Mətn
Şəkildəki ABCD bərabəryanlı trapesiyasında BC = 7 sm, AD = 25 sm, AC diaqonalı isə 20 sm-dir. Trapesiyanın perimetrini tapın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Hündürlük, diaqonal və yan tərəf
Əsas fikir
Tərif. «Yalnız iki tərəfi paralel olan dördbucaqlıya trapesiya deyilir.» «Paralel tərəflər trapesiyanın oturacaqları, paralel olmayan tərəflər isə yan tərəfləri adlanır.» Oturacağın nöqtəsindən digər oturacağı saxlayan düz xəttə çəkilən perpendikulyar trapesiyanın hündürlüyüdür.
Dərslikdəki məsələ: bərabəryanlı ABCD trapesiyasında AD = a, BC = b, BH və CK hündürlüklərdir. HBCK düzbucaqlıdır, HK = BC = b. «Hipotenuzuna və katetinə görə ΔABH və ΔDCK konqruyentdirlər», ona görə kənar parçalar bərabərdir:
AH = KD = (a − b) : 2, HD = (a + b) : 2.
Pifaqor teoremi. Düzbucaqlı üçbucaqda hipotenuzun kvadratı katetlərin kvadratları cəminə bərabərdir: c2 = a2 + b2.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqDiaqonala görə perimetr
ABCD bərabəryanlı trapesiyası və AC diaqonalı
Şəkildəki ABCD bərabəryanlı trapesiyasında BC = 7 sm, AD = 25 sm, AC diaqonalı isə 20 sm-dir. Trapesiyanın perimetrini tapın.
- CK ⊥ AD hündürlüyünü çəkək. Bərabəryanlı trapesiyada KD = (25 − 7) : 2 = 9 sm, AK = AD − KD = 25 − 9 = 16 sm.
- ΔACK düzbucaqlıdır, AC hipotenuzdur: CK² = 20² − 16² = 400 − 256 = 144, CK = 12 sm.
- ΔCKD: CD² = CK² + KD² = 144 + 81 = 225, CD = 15 sm. AB = CD = 15 sm.
- P = 7 + 25 + 15 + 15 = 62 sm.
- Cavab: 62 sm
ABCD bərabəryanlı trapesiyası və AC diaqonalı
CK = 12 sm hündürlüyü AD-ni 16 və 9 sm-lik parçalara bölür; CD = 15 sm.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
16² + 12² = 400 = 20² ✓, 9² + 12² = 225 = 15² ✓; AK + KD = 16 + 9 = 25 sm = AD ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 72 smYan tərəf diaqonala bərabər götürülüb: 7 + 25 + 2 · 20. Diaqonal yan tərəf deyil; CD CKD üçbucağından tapılır: CD = 15 sm.
- 56 smYan tərəf hündürlüyə (12 sm) bərabər götürülüb. Hündürlük katetdir, yan tərəf hipotenuzdur: CD = √(12² + 9²) = 15 sm.
- 50 smYan tərəf KD = 9 sm götürülüb. KD katetdir: CD = √(12² + 9²) = 15 sm.
- 47 smYalnız bir yan tərəf toplanıb: 7 + 25 + 15. İki yan tərəf var: P = 7 + 25 + 2 · 15 = 62 sm.