Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualAsanTək seçim

Çoxhədlinin dərəcəsi

Çoxhədlinin dərəcəsi: standart şəkildə olan çoxhədlidə hər həddin dərəcəsi hərflərin üstlərinin cəmi kimi tapılır və ən böyüyü çoxhədlinin dərəcəsi götürülür. Hədlər dərəcə sırası ilə düzülmədikdə birinci həddə baxmaq səhvdir. Dərəcələr sxemdə göstərilir; hədlərin sayını, dərəcələrin cəmini dərəcə saymaq və m = m¹ üstünü unutmaq kimi səhvlər izah olunur. Sərbəst hədd sıfır dərəcəli həddir. 7-ci sinif, çoxhədli və onun standart şəkli; əsas səviyyə.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Çoxhədlinin dərəcəsini tapın.

7m2n−9m4+mn5−67m^{2}n-9m^{4}+mn^{5}-6
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Ən yüksək dərəcəli hədd

Əsas fikir

Dərslikdə: «Standart şəklə gətirilmiş çoxhədlidə iştirak edən ən yüksək dərəcəli birhədlinin dərəcəsinə çoxhədlinin dərəcəsi deyilir.»

Birhədlinin dərəcəsi (2.19): «birhədlinin hərfi vuruqlarının (dəyişənlərin) dərəcələrinin cəmi birhədlinin dərəcəsi (qüvvəti) adlanır». m = m1‑in dərəcəsi 1, ədədin (sərbəst həddin) dərəcəsi 0‑dır.

Dərslikdə standart şəkilli çoxhədlinin hədləri azalan dərəcə ilə yazılır: «Standart şəkilli çoxhədlidə hədlər ən böyük dərəcəli həddən ən kiçik dərəcəli həddə qədər azalan sıra ilə ardıcıllıqla düzülür.» Bu tapşırıqda hədlər qarışıq sıradadır — ona görə birinci həddə baxmaq olmaz.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqÇoxhədlinin dərəcəsi

7m2n − 9m4 + mn5 − 6: dərəcə = ?

  1. Oxşar hədd yoxdur və hər hədd standart birhədlidir — yalnız hədlər dərəcə sırası ilə düzülməyib.
  2. Hər həddin dərəcəsi — hərflərin üstlərinin cəmi: 7m2n → 2 + 1 = 3; −9m4 → 4; mn5 → 1 + 5 = 6; −6 → 0 (şəklə baxın).
  3. Ən böyük dərəcə 6‑dır: çoxhədlinin dərəcəsi 6‑dır.
  4. Cavab: 6

Hədlərin dərəcələri

Hər həddin altında onun dərəcəsi yazılıb. Ən böyüyü 6‑dır — mn5 həddi; çoxhədlinin dərəcəsi də 6‑dır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Hədləri dərslikdəki kimi azalan dərəcə sırası ilə düzək: mn5 − 9m4 + 7m2n − 6 (dərəcələr 6, 4, 3, 0). İndi ən yüksək dərəcəli hədd birincidir və dərəcə yenə 6‑dır.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 3Birinci həddin (7m2n) dərəcəsi götürülüb: 2 + 1 = 3. Hədlər burada dərəcə sırası ilə düzülməyib; dərəcə ən yüksək dərəcəli həddə görə təyin olunur: mn5 → 1 + 5 = 6.
  • 44 hədlərin sayıdır (7m2n, −9m4, mn5, −6). Dərəcə hədlərin sayı deyil, ən yüksək dərəcəli həddin dərəcəsidir.
  • 5mn5 həddində yalnız n‑in üstünə baxılıb, m = m1 unudulub. Birhədlinin dərəcəsi bütün hərflərin üstlərinin cəmidir: 1 + 5 = 6.
  • 13Hədlərin dərəcələri toplanıb: 3 + 4 + 6 + 0 = 13. Çoxhədlinin dərəcəsi cəm deyil, ən böyük dərəcədir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • Video dərsDİM · Riyaziyyat5:07

