Birinci Roma imperatoru Oktavian Avqust eramızdan əvvəl 63-cü ildə anadan olmuş və bizim eranın 14-cü ilində vəfat etmişdir. Zaman oxunda eranın başlanğıcını 0 qəbul edərək hesablayın: o neçə yaşında vəfat etmişdir?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Eradan əvvəlki illər — mənfi ədədlər
Əsas fikir
Dərslikdəki zaman oxunda eranın başlanğıcı 0 nöqtəsidir: bizim eranın illəri müsbət, eramızdan əvvəlki illər mənfi ədədlərlə göstərilir. İki hadisə arasındakı vaxt: sonrakı il − əvvəlki il.
İki ədədin fərqini tapmaq üçün azalanın üzərinə çıxılanın əksini əlavə edirik: a − b = a + (−b). Beləliklə, hər çıxma toplama ilə əvəz olunur.
yaş = 14 − (−63)
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
HəllDoğum: e.ə. 63, vəfat: b.e. 14. Yaş?
- İlləri ədədlərlə yazırıq: e.ə. 63-cü il → −63, bizim eranın 14-cü ili → 14.
- Yaş = vəfat ili − doğum ili = 14 − (−63).
- Mənfi ədədin çıxılması: 14 − (−63) = 14 + 63 = 77.
- Mənası: 0-a qədər 63 il, 0-dan sonra daha 14 il keçib: 63 + 14 = 77.
- Cavab: Oktavian Avqust 77 yaşında vəfat etmişdir
Zaman oxu: e.ə. 63-cü il −63, b.e. 14-cü il 14; aralarında 63 + 14 = 77 il
Zaman oxunda −63-dən 0-a 63 il, 0-dan 14-ə 14 il: cəmi 77 il.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Yoxlama: doğum ili + yaş = vəfat ili. −63 + 77 = 14 ✓. (Hesablama dərslikdəki zaman oxu modelinə əsaslanır: eranın başlanğıcı 0 nöqtəsidir.)
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
63 − 14 = 49
E.ə. il müsbət ədəd kimi götürülüb.
Düzgün
14 − (−63) = 77
E.ə. 63-cü il −63 kimi yazılır.
Digər cavablar niyə səhvdir
- 49 yaşında — Eramızdan əvvəlki il müsbət ədəd kimi götürülüb: 63 − 14 = 49. E.ə. 63-cü il zaman oxunda −63-dür.
- 63 yaşında — Yalnız eramızdan əvvəlki illər sayılıb; bizim eranın 14 ili də əlavə olunmalıdır.
- 14 yaşında — Yalnız bizim eranın illəri sayılıb; eradan əvvəlki 63 il nəzərə alınmayıb.
- −77 yaşında — Ardıcıllıq dəyişib: −63 − 14 = −77. Yaş = vəfat ili − doğum ili və yaş mənfi ola bilməz.