Mətn (transkript)
Samir də, Namiq də yeddi a-nı iki hissəyə böldü. Samirdə alındı, Namiqdə yox. Niyə? Üç a-nı iki a üstəgəl üç cəminə vuranda altı a kvadrat üstəgəl doqquz a alınır. Bu, vurmadır. Vuruqlara ayırmaq isə geri yoldur: cəmi yenidən hasilə çevirmək. Bəs vuruqlar haradan tapılır? Birinci yol ortaq vuruqdur. Altı a kvadrat: üç, iki, a, a. Doqquz a: üç, üç, a. Hər iki həddə üç də var, a da. Üç a-nı mötərizə xaricinə çıxarırıq, içəridə iki a üstəgəl üç qalır. Bəs bütün hədlərdə ortaq vuruq olmasa? Samirin üçhədlisi a kvadrat üstəgəl yeddi a üstəgəl on ikidir. Bu üç həddin ortaq vuruğu yoxdur. Samir yeddi a-nı üç a üstəgəl dörd a kimi yazdı və hədləri cüt-cüt qruplaşdırdı. Birinci cütdən a, ikincidən dörd çıxdı, hər ikisində a üstəgəl üç qaldı. Bu mötərizəni də çıxardı: a üstəgəl üç, vur a üstəgəl dörd. Fiqurla baxaq. A kvadrat böyük kvadratdır, hər a bir zolaq, on iki isə kiçik kvadratlar. Üç zolaq sağa, dörd zolaq aşağı düzülür. Küncdə on iki xana qalır və kiçik kvadratlar oraya tam sığır. Düzbucaqlı qapandı, onun tərəfləri isə vuruqlardır. Namiq isə yeddi a-nı iki a üstəgəl beş a kimi yazdı. Onda künc iki sütun, beş sıradır, cəmi on xana. İki kvadrat artıq qalır və düzbucaqlı qapanmır. Cəbrdə də iki mötərizə fərqli çıxır. Sirr ədədlərdədir: hasili on iki, cəmi yeddi olan iki ədəd lazımdır. Bir və on iki: cəmi on üç. İki və altı: səkkiz. Üç və dörd: düz yeddi. Namiqin iki və beşi isə on verir, on iki yox. Yoxlayaq: a üstəgəl üçü a üstəgəl dördə vuranda ilk üçhədli geri gəlir. Belə cüt hər üçhədlidə tapılmır. Amma yadda saxla: yeddi a-nı təsadüfən bölmə, hasili on iki, cəmi yeddi olan cütü tap.