Gəzinti gəmisinin texniki heyəti 10 nəfərdir. Heyət və sərnişinlərin ümumi sayı 175 nəfərdən çox ola bilməz. Sərnişinlərin sayı n ilə işarə edilərsə, gəmidə olan bütün insanların sayını hansı bərabərsizliklə ifadə etmək olar?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
«Çox ola bilməz» → ≤
Əsas fikir
Dəyişəni olan bərabərsizliyin həlli onu doğru ədədi bərabərsizliyə çevirən ədədlərdir. Ədədin həll olub-olmadığını yoxlamaq üçün onu dəyişənin yerinə yazıb ifadənin qiymətini tapırıq və alınan ədədi bərabərsizliyin doğru olub-olmadığına baxırıq.
< və > işarələrində sərhəd ədədi həllə aid deyil — ədəd oxunda boş dairə; ≤ və ≥ işarələrində aiddir — dolu nöqtə.
«çox ola bilməz» → ≤; «az ola bilməz» → ≥; «çox» → >; «az» → <
2 · Addım-addım həll
Həll edək
HəllHeyət 10 nəfər, sərnişin n; hamısı 175‑dən çox ola bilməz.
- Məsələni anla: gəmidə 10 nəfərlik heyət və n sərnişin var; bütün insanların sayı 175‑dən çox ola bilməz.
- Bütün insanların sayını ifadə ilə yaz: n + 10.
- «Çox ola bilməz» — say 175‑ə bərabər ola bilər, 175‑dən böyük ola bilməz. Bu, «kiçik və ya bərabər» deməkdir: işarə ≤.
- Bərabərsizlik: n + 10 ≤ 175.
- Cavab: n + 10 ≤ 175
Bir neçə n qiymətini yoxlayaq
| n | n + 10 | n + 10 ≤ 175 | Ola bilər? |
|---|---|---|---|
| 164 | 174 | 174 ≤ 175 | ✓ bəli |
| 165 | 175 | 175 ≤ 175 | ✓ bəli |
| 166 | 176 | 176 ≤ 175 | ✗ yox |
3 · Yoxla
Cavabı yoxlayırıq
165 sərnişin: 165 + 10 = 175 nəfər — ola bilər, çünki 175 ≤ 175 doğrudur ✓. 166 sərnişin: 176 nəfər — ola bilməz: 176 ≤ 175 yanlışdır ✗. Dərsliyin cavabı: n + 10 ≤ 175.
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
n + 10 < 175
175 nəfər də ola bilər.
Düzgün
n + 10 ≤ 175
«Çox ola bilməz» → ≤.
Digər cavablar niyə səhvdir
- n + 10 < 175 — «Çox ola bilməz» 175‑in özünü də qəbul edir: gəmidə düz 175 nəfər ola bilər. < işarəsi 175‑i həllə daxil etmir.
- n + 10 > 175 — Bu, «175‑dən çox» deməkdir — şərtin tam əksidir.
- n + 10 ≥ 175 — Bu, «175‑dən az olmayan» deməkdir: 176, 200, … nəfər — gəmi bu qədər insanı götürə bilməz.
- n ≤ 175 — Yalnız sərnişinlər yazılıb; 10 nəfərlik heyət də gəmidədir, bütün insanların sayı n + 10‑dur.