə və saat əqrəblərinin dəqiqədə döndüyü bucaqları hesablamaq, hər əqrəbin on iki rəqəmindən dönmə bucağını tapmaq və verilmiş vaxtda iki əqrəb arasındakı kiçik mərkəzi bucağı müəyyən etmək. Şəkilli məişət tapşırığı; 9-cu sinif şagirdi üçün.