Mövzu · DİM · Riyaziyyat · 2.0 7-ci sinif Riyaziyyat
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
HTML dərsDİM · Riyaziyyat
7-ci sinif üçün çoxhədlinin vuruqlara ayrılması mövzusunda oxu dərsi: vuruqlara ayırma vurmanın tərsi kimi düzbucaqlının sahəsi və tərəfləri ilə izah olunur, tərif, ədədi vuruğun niyə sayılmadığı və birhədlilərin ƏBOB və ƏKOB-u verilir. Ortaq birhədli və ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, əks mötərizələr, qruplaşdırma üsulu və x² + px + q üçhədlisində orta həddin iki birhədliyə ayrılması addım-addım öyrədilir, nəticə vurma ilə yoxlanılır. Tipik səhvlər, ağılda hesab, şərtə görə ifadənin qiyməti və hasilin sıfıra bərabər olması ilə tənlik həlli göstərilir. Birhədli və çoxhədliləri vurmağı bilən şagirdlər üçündür.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
Audio dərsDİM · Riyaziyyat12:20
7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: çoxhədlinin vuruqlara ayrılması. Vuruqlara ayırmanın vurmanın tərsi olduğu, cəmin hasil kimi yazılması, hasil və vuruq anlayışları, dərslik tərifi (vuruqların dərəcəsi birdən kiçik deyil, ədədi vuruq sayılmır, hər çoxhədli ayrılmır) sözlə izah olunur. Üç üsul: ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq (əmsalların ƏBOB-u və ən kiçik üstlü ortaq hərflər, mötərizədə qalan bir, ortaq ikihədli vuruq qutu analogiyası ilə, əks mötərizələr), qruplaşdırma üsulu (cüt-cüt qruplaşdırıb eyni mötərizəni çıxarmaq, cəmdə dayanmaq və mənfi işarə tələləri) və üçhədlinin orta həddini hasili və cəmi verilmiş iki ədədlə ayırmaq. Tətbiq: hasilin sıfıra bərabər olması ilə tənlik həlli, kökün işarəsi və ağılda hesab; vurma ilə yoxlama. Sinifdə on yeddi vur altmış dörd üstəgəl on yeddi vur otuz altı misalını iki saniyəyə hesablayan şagird hekayəsi ilə.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasıaz-AZ
Video dərsDİM · Riyaziyyat2:37
Qısa video dərs: 7-ci sinif riyaziyyatında çoxhədlini vuruqlara ayırmaq, yəni cəmi hasil şəklində yazmaq və bunun vurmanın tərsi olduğunu görmək. Ortaq vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, qruplaşdırma üsulu və a² + 7a + 12 kimi üçhədlidə orta həddi hasili sərbəst həddə, cəmi isə orta əmsala bərabər iki ədədlə bölmək cəbr plitələrinin düzbucaqlı modeli ilə izah olunur; nəticə vurma ilə yoxlanır. Birhədlilərin vurulmasını bilən şagirdlər üçündür.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
