Mövzu · DİM · Riyaziyyat · 2.0 7-ci sinif Riyaziyyat
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İki addımlı xətti funksiya məsələsi: qrafikin keçdiyi nöqtəni y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalını tapmaq, sonra y = 0 götürüb qrafikin absis oxu ilə kəsişmə nöqtəsini hesablamaq. Tapşırıq bucaq əmsalının işarəsini, sərbəst əmsalın mənasını və iki koordinat oxunu qarışdırmamağı öyrədir; xətti tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Düz mütənasib asılılığın qrafiki: y = kx funksiyasını sərbəst əmsalı sıfır olan xətti funksiya kimi tanımaq, qrafikin koordinat başlanğıcından keçdiyini bilmək, bir nöqtəyə görə mənfi əmsalı tapıb digər nöqtələri yoxlamaq. Tapşırıq işarələri və k = y : x nisbətini düzgün götürməyi öyrədir; 6-cı sinifdən düz mütənasibliyi bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Nöqtənin xətti funksiyanın qrafikinə aid olmasının yoxlanması: nöqtənin absisini y = kx + b düsturunda yerinə yazıb alınan qiyməti ordinatla müqayisə etmək. Tapşırıq mənfi bucaq əmsalı ilə hesablamada işarəni saxlamağı, koordinatların sırasını (əvvəl absis, sonra ordinat) qarışdırmamağı öyrədir; koordinat müstəvisini və xətti funksiyanın tərifini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xətti funksiyanın naməlum əmsalının qrafikin keçdiyi nöqtəyə görə tapılması: nöqtənin koordinatlarını y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalına və ya sərbəst əmsala görə birməchullu tənlik qurmaq və həll etmək. Tapşırıq sərbəst əmsalı unutmamağı və həddi əks işarə ilə keçirməyi öyrədir; xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xətti funksiyanın qrafikinə görə əmsalların işarələrinin müəyyən edilməsi: düz xəttin absis oxunun müsbət istiqaməti ilə iti və ya kor bucaq əmələ gətirməsindən bucaq əmsalının işarəsini, ordinat oxunu harada kəsməsindən sərbəst əmsalın işarəsini oxumaq, sabit funksiyanın üfüqi qrafikini ayırmaq. Koordinat müstəvisini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qrafikə görə xətti funksiyanın düsturunun tapılması: koordinat şəbəkəsində düz xəttin ordinat oxunu kəsdiyi nöqtədən sərbəst əmsalı oxumaq, qrafikin başqa nöqtəsini y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalını hesablamaq və nəticəni xəttin enməsi ilə yoxlamaq. Koordinat müstəvisində nöqtələri oxuya bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Xətti funksiyanın tanınması: düsturun y = kx + b şəklində olub-olmadığını yoxlamaq, x-in yalnız birinci dərəcədə iştirak etdiyini və məxrəcdə olmadığını görmək, x/4 kimi yazılışda bucaq əmsalını tapmaq. Tapşırıq xətti funksiyanı kvadrat, kub və x-i məxrəcdə olan düsturlardan ayırmağı, sabit funksiyanın qrafikini tanımağı öyrədir; funksiya anlayışını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xətti funksiyanın qrafikinin koordinat oxları ilə kəsişmə nöqtələri: absis oxu üçün y = 0 yazıb birməchullu tənlik həll etmək, ordinat oxu üçün x = 0 götürmək, nöqtəni (x; 0) və ya (0; b) şəklində düzgün yazmaq. Tapşırıq iki oxu və koordinatların sırasını qarışdırmamağı öyrədir; xətti tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Xətti funksiyanın bucaq əmsalı və sərbəst əmsalı: y = kx + b düsturunda x-ə vurulan ədədi və x-siz