Paylanma formaları · Histoqramdan formanı tanımaq

Gözləmə vaxtının paylanma forması

Əsas fikir

Histoqramın zirvəsi (ən hündür sütun) bir tərəfə sıxılıb, digər tərəfə isə alçalan uzun quyruq uzanırsa, paylanma asimmetrikdir. Quyruq sağa (böyük qiymətlərə) uzanırsa, bu sağa əyilmədir və orada Mo < Me < x̄ olur.

Zirvə solda, quyruq sağda

Zirvə [5; 10) sinfindədir, sağa doğru sütunlar 11, 7, 4, 2 olaraq alçalır: uzun quyruq sağdadır. Qırmızı xətlər: moda ≈ 7,5, median ≈ 8,9, ədədi orta ≈ 10,3 dəqiqə.

Addım-addım həll

1. Ən hündür sütunu tapırıq: [5; 10) sinfi, 18 müştəri. Zirvə oxun sol hissəsindədir.
2. Zirvədən sağa sütunlar ardıcıl alçalır (11, 7, 4, 2) və 30 dəqiqəyə qədər uzanır, solda isə cəmi bir sinif var. Uzun quyruq sağdadır.
3. Quyruğu sağda olan paylanma sağa əyilmiş (asimmetrik) paylanmadır.

Cavab: sağa əyilmiş (asimmetrik) paylanma.

Yoxlama

Siniflərin ortaları ilə ədədi orta: (2,5·14 + 7,5·18 + 12,5·11 + 17,5·7 + 22,5·4 + 27,5·2) : 56 = 575 : 56 ≈ 10,3 dəq. Median 28-ci və 29-cu qiymətlərdir və [5; 10) sinfinə düşür (≈ 8,9). Mo < Me < x̄ — sağa əyilmənin əlaməti ✓.

Niyə digər cavablar səhvdir

• Simmetriksimmetrik histoqramda zirvənin hər iki tərəfindəki sütunlar eyni olardı; burada solda 1, sağda 4 sinif var.
• Sola əyilmişuzun quyruq solda olmalı idi; burada isə quyruq böyük qiymətlərə, sağa uzanır.
• İki zirvəlihistoqramda yalnız bir zirvə var: tezliklər [5; 10)-dan sonra yalnız azalır.
• Tezliklər bərabərsütunların hündürlüyü 2-dən 18-ə qədər dəyişir.

Qayda: «Riyaziyyat. Dərslik. 11-ci sinif», «Məlumatın paylanma formaları» mövzusu (s. 269).