Mətn
Şəkildəki nöqtələrin koordinatları belə yazılıb: A (−2; 1), B (4; −3), C (2; 0), D (5; 0), E (−3; 0), F (4; −4). Hansı nöqtələrin koordinatları düzgün yazılmayıb?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Hər nöqtəni şəkillə yoxlayırıq
Əsas fikir
Düzbucaqlı koordinat sistemində üfüqi ox absis oxu (x oxu), şaquli ox ordinat oxu (y oxu) adlanır; onların kəsişmə nöqtəsi O koordinat başlanğıcıdır. Nöqtənin yeri (x; y) koordinat cütü ilə yazılır: birinci ədəd — absis (O-dan sağa müsbət, sola mənfi), ikinci ədəd — ordinat (yuxarı müsbət, aşağı mənfi).
Absis oxu üzərindəki hər nöqtənin ordinatı 0-dır: (x; 0). Ordinat oxu üzərindəki hər nöqtənin absisi 0-dır: (0; y). Koordinat başlanğıcı O (0; 0) hər iki oxun üzərindədir.
(absis; ordinat): ox üzərində (x; 0) və ya (0; y)
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
HəllHansı yazılışlar şəkillə uyğun gəlmir?
- A: şəkildə 2 vahid solda, 1 vahid yuxarıda — A (−2; 1). Yazılış düzgündür.
- B: şəkildə 3 vahid solda, 4 vahid yuxarıda — B (−3; 4). Yazılan B (4; −3) səhvdir: ədədlərin yeri dəyişib.
- C: ordinat oxu üzərində, 2 vahid yuxarıda — C (0; 2). Yazılan C (2; 0) səhvdir: bu, absis oxundakı nöqtədir.
- D: absis oxu üzərində, 4 vahid sağda — D (4; 0). Yazılan D (5; 0) səhvdir: bölgü səhv oxunub.
- E: ordinat oxu üzərində, 3 vahid aşağıda — E (0; −3). Yazılan E (−3; 0) səhvdir. F: 4 vahid sağda, 4 vahid aşağıda — F (4; −4), yazılış düzgündür.
- Cavab: Səhv yazılıb: B, C, D və E
Nöqtələrin şəkildəki həqiqi koordinatları: A (−2; 1), B (−3; 4), C (0; 2), D (4; 0), E (0; −3), F (4; −4)
Şəkildəki həqiqi koordinatlar. Səhv yazılan dörd nöqtə qırmızı, düzgün yazılan A və F mavi rənglə göstərilib.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Düzəldilmiş yazılışlar: B (−3; 4), C (0; 2), D (4; 0), E (0; −3). Hər birindən O-ya qayıdaq: B üçün 3 sola, 4 yuxarı ✓; C və E ordinat oxundadır, absisləri 0 ✓; D absis oxundadır, ordinatı 0 və 4-də yerləşir ✓.
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
C (2; 0)
Ox üzərində olduğu üçün sıra «fərq etmir» sayılıb.
Düzgün
C (0; 2)
Ordinat oxundakı nöqtənin absisi 0-dır.
Digər cavablar niyə səhvdir
- B, C və E — Yalnız yerləri dəyişdirilmiş cütlər axtarılıb. D nöqtəsi absis oxu üzərindədir, amma 4-də yerləşir, 5-də yox: düzgünü D (4; 0).
- B və D — Ox üzərindəki nöqtələrdə sıranın fərqi olmadığı düşünülüb. Amma C (2; 0) absis oxundadır, C isə ordinat oxundadır: düzgünü C (0; 2); eləcə də E (0; −3).
- Yalnız D — Koordinatların sırası nəzərə alınmayıb, yalnız ədədlərin özü yoxlanılıb. (4; −3) və (−3; 4) fərqli nöqtələrdir: birinci həmişə absisdir.
- A və F — Sual tərsinə oxunub: A və F nöqtələrinin koordinatları düzgün yazılıb, səhv yazılanlar qalan dörd nöqtədir.