həddi işarələri ilə müəyyən etmək, hədlər dəyişik sırada yazılanda düsturu y = kx + b şəklinə gətirmək. Tapşırıq ədədin yerinə görə yox, roluna görə əmsalı tanımağı öyrədir; xətti funksiyanın tərifini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Xətti funksiyada arqumentin tapılması: y-in verilmiş qiymətini düsturda yerinə yazıb birməchullu xətti tənlik qurmaq, həddi əks işarə ilə keçirmək, əmsala bölmək və cavabı yoxlamaq. Tapşırıq funksiyanın qiymətini hesablamaqla arqumenti tapmağı fərqləndirməyi öyrədir; onluq kəsrlərlə xətti tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
HTML dərsDİM · Riyaziyyat
7-ci sinif üçün xətti funksiya mövzusunda interaktiv oxu dərsi: y = kx + b düsturu (dərslikdə y = ax + b), bucaq əmsalı k və sərbəst əmsal b, qrafikin düz xətt olması və iki nöqtə ilə qurulması, cədvəldən qrafikə keçid, OX və OY oxları ilə kəsişmə nöqtələrinin y = 0 və x = 0 yazmaqla tapılması, sabit funksiya y = b və düz mütənasib asılılıq y = kx xüsusi halları, k > 0 olduqda OX oxunun müsbət istiqaməti ilə iti, k < 0 olduqda kor bucaq, b-nin işarəsi və qrafikin keçdiyi rüblər. Şagird k və b seçərək qrafikin dəyişməsini laboratoriyada görür; x-ə görə y-i və y-ə görə x-i hesablayır, nöqtənin qrafikə aid olduğunu yoxlayır, bir nöqtəyə görə k-nı və ya b-ni tapır, qrafikə görə düstur yazır, taksi tarifi kimi real həyat nümunəsini xətti funksiya ilə ifadə edir. Koordinat müstəvisini və funksiya anlayışını bilən şagirdlər üçündür.
2.37 Xətti funksiya
Audio dərsDİM · Riyaziyyat12:34
7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: xətti funksiya y = kx + b (dərslikdə y = ax + b). Hər addımda eyni qədər dəyişən və başlanğıc qiyməti olan asılılıq; bucaq əmsalı k və sərbəst əmsal b adları. Xətti funksiyanın qrafiki düz xətdir, iki nöqtədən bir düz xətt keçir aksiomu, qrafiki qurmaq üçün iki nöqtə kifayətdir. Bucaq əmsalının işarəsi: k müsbət olanda OX oxunun müsbət istiqaməti ilə iti bucaq, mənfi olanda kor bucaq; sərbəst əmsal bucağa təsir etmir. Sabit funksiya y = b (k = 0) xəttidir və OX oxuna paraleldir; y = kx düz mütənasib asılılıq koordinat başlanğıcından keçir. Qrafik çəkmədən nöqtənin qrafikə aid olmasını yoxlamaq, y-in qiymətinə görə x-i tapmaq, bir nöqtədən bucaq əmsalını əvəzləmə ilə tapmaq. Qrafikin OY oxunu sərbəst əmsalda kəsməsi, OX oxu ilə kəsişmə üçün y = 0 yazmaq, qrafikdən k və b-nin işarəsini oxumaq. Tipik səhvlər: x və y-in yerini dəyişmək, sərbəst əmsalı unutmaq, b-ni OX oxunda axtarmaq, sabit funksiyanı xətti saymamaq. İşıq kəsiləndə hər saat iki santimetr qısalan iyirmi santimetrlik şam və yağış çəlləyi hekayəsi ilə.
2.37 Xətti funksiyaaz-AZ
Video dərsDİM · Riyaziyyat4:15
Xətti funksiya y = kx + b üzrə 7-ci sinif video dərsi: yeraltı dayanacaqdan bərabər sürətlə qalxan lift nümunəsində vaxt və hündürlük arasındakı asılılıq cədvəl, düstur və qrafiklə göstərilir. Bucaq əmsalı k və sərbəst əmsal b, qrafikin düz xətt olması, iki nöqtə ilə qurulması, k-nın işarəsinə görə iti və ya kor bucaq, sabit funksiya, b-nin xətti paralel sürüşdürməsi, düz mütənasiblik y = kx, nöqtənin qrafikdə olub-olmadığını yerinə yazma ilə yoxlamaq və absis, ordinat oxları ilə kəsişmə nöqtələrini tapmaq izah olunur.
2.37 Xətti funksiya