    Çoxhədli və onun standart şəkli

    7-ci sinif üçün «Çoxhədli və onun standart şəkli» mövzusunda video dərs. Çoxhədlinin birhədlilərin cəmi kimi tərifi, hədlərin öz işarəsi ilə ayrılması, hədlərin sayına görə adlar (birhədli, ikihədli, üçhədli, çoxhədli) və hərfi məxrəcdə olan ifadənin birhədli sayılmaması. Çoxhədlini standart şəklə gətirmək: hər həddi standart birhədli şəklinə salmaq, oxşar hədləri islah etmək (əmsalları toplamaq, hərf hissəsini saxlamaq) və hədləri dərəcəsi azalan sıra ilə düzmək. Standart şəkildən çoxhədlinin dərəcəsini, baş əmsalını və sərbəst həddini oxumaq, iki hərfli həddin dərəcəsi, çoxhədlinin qiymətini hesablamaq və bütün hərfli hədləri silinən çoxhədlinin niyə hər qiymətdə eyni ədədi verdiyi; tipik səhvlər: dərəcəni birinci yazılan həddən oxumaq, oxşar hədlərdə üstləri toplamaq.

    2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli

  • HTML dərsDİM · Riyaziyyat

    Çoxhədli və onun standart şəkli

    7-ci sinif üçün «Çoxhədli və onun standart şəkli» mövzusunda oxu dərsi: birhədlilərin cəmi kimi çoxhədli, onun hədləri və hədlərin sayına görə adlar (birhədli, ikihədli, üçhədli, çoxhədli); çoxhədli olan və olmayan ifadələr. Oxşar hədlərin islahı, hər həddin standart birhədli şəklinə gətirilməsi və hədlərin dərəcəsi azalan sıra ilə düzülməsi «dərəcə rəfləri» şəkli ilə göstərilir. Çoxhədlinin dərəcəsi, baş əmsalı, sərbəst həddi, hasillərdən ibarət hədlər, silinən ən yüksək dərəcəli hədd, dəyişənlərin verilmiş qiymətində çoxhədlinin qiyməti, tipik səhvlər (birinci həddə görə dərəcə, üstlərin toplanması, işarənin itməsi) və rəqəmlərlə yazılmış ədədlərin fərqi (abc − cba = 99a − 99c) izah olunur. Birhədliləri bilən şagirdlər üçündür.

    2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Oxşar hədlər silinəndə dərəcə

    Çoxhədlinin dərəcəsinə aid 7-ci sinif cəbr sualı: standart şəkildə yazılmamış çoxhədlinin dərəcəsi tapılır. Şagird oxşar hədləri tanıyıb islah edərək çoxhədlini standart şəklə gətirir və yalnız bundan sonra hər həddin dərəcəsini hərflərin üstlərinin cəmi kimi hesablayıb çoxhədlinin dərəcəsini müəyyən edir. Birhədlinin dərəcəsini və oxşar hədlər anlayışını bilən şagird üçün orta səviyyəli sual.

    2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Mötərizə qarşısında minus

    Çoxhədlilərin çıxılması: iki üçhədlinin fərqində qarşısında minus olan mötərizə açılanda daxilindəki bütün hədlərin işarələri əksinə dəyişir, sonra oxşar hədlər islah edilir və fərq standart şəkildə yazılır. Sxemdə hər həddin işarəsinin dəyişməsi göstərilir; yalnız birinci həddin işarəsini dəyişmək, sonuncu həddi unutmaq, çıxma sırasını dəyişmək və toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlilərin toplanması və çıxılması; əsas səviyyə.

    2.23 Çoxhədlilərin toplanması və çıxılması

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Hasilin dərəcəsi

    Birhədli ilə çoxhədlinin hasilinin dərəcəsinə aid 7-ci sinif cəbr sualı. Şagird iki dəyişənli birhədlini çoxhədliyə vurur, hasili standart şəkildə yazır, hər həddin dərəcəsini hərflərin üstlərinin cəmi kimi hesablayır və alınan çoxhədlinin dərəcəsini müəyyən edir. Birhədlinin və çoxhədlinin dərəcəsini bilən şagird üçün yüksək səviyyəli sual.

    2.24 Birhədlinin çoxhədliyə vurulması

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Standart şəkildə ikihədli

    Hədlərin sayına görə çoxhədlilərin adlandırılmasına aid 7-ci sinif cəbr sualı: verilmiş çoxhədlilərdən hansının standart şəklə gətirildikdə ikihədli olduğu müəyyən edilir. Şagird hər çoxhədlidə oxşar hədləri diqqətlə tanıyıb islah edir, hədləri yalnız standart şəkildə sayır və hədlərin sayına görə çoxhədlinin adını müəyyən edir. Oxşar hədlərin islahını bilən şagird üçün çətin səviyyəli sual.

    2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli