Vuruqlara ayırma ilə hesablama

1 · Əsas fikir

Qruplaşdırma ədədlərlə də işləyir

Əsas fikir

«Bəzən çoxhədlinin bütün hədlərinin ortaq vuruğu olmur. Buna görə də əvvəl ortaq vuruğu olan hədləri qruplaşdırmaq lazımdır. Sonra isə ortaq vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması üsulundan istifadə edərək vuruqlara ayırmanı tam yerinə yetirmək olar.»

Dərslikdəki nümunə: 22 · 27 − 2 · 3 + 3 · 22 − 2 · 27 = 22(27 + 3) − 2(3 + 27) = 30(22 − 2) = 600.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqVuruqlara ayırma ilə hesablama

2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 ifadəsinin qiymətini hesablayın.

1. İlk iki hasildə 2,6 ortaqdır: 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 = 2,6 · (4,8 + 5,2).
2. Son iki hasildə 1,6 ortaqdır və hər ikisi çıxılır: −1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = −1,6 · (4,8 + 5,2).
3. İndi (4,8 + 5,2) ortaq vuruqdur: 2,6 · (4,8 + 5,2) − 1,6 · (4,8 + 5,2) = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6).
4. Mötərizələri hesablayırıq: 4,8 + 5,2 = 10 və 2,6 − 1,6 = 1. Qiymət: 10 · 1 = 10.
5. Cavab: 10

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Birbaşa hesablayaq: 2,6 · 4,8 = 12,48; 2,6 · 5,2 = 13,52; 1,6 · 4,8 = 7,68; 1,6 · 5,2 = 8,32. 12,48 + 13,52 − 7,68 − 8,32 = 26 − 16 = 10. Nəticə eynidir, amma vuruqlara ayırma ilə onluq kəsrləri vurmağa ehtiyac qalmır.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

• 42Mənfi işarə nəzərə alınmayıb: 2,6 · 10 + 1,6 · 10 = 42. Son iki hasil çıxılır, ona görə 1,6 · 10 da çıxılmalıdır: 26 − 16.
• 26Yalnız birinci qrup hesablanıb: 2,6 · (4,8 + 5,2) = 26. İkinci qrupun qiyməti 1,6 · (4,8 + 5,2) = 16 çıxılmayıb.
• 1Ortaq vuruqlar düz çıxarılıb, amma son vurma unudulub: 2,6 − 1,6 = 1 tapılıb, lakin (4,8 + 5,2) = 10-a vurulmayıb.
• 16Bu, ikinci qrupun qiymətidir: 1,6 · 10 = 16. İfadənin qiyməti iki qrupun fərqidir: 26 − 16.