Dəyişənlər sıfırdan fərqlidir. Hansı bərabərlik doğrudur?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Bölmənin üç qaydası
Əsas fikir
- əmsallar bölünür (işarə qaydası ilə);
- eyni hərfin üstləri çıxılır — dərslikdə: «Sıfırdan fərqli istənilən a rasional ədədi və m, n natural ədədləri (m > n) üçün am : an = am−n»;
- üstlər bərabərdirsə: an : an = a0 = 1.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqHansı bərabərlik doğrudur?
Hər bərabərliyin sol tərəfini qaydalarla hesablayıb sağ tərəflə müqayisə edək.
- Hər sol tərəfi sadələşdiririk (cədvələ baxın).
- Yalnız (−10m6n) : (5m6n) üçün nəticə sağ tərəfə bərabərdir: −10 : 5 = −2, m6 : m6 = 1, n : n = 1.
- Cavab: (−10m6n) : (5m6n) = −2
Sol tərəf əslində nəyə bərabərdir
| Bərabərlik | Sol tərəf | Doğrudurmu? |
|---|---|---|
| a12 : a4 = a3 | a8 | xeyr |
| 8k7 : (8k7) = 0 | 1 | xeyr |
| 15p9 : (−3p3) = 5p6 | −5p6 | xeyr |
| 6x8 : (2x4) = 3x2 | 3x4 | xeyr |
| (−10m6n) : (5m6n) = −2 | −2 | bəli |
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Vurma ilə: 5m6n · (−2) = −10m6n — bölünən alındı, bərabərlik doğrudur.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- a12 : a4 = a3Üstlər bölünüb (12 : 4 = 3). Üstlər çıxılır: a12 : a4 = a8.
- 8k7 : (8k7) = 0Sıfırdan fərqli ifadəni özünə böləndə 1 alınır: 8 : 8 = 1, k7 : k7 = k0 = 1. Nəticə 1‑dir, 0 yox.
- 15p9 : (−3p3) = 5p6İşarə itib: 15 : (−3) = −5. Doğrusu: −5p6.
- 6x8 : (2x4) = 3x2Əmsal düz bölünüb, amma üstlər də bölünüb (8 : 4 = 2). Doğrusu: 3x8−4 = 3x4.