Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Vərəqə sığan miqyasın seçilməsi

Miqyasın seçilməsi: həqiqi ölçüləri verilmiş obyekti müxtəlif miqyaslarda şəkildəki ölçülərə çevirmək, hər iki ölçünü vərəqin ölçüləri ilə müqayisə edib təsvirin sığıb-sığmadığını yoxlamaq və sığanlar arasından ən böyük təsviri verən miqyası seçmək. Praktik mühakimə tapşırığı; uzunluq vahidlərini çevirməyi bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.

Provayder
DİM · Riyaziyyat
Bölmə
3.0 8-ci sinif Riyaziyyat
Mövzu
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Uzunluğu 105 m, eni 68 m olan futbol meydançasının planı ölçüləri 29,7 sm × 21 sm olan vərəqdə çəkilməlidir. Aşağıdakı miqyaslardan hansı vərəqə sığan ən böyük təsviri verir?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Miqyas: həqiqi ölçüdən şəkildəki ölçüyə

Əsas fikir

Miqyas şəkildəki (plandakı, xəritədəki) uzunluğun həqiqi uzunluğa nisbətidir. Dərslikdə: «Plandakı hər 1 sm reallıqda 3 m-ə uyğundur» və «Miqyas: 1 : 300».

1 : n miqyasında şəkildəki 1 sm həqiqətdə n sm-ə uyğundur. Eyni vahiddə: həqiqi uzunluq = şəkildəki uzunluq · n; şəkildəki uzunluq = həqiqi uzunluq : n.

  • 1 m = 100 sm
  • 1 km = 1 000 m = 100 000 sm

Miqyasın məxrəci nə qədər kiçikdirsə, təsvir bir o qədər böyük olur.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqVərəqə sığan miqyasın seçilməsi

Uzunluğu 105 m, eni 68 m olan futbol meydançasının planı ölçüləri 29,7 sm × 21 sm olan vərəqdə çəkilməlidir. Aşağıdakı miqyaslardan hansı vərəqə sığan ən böyük təsviri verir?

  1. Meydançanın ölçülərini santimetrlə yazırıq: 105 m = 10 500 sm, 68 m = 6 800 sm.
  2. Hər miqyasda şəkildəki ölçü = həqiqi ölçü : n. 1 : 100 → 105 sm × 68 sm; 1 : 200 → 52,5 sm × 34 sm; 1 : 300 → 35 sm × 22,7 sm (təqribən).
  3. Bu üç təsvir 29,7 sm × 21 sm vərəqə sığmır (35 > 29,7).
  4. 1 : 400 → 10 500 : 400 = 26,25 sm və 6 800 : 400 = 17 sm. 26,25 < 29,7 və 17 < 21 — sığır.
  5. 1 : 1 000 → 10,5 sm × 6,8 sm da sığır, amma 1 : 400-dən kiçikdir. Ən böyük sığan təsvir 1 : 400 miqyasındadır.
  6. Cavab: 1 : 400

Vərəq və iki miqyasda meydança

Vərəq (29,7 sm × 21 sm): 1 : 400 miqyasında meydança (26,25 sm × 17 sm) sığır, 1 : 300 miqyasında (qırıq xətt) sığmır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

1 : 400 miqyasında 26,25 sm · 400 = 10 500 sm = 105 m və 17 sm · 400 = 6 800 sm = 68 m ✓; vərəqdə hər iki tərəfdən boş yer qalır (3,45 sm və 4 sm).

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 1 : 1001 : 100 miqyasında meydança 105 sm × 68 sm olar — vərəqdən dəfələrlə böyükdür.
  • 1 : 2001 : 200 miqyasında 52,5 sm × 34 sm alınır; hər iki ölçü vərəqdən böyükdür.
  • 1 : 3001 : 300 miqyasında 35 sm × 22,7 sm (təqribən) alınır: 35 sm > 29,7 sm, həm də 22,7 sm > 21 sm — sığmır. Yalnız bir ölçünü yoxlamaq kifayət deyil.
  • 1 : 1 0001 : 1 000 miqyasında 10,5 sm × 6,8 sm alınır — sığır, lakin vərəqin çox hissəsi boş qalır. 1 : 400 miqyası sığan və daha böyük təsvir verir.