Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçim

x² həddinin əmsalı

Çoxhədlilərin hasilində bir həddin əmsalı: iki üçhədli vurulanda müəyyən dərəcəli həddi verən bütün hasil cütləri seçilir (üstlərin cəmi lazımi dərəcəyə bərabərdir), onların əmsalları toplanır; tam açılış ilə yoxlama verilir. Yalnız bir cütü götürmək, işarə xətası, bir hasili unutmaq və başqa həddin əmsalı ilə qarışdırmaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Hasili standart şəkildə yazanda x²‑nın əmsalı neçə olar?

(2x2−x+3)(x2+4x−5)(2x^{2}-x+3)(x^{2}+4x-5)
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Hansı hasillər x2 verir?

Əsas fikir

Dərslikdə: «Çoxhədlini çoxhədliyə vurmaq üçün birinci çoxhədlinin hər bir həddini ikinci çoxhədlinin hər bir həddinə vurub alınan hasilləri cəm şəklində yazmaq lazımdır.»

Bütün hasilləri yazmadan da bir həddin əmsalını tapmaq olar: üstlərinin cəmi 2 olan hasil cütlərini seçirik (x2 · ədəd, x · x, ədəd · x2), sonra oxşar hədlər kimi onların əmsallarını toplayırıq.

İşarələr: müsbət ədədin mənfi ədədə hasili mənfidir, iki mənfi ədədin hasili müsbətdir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

Tapşırıqx2 həddinin əmsalı

(2x2 − x + 3)(x2 + 4x − 5): x2‑nın əmsalı = ?

  1. 2x2 · (−5) = −10x2 (2 + 0 = 2).
  2. (−x) · 4x = −4x2 (1 + 1 = 2).
  3. 3 · x2 = 3x2 (0 + 2 = 2).
  4. Başqa cüt x2 vermir: məsələn, 2x2 · 4x = 8x3, (−x) · (−5) = 5x.
  5. Əmsallar toplanır: −10 − 4 + 3 = −11.
  6. Cavab: −11

x2 verən cütlər

CütHasil
2x2 · (−5)−10x2
(−x) · 4x−4x2
3 · x23x2
Cəm−11x2

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Tam açılış: 2x4 + 8x3 − 10x2 − x3 − 4x2 + 5x + 3x2 + 12x − 15 = 2x4 + 7x3 − 11x2 + 17x − 15 — x2‑nın əmsalı −11.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • −10Yalnız 2x2 · (−5) = −10x2 götürülüb. x2 üç hasildə alınır: 2x2 · (−5), (−x) · 4x və 3 · x2.
  • −3(−x) · 4x = −4x2; burada +4x2 götürülüb: −10 + 4 + 3 = −3.
  • −7(−x) · 4x = −4x2 hasili unudulub: −10 + 3 = −7. Dərəcəsi 2 olan hər hasil sayılmalıdır.
  • 17Bu, x‑in əmsalıdır (5x + 12x = 17x), x2‑nın deyil. x2 hədləri: −10x2, −4x2, 3x2.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Mötərizə qarşısında minus

    Çoxhədlilərin çıxılması: iki üçhədlinin fərqində qarşısında minus olan mötərizə açılanda daxilindəki bütün hədlərin işarələri əksinə dəyişir, sonra oxşar hədlər islah edilir və fərq standart şəkildə yazılır. Sxemdə hər həddin işarəsinin dəyişməsi göstərilir; yalnız birinci həddin işarəsini dəyişmək, sonuncu həddi unutmaq, çıxma sırasını dəyişmək və toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlilərin toplanması və çıxılması; əsas səviyyə.

    2.23 Çoxhədlilərin toplanması və çıxılması

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    İki ikihədlinin hasili

    Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması: iki ikihədlinin hasilini tapmaq üçün birinci ikihədlinin hər həddi ikincinin hər həddinə vurulur, dörd hasil cəm şəklində yazılır və oxşar hədlər islah edilir. İzahda vurma cədvəli (düzbucaqlı modeli), yerinə qoyma ilə yoxlama və orta hasillərin unudulması, işarə xətası, sabit hədlərin toplanması kimi tipik səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; əsas səviyyə.

    2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    İkihədli ilə üçhədlinin hasili

    İkihədlinin üçhədliyə vurulması: ikihədlinin hər həddi üçhədlinin hər həddinə vurulur, altı hasil yazılır, mənfi həddin işarəsi hər hasildə nəzərə alınır və oxşar hədlər islah edilərək çoxhədli standart şəklə gətirilir. İzahda 2 × 3 vurma cədvəli, yerinə qoyma ilə yoxlama, unudulmuş hasil və itmiş minus kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.

    2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    İki dəyişənli çoxhədlilər

    İki dəyişənli çoxhədlilərin vurulması: iki dəyişənli ikihədli üçhədliyə vurulur, hər hasildə əmsallar vurulur, a və b hərflərinin üstləri ayrıca toplanır, işarələr təyin edilir, sonra a²b və ab² kimi oxşar hədlər islah edilir. İzahda hasillər cədvəli, iki qiymətlə yoxlama və işarə, islah səhvləri izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; yüksək