Hansı ifadə çoxhədli deyil?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Hər hədd birhədli olmalıdır
Əsas fikir
Dərslikdə: «Birhədlilərin cəminə çoxhədli deyilir.» «Çoxhədlini əmələ gətirən birhədlilər çoxhədlinin hədləri adlanır.»
Birhədli (2.19): «Ədədlər, dəyişənlər və ya onların natural üstlü qüvvətlərinin hasilindən ibarət olan ifadəyə birhədli deyilir.»
Ona görə hər həddə baxırıq: o, ədədlərlə hərflərin (və onların qüvvətlərinin) hasilidirmi? Ədədə bölmək kəsr əmsala vurmaqdır və icazəlidir; dəyişənə bölmək isə hasil deyil.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqÇoxhədli olmayan ifadə
Hansı ifadə çoxhədli deyil?
- Hər ifadənin hədlərini ayırırıq və hər birinin birhədli olub-olmadığını yoxlayırıq (cədvələ baxın).
- 3x / həddində 3 dəyişənə bölünür. Bu, ədəd və dəyişənlərin hasili deyil — birhədli deyil.
- Deməli 3x / + x birhədlilərin cəmi deyil — çoxhədli deyil.
- Cavab: 3x / + x
Hədlər birhədlidirmi?
| İfadə | Hədlər | Hamısı birhədlidir? |
|---|---|---|
| 0,5a2b − 4 | 0,5a2b; −4 | bəli |
| 3x / + x | 3x / ; x | xeyr: 3x / |
| x3 / + 1 | 13 / x; 1 | bəli |
| (2a)3 − b | 8a3; −b | bəli |
| xy · y − 9 | xy2; −9 | bəli |
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Müqayisə: x3 / = 13 / · x hasildir, 3x / isə 3‑ün x‑ə nisbətidir. x = 0 olanda x3 / = 0, 3x / isə mənasını itirir; çoxhədlinin qiyməti isə dəyişənlərin istənilən qiymətində hesablanır.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 0,5a2b − 4Hədləri 0,5a2b və −4 birhədlidir (əmsal onluq kəsr ola bilər). Bu, ikihədlidir.
- x3 / + 1x3 / = 13 / x — ədədə bölmək 13 / əmsalına vurmaqdır. Hədlər 13 / x və 1 birhədlidir; ifadə çoxhədlidir.
- (2a)3 − b(2a)3 = 8a3 birhədlidir, sadəcə standart şəkildə yazılmayıb. 8a3 − b ikihədlidir.
- xy · y − 9xy · y = xy2 birhədlidir (birhədlilərin hasili birhədlidir). xy2 − 9 ikihədlidir.