Tənasüb · Kənar və orta hədlər

1 · Əsas fikir

Tənasübün hədləri

Qayda

a : b = c : d tənasübündə a və d — kənar hədlər (yazılışın kənarlarında), b və c — orta hədlər (ortada). Kəsr yazılışında (a/b = c/d) kənar hədlər çarpaz yerləşir: a və d.

a : b = c : d → kənar: a, d; orta: b, c

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqKənar və orta hədlər

7 : 4 = 21 : 12 tənasübünün orta hədlərini tapın.

1. Tənasübü a : b = c : d ilə tutuşdururuq: a = 7, b = 4, c = 21, d = 12.
2. Orta hədlər — b və c, yəni yazılışın ortasında dayanan 4 və 21.
3. Kənar hədlər isə yazılışın kənarlarında dayanan 7 və 12-dir.

Cavab: 4 və 21

7 : 4 = 21 : 12 tənasübündə orta hədlər 4 və 21, kənar hədlər 7 və 12

Ortadakı iki ədəd — orta hədlər, kənardakı iki ədəd — kənar hədlər.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Tənasübün əsas xassəsi ilə yoxlayırıq: kənar hədlərin hasili 7 · 12 = 84, orta hədlərin hasili 4 · 21 = 84. Hasillər bərabərdir — hədləri düzgün ayırmışıq.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

7 və 21

Hər nisbətin əvvəlki həddi götürülüb.

Düzgün yol

4 və 21

Yazılışın ortasında dayanan iki ədəd.

• 7 və 12 — bunlar kənar hədlərdir — tənasübün yazılışında ən başda və ən sonda dayanırlar.
• 7 və 4 — bunlar birinci nisbətin hədləridir (7 : 4); orta hədlər hər nisbətdən bir hədd götürür.
• 21 və 12 — bunlar ikinci nisbətin hədləridir (21 : 12).
• 7 və 21 — bunlar iki nisbətin əvvəlki hədləridir; orta hədlər birinci nisbətin sonrakı və ikinci nisbətin əvvəlki həddidir.