B nöqtəsini 4 vahid sağa və 3 vahid yuxarı köçürdükdə B₁ (1; −1) nöqtəsi alındı. B nöqtəsinin koordinatlarını müəyyən edin.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
İlkin nöqtəyə geri qayıt
Əsas fikir
Üfüqi yerdəyişmədə (sağa və ya sola) yalnız absis, şaquli yerdəyişmədə (yuxarı və ya aşağı) yalnız ordinat dəyişir. Sağa n vahid — absisə n əlavə olunur, sola — absisdən n çıxılır; yuxarı n vahid — ordinata n əlavə olunur, aşağı — ordinatdan n çıxılır.
İlkin nöqtəni tapmaq üçün alınan nöqtədən əks istiqamətdə eyni sayda vahid geri gedirik: sağa yerinə sola, yuxarı yerinə aşağı.
4 sağa, 3 yuxarı geri: (x − 4; y − 3)
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
HəllB → 4 sağa, 3 yuxarı → B₁ (1; −1); B = ?
- B nöqtəsi 4 vahid sağa getdiyi üçün B₁-in absisi B-nin absisindən 4 vahid böyükdür. Geri qayıdırıq: 1 − 4 = −3.
- B nöqtəsi 3 vahid yuxarı getdiyi üçün B₁-in ordinatı 3 vahid böyükdür. Geri qayıdırıq: −1 − 3 = −4.
- İlkin nöqtə: B (−3; −4).
- Cavab: B (−3; −4)
B₁(1; −1) nöqtəsindən geri qayıdırıq: 4 vahid sola, 3 vahid aşağı və B(−3; −4) alınır
B₁ nöqtəsindən 4 vahid sola və 3 vahid aşağı gedərək ilkin B (−3; −4) nöqtəsinə qayıdırıq.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Yoxlayaq: B (−3; −4) nöqtəsini 4 vahid sağa köçürsək (1; −4), sonra 3 vahid yuxarı köçürsək (1; −1) alınır — bu, B₁-dir ✓.
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
(5; 2)
Yerdəyişmə ikinci dəfə tətbiq olunub.
Düzgün
(−3; −4)
Geri: 4 vahid sola, 3 vahid aşağı.
Digər cavablar niyə səhvdir
- (5; 2) — Yerdəyişmə B₁-ə bir daha tətbiq olunub (4 sağa, 3 yuxarı). İlkin nöqtəni tapmaq üçün geri, əks istiqamətdə getmək lazımdır.
- (−3; 2) — Absis düz geri qaytarılıb, ordinat isə yenə yuxarı köçürülüb (−1 + 3 = 2). Geri qayıdanda ordinatdan 3 çıxılmalıdır.
- (5; −4) — Ordinat düz tapılıb, absisə isə yenə 4 əlavə olunub. Geri qayıdanda absisdən 4 çıxılmalıdır.
- (−2; −5) — Ədədlər qarışdırılıb: absisdən 3, ordinatdan 4 çıxılıb. Sağa 4 vahid absisə, yuxarı 3 vahid ordinata aiddir.