Nənə 50 qozu iki nəvəsi — Aysu ilə Tural arasında payladı. Aysuya Turaldan 6 qoz çox düşdü. Aysuya neçə qoz düşdü?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Kiçik payı x ilə işarə et
Əsas fikir
Mətnli məsələni tənlik qurmaqla həll edirik: naməlum kəmiyyətlərdən birini x ilə işarə edirik, qalan kəmiyyətləri şərtə görə x ilə ifadə edirik, şərtdə bərabər olan iki ifadəni bərabərləşdirib tənlik qururuq.
Tənliyi həll edib tapılan ədəd həmişə sualın cavabı olmur: x ilə hansı kəmiyyəti işarə etdiyimizə baxıb sualın soruşduğu kəmiyyəti tapırıq və cavabı məsələnin şərtində yoxlayırıq.
«a qədər çox» → x + a; «a dəfə çox» → a · x
2 · Addım-addım həll
Tənlik quraq və həll edək
HəllHamısı 50 qoz; Aysu = Tural + 6. Aysu = ?
- Məsələni anla: 50 qoz iki paya bölünür, Aysunun payı Turalınkından 6 qoz çoxdur; Aysunun payı lazımdır.
- Plan qur: Turala x qoz düşdü. Onda Aysuya x + 6 qoz düşdü.
- Tənlik qur: iki payın cəmi 50‑dir: x + (x + 6) = 50.
- Həll et: 2x + 6 = 50; 2x = 50 − 6 = 44; x = 22 (Turalın payı).
- Sualın cavabı: Aysuya x + 6 = 22 + 6 = 28 qoz düşdü.
- Cavab: Aysuya 28 qoz düşdü
Zolaq sxemi: Tural x, Aysu x və 6; birlikdə 50
Aysunun zolağı Turalınkı qədərdir, üstəgəl 6 qoz; iki zolaq birlikdə 50 qozdur.
3 · Yoxla
Cavabı məsələnin şərtində yoxlayırıq
Turala 22, Aysuya 28 qoz: 22 + 28 = 50 ✓ — bütün qozlar paylanıb. 28 − 22 = 6 ✓ — Aysuya 6 qoz çox düşüb.
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
50 : 2 = 25
Paylar bərabər deyil.
Düzgün
x + (x + 6) = 50
x = 22, Aysu: 28.
Digər cavablar niyə səhvdir
- 22 — Bu, Turalın payıdır (x = 22). Tənliyin kökü tapılıb, amma sual Aysunun payını soruşur: 22 + 6 = 28.
- 25 — 50 : 2 = 25 — qozlar bərabər bölünüb, «Aysuya 6 qoz çox düşdü» şərti nəzərə alınmayıb.
- 44 — 2x + 6 = 50 tənliyində 2x = 44 alınıb, amma 2‑yə bölünməyib; 44 Turalın payının iki mislidir (2x), heç kimin payı deyil.
- 31 — Əvvəl 50 : 2 = 25, sonra 25 + 6 = 31. Onda Turala 25 qalar və cəmi 25 + 31 = 56 olar, 50 yox.