y = 6 − 0,5x funksiyasının bucaq və sərbəst əmsalı

1 · Əsas fikir

Bucaq əmsalı və sərbəst əmsal

Əsas fikir

y = kx + b

Xətti funksiya y = kx + b düsturu ilə verilən funksiyadır; burada k və b ədədlərdir. k bucaq əmsalı, b sərbəst əmsaldır. Dərslikdə eyni düstur y = ax + b kimi yazılır. Xətti funksiyanın qrafiki düz xətdir.

k = 0 olduqda y = b sabit funksiya alınır (bu da xətti funksiyadır): onun qrafiki (0; b) nöqtəsindən keçən və OX oxuna paralel olan düz xətdir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

Tapşırıqy = 6 − 0,5x funksiyasının bucaq və sərbəst əmsalı

y = 6 − 0,5x xətti funksiyasının bucaq əmsalı k və sərbəst əmsalı b neçədir?

1. Hədləri y = kx + b sırası ilə yazırıq: y = 6 − 0,5x = −0,5x + 6.
2. x-ə vurulan ədəd, işarəsi ilə birlikdə, bucaq əmsalıdır: k = −0,5.
3. x-siz hədd sərbəst əmsaldır: b = 6.
4. Cavab: k = −0,5; b = 6

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 0 olduqda y = 6 = b — qrafik OY oxunu (0; 6) nöqtəsində kəsir. x = 2 olduqda y = 6 − 1 = 5: x artanda y azalır, bu da k-nın mənfi olmasına uyğundur.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

• k = 6; b = −0,5Birinci yazılan ədəd həmişə k deyil. k x-in qarşısındakı əmsaldır (işarəsi ilə), b isə x-siz hədddir.
• k = 0,5; b = 6x-in qarşısındakı çıxma işarəsi əmsala aiddir: 6 − 0,5x = −0,5x + 6, ona görə k = −0,5.
• k = −0,5; b = −66 həddi müsbətdir: x = 0 olduqda y = 6 − 0 = 6, deməli b = 6.
• k = 6; b = 0,5Burada həm əmsalların yeri, həm də işarəsi dəyişib. k x-ə vurulan ədəddir (−0,5), b isə x-siz hədd (6).