Bir şəhərdə ailələrin aylıq gəliri haqqında toplanmış məlumatın modası 600 manat, medianı 750 manat, ədədi ortası isə 900 manatdır.
Bu məlumatın tezlik poliqonu hansı formadadır?
İzahı göstər
Moda, median və ortaya görə paylanma forması
Əsas fikir
Tək zirvəli paylanmada moda zirvənin altında, ədədi orta uzun quyruğa tərəf çəkilir, median isə onların arasında qalır. Buna görə: sağa əyilmədə Mo < Me < x̄, sola əyilmədə x̄ < Me < Mo, simmetrikdə Mo = Me = x̄.
Paylanma formaları
Yuxarıda sağa əyilmə: soldan sağa Mo, Me, x̄. Aşağıda sola əyilmə: soldan sağa x̄, Me, Mo.
Addım-addım həll
- Göstəriciləri artma sırası ilə düzürük: 600 < 750 < 900, yəni Mo < Me < x̄.
- Ədədi orta medianıdan böyükdür: bir neçə çox böyük gəlir ortanı sağa (yuxarı) çəkir.
- Mo < Me < x̄ düzülüşü sağa əyilmiş paylanmaya uyğundur: zirvə kiçik gəlirlərdə, uzun quyruq sağda.
Cavab: sağa əyilmiş (asimmetrik) paylanma.
Yoxlama
Sola əyilmədə ədədi orta ən kiçik olardı (x̄ < Me), simmetrikdə üçü bərabər olardı. Burada x̄ = 900 ən böyükdür, deməli quyruq sağdadır ✓.
Niyə digər cavablar səhvdir
- İki zirvəliüç göstəricinin düzülüşü ikinci zirvəni göstərmir; Mo < Me < x̄ tək zirvəli sağa əyilmənin əlamətidir.
- Simmetriksimmetrik paylanmada moda, median və ədədi orta bərabər olardı, burada isə 600, 750, 900-dür.
- Sola əyilmişsola əyilmədə ədədi orta ən kiçik göstəricidir (x̄ < Me < Mo); burada tərsinədir.
- Tezliklər bərabərbərabər tezliklərdə tək moda olmazdı; burada moda 600-dür.
Qayda: «Riyaziyyat. Dərslik. 11-ci sinif», «Məlumatın paylanma formaları» mövzusu (s. 269).
