Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualAsanTək seçim

Xüsusi halda düz xəttin tənliyi

Koordinatları verilmiş iki nöqtədən keçən düz xəttin tənliyini nöqtələrin koordinatlarını müqayisə edərək müəyyən etmək; dərslikdəki ümumi iki nöqtə tənliyini, bucaq əmsalı düsturunu və dərsdəki qeydləri tətbiq etmək, tənliyin düz xəttin bütün nöqtələrini təsvir etdiyini anlamaq. Mövzunu yeni öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün qısa tapşırıq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

A(3; −2) və B(3; 4) nöqtələrindən keçən düz xəttin tənliyini tapın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Koordinat oxlarına paralel düz xətlər

Əsas fikir

Qeyd 1. «A və B nöqtələrindən keçən düz xətt absis oxuna paralel olarsa, bu düz xəttin üzərindəki nöqtələrin ordinatı sabit qalır və onun tənliyi y = n şəklində yazılır.»

Qeyd 2. «A və B nöqtələrindən keçən düz xətt ordinat oxuna paralel olarsa, bu düz xəttin üzərindəki nöqtələrin absisləri sabit qalır və onun tənliyi x = m şəklində yazılır.»

«k bucaq əmsalı adlanır və» k = y2 − y1x2 − x1 «düsturu ilə tapılır.»

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqXüsusi halda düz xəttin tənliyi

A(3; −2) və B(3; 4) nöqtələrindən keçən düz xəttin tənliyini tapın.

  1. A və B-nin absisləri bərabərdir: x1 = x2 = 3. Bucaq əmsalı düsturunda məxrəc 0 olur, ona görə k tapılmır.
  2. Absisləri bərabər olan nöqtələrdən keçən düz xətt ordinat oxuna paraleldir (Qeyd 2): onun bütün nöqtələrinin absisi eynidir.
  3. Deməli, tənlik x = 3-dür.
  4. Cavab: x = 3

Absisləri bərabər olan iki nöqtədən keçən düz xətt

Absisləri 3 olan bütün nöqtələr ordinat oxuna paralel x = 3 düz xəttini təşkil edir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

A(3; −2) və B(3; 4) nöqtələrinin hər ikisinin absisi 3-dür ✓. Bu düz xəttin istənilən nöqtəsi, məsələn (3; 0) və (3; 10), x = 3 bərabərliyini ödəyir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • y = 3Absis ilə ordinat qarışdırılıb. y = 3 absis oxuna paralel düz xəttdir, onun nöqtələrinin ordinatı 3-dür; A və B-nin ordinatları isə −2 və 4-dür.
  • y = 1Bu, AB parçasının orta nöqtəsinin ordinatıdır: (−2 + 4) : 2 = 1. Düz xəttin tənliyi onun bütün nöqtələrini təsvir edir.
  • y = −2Yalnız A-nın ordinatı götürülüb; y = −2 düz xətti B(3; 4)-dən keçmir.
  • Belə düz xəttin tənliyi yoxdurDüsturda x₂ − x₁ = 0 olduğu üçün k tapılmır, amma bu, tənliyin olmadığını göstərmir: dərslikdəki Qeyd 2-yə görə tənlik x = m şəklindədir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Nöqtə düz xəttin üzərindədirmi?

    Nöqtənin iki nöqtədən keçən düz xəttin üzərində olub-olmadığını yoxlamaq: əvvəlcə bucaq əmsalını və tənliyi tapmaq, sonra hər nöqtənin koordinatlarını tənlikdə yerinə yazıb bərabərliyin ödənib-ödənmədiyini müəyyən etmək; düz xəttin nöqtələri ilə tənliyin həlləri arasındakı əlaqəni anlamaq. 8-ci sinif şagirdi üçün variantların müqayisəsi ilə çoxaddımlı tapşırıq.

    3.56 İki nöqtədən keçən düz xəttin tənliyi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qrafikə görə düz xəttin tənliyi

    Koordinat müstəvisində təsvir olunmuş düz xəttin tənliyini şəkildən oxunan iki nöqtənin koordinatlarına görə yazmaq: nöqtələri qrafikdən dəqiq oxumaq, bucaq əmsalını tapmaq və sərbəst həddi ordinat oxu ilə kəsişmədən və ya hesablama ilə müəyyən etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün şəkilli çoxaddımlı tapşırıq.

    3.56 İki nöqtədən keçən düz xəttin tənliyi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Düz xəttin nöqtəsinin naməlum koordinatı

    İki nöqtədən keçən düz xəttin üzərindəki üçüncü nöqtənin naməlum koordinatını tapmaq: düz xəttin tənliyini yazmaq, nöqtənin məlum koordinatını tənlikdə yerinə yazıb birməchullu xətti tənliyi həll etmək və ya bucaq əmsallarının bərabərliyindən istifadə etmək; düz xəttin nöqtələri ilə tənliyin həlləri arasındakı əlaqəni anlamaq. 8-ci sinif şagirdi üçün çoxaddımlı tapşırıq.

    3.56 İki nöqtədən keçən düz xəttin tənliyi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    İki nöqtəyə görə bucaq əmsalı

    İki nöqtədən keçən düz xəttin bucaq əmsalını nöqtələrin koordinatlarına görə tapmaq: ordinatlar fərqinin absislər fərqinə nisbəti, fərqlərin eyni sırada götürülməsi və işarələrə diqqət. Dərslikdə bucaq əmsalı düsturunun oxşar üçbucaqlar vasitəsilə çıxarılmasına əsaslanan bir addımlı tapşırıq; mövzunu yeni öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.56 İki nöqtədən keçən düz xəttin tənliyi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Oxlarla yaranan üçbucağın sahəsi

    İki nöqtədən keçən düz xəttin tənliyini yazıb onun koordinat oxları ilə kəsişmə nöqtələrini tapmaq və düz xəttin oxlarla əmələ gətirdiyi düzbucaqlı üçbucağın sahəsini katetlərə görə hesablamaq. Bucaq əmsalı ilə hesablama, oxlarla kəsişmə şərtləri və sahə düsturu. 8-ci sinif şagirdi üçün çoxaddımlı tətbiq tapşırığı.

    3.56 İki nöqtədən keçən düz xəttin tənliyi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Oxda iki nöqtədən bərabər uzaqlıqda olan nöqtə

    Koordinat oxu üzərində iki nöqtədən bərabər uzaqlıqda olan nöqtənin tapılması: şagird axtarılan nöqtənin koordinatlarını oxun xüsusiyyətinə görə bir naməlumla yazır, məsafələrin bərabərliyini kvadratlar vasitəsilə tənliyə çevirir, xətti tənliyi həll edir və cavabı yoxlayır. 11-ci sinif, fəzada koordinatlar, məsafə; xətti tənliyi bilən şagird üçün.

    6.9 Fəzada Dekart koordinat sistemi