Mövzu · DİM · Riyaziyyat · 3.0 8-ci sinif Riyaziyyat
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Bərabərlikdən nisbət çıxarmaq: iki kəmiyyətin müxtəlif kəsr hissələrinin bərabər olması şərtindən kəmiyyətlərin nisbətini tapmaq, bunun üçün bərabərliyin hər iki tərəfini uyğun ifadəyə bölmək və ya tənasübün əsas xassəsindən istifadə etmək, nəticəni şərtdə yerinə yazıb yoxlamaq. Adi kəsrlərlə əməlləri bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün mətnli məsələ.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xəritənin miqyas xətti və ədədi miqyas: miqyas xəttinin bir bölgüsünün uyğun gəldiyi həqiqi məsafəni oxumaq, onu xəritədəki uzunluqla eyni vahidə çevirmək və miqyası 1 : n şəklində yazmaq. Şəkilli tapşırıq; kilometr, metr və santimetr arasında çevirməni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Nisbət anlayışı: müxtəlif uzunluq vahidləri ilə verilmiş iki kəmiyyəti əvvəlcə eyni vahidə çevirmək, sonra onların nisbətini tələb olunan ardıcıllıqla yazıb hədləri ortaq bölənə bölməklə ən sadə şəkilə gətirmək. Gündəlik həyat konteksti; metr və santimetr arasında çevirməni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid tapşırıq.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Nisbətin dəyişməsinə aid mətnli məsələ: iki kəmiyyəti nisbət hədlərinə uyğun paylarla ifadə etmək, onlardan biri artdıqdan sonrakı yeni nisbət üçün tənasüb qurmaq, tənasübün əsas xassəsi ilə xətti tənlik alıb həll etmək və soruşulan kəmiyyəti hesablamaq. Çoxaddımlı məsələ; xətti tənlik həll etməyi bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kəmiyyəti verilmiş nisbətdə hissələrə bölmək: parçanın uzunluğunu nisbət hədlərinin cəminə bölüb bir payın uzunluğunu tapmaq, sonra soruşulan parçanın neçə paydan ibarət olduğunu şəkildə nöqtələrin ardıcıllığına görə müəyyən edib onun uzunluğunu hesablamaq. Şəkilli tapşırıq; nisbət və bölmə əməllərini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsi.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Planın miqyası: 1 : n miqyasında çəkilmiş düzbucaqlı otaq planında hər ölçünü həqiqi uzunluğa çevirmək, santimetri metrə keçirmək və sonra döşəmənin sahəsini kvadrat metrlə hesablamaq. Şəkilli praktik tapşırıq; düzbucaqlının sahəsini və uzunluq vahidləri arasındakı əlaqəni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənasübün xassələri: verilmiş doğru tənasübdən hədlərin yerini dəyişməklə, nisbətləri çevirməklə və ya hədlərə ədəd əlavə etməklə alınan bərabərliklərin də tənasüb olub-olmadığını dərslikdəki xassələrlə və kənar, orta hədlərin hasillərini müqayisə etməklə yoxlamaq. Tənasübün əsas xassəsini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün mühakimə sualı.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənasübün əsas xassəsi: kənar hədlərin hasili orta hədlərin hasilinə bərabərdir. Hədləri onluq kəsr və qarışıq ədəd olan tənasübdə naməlum həddi tapmaq üçün hasilləri bərabərləşdirmək, qarışıq ədədi düzgün kəsrə çevirmək və alınan birməchullu tənliyi həll etmək. Kəsrlərlə əməlləri bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün hesablama tapşırığı.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Miqyasın seçilməsi: həqiqi ölçüləri verilmiş obyekti müxtəlif miqyaslarda şəkildəki ölçülərə çevirmək, hər iki ölçünü vərəqin ölçüləri ilə müqayisə edib təsvirin sığıb-sığmadığını yoxlamaq və sığanlar arasından ən böyük təsviri verən miqyası seçmək. Praktik mühakimə tapşırığı; uzunluq vahidlərini çevirməyi bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xəritənin ədədi miqyası: 1 : n miqyasında xəritədəki məsafəni miqyasın məxrəcinə vurub həqiqi məsafəni eyni vahiddə tapmaq və santimetrdən kilometrə düzgün çevirmək. Coğrafi kontekstdə hesablama tapşırığı; uzunluq vahidləri arasındakı əlaqəni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
HTML dərsDİM · Riyaziyyat
8-ci sinif riyaziyyat oxu dərsi: nisbət, tənasüb və miqyas. Şagird eyni vahidlərlə ifadə olunmuş iki kəmiyyətin nisbətini yazır və sadələşdirir, tənasübün kənar və orta hədlərini tanıyır, əsas xassəni və tənasübün digər xassələrini əsaslandırıb naməlum həddi tapır, kəmiyyəti verilmiş nisbətdə iki və üç hissəyə bölür, kəsr hissələrinin bərabərliyindən nisbət çıxarır. Xəritə və planın ədədi və xətti miqyasını oxuyur, çertyojdakı ölçünü həqiqi ölçüyə və əksinə çevirir, miqyası tapır və planda otaqların həqiqi ölçülərini müəyyən edir. Fiqurların oxşarlığı bölməsinə hazırlıqdır.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
Audio dərsDİM · Riyaziyyat12:41
8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: nisbət, tənasüb, miqyas. Nisbət iki kəmiyyətin bölmə ilə müqayisəsidir, «ikinin üçə nisbəti» kimi oxunur və kəsr kimi yazılır; sıra vacibdir, nisbət sadələşdirilir, kəmiyyətlər eyni vahidə çevrilir. Hər iki hissəyə eyni ədədi əlavə etmək nisbəti dəyişir, eyni ədədə vurmaq saxlayır. Tənasüb iki bərabər nisbətdir; kənar və orta hədlər; əsas xassə: kənar hədlərin hasili orta hədlərin hasilinə bərabərdir; tənasübün məchul həddini tapmaq. Kəmiyyəti verilmiş nisbətdə bölmək: hissələrin cəmi, bir hissə, hər pay. Miqyas: rəsm, plan və xəritədə kiçiltmə nisbəti, «bir — iyirmi», «bir — iyirmi beş min»; şəkildən həqiqi ölçüyə vurmaqla, həqiqidən şəklə bölməklə keçmək; santimetr, metr, kilometr çevirməsi addım-addım. Hekayə: məktəb həyətində divara nar bağı və durnalar rəsmi çəkilir, Ceyhun yaşıl boyanı mavi və sarıdan qarışdırır, Məryəm nisbəti izah edir; turist cığırı sxemi.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyasaz-AZ
Video dərsDİM · Riyaziyyat4:37
8-ci sinif riyaziyyatı üçün nisbət, tənasüb və miqyas mövzusunda qısa video dərs. Üç dostun velosipedinin zəncir ötürməsi üzərində dişlərin nisbətini və onun sadələşdirilməsini, nisbətdə sıranın vacibliyini, kataloq şəklində miqyasla həqiqi ölçünün tapılmasını, iki bərabər nisbətdən tənasüb qurmağı, kənar və orta hədləri, yolun verilmiş nisbətdə hissələrə bölünməsini, tənasübün əsas xassəsi ilə iki nisbətin müqayisəsini və tənasübün məchul həddinin tapılmasını izah edir.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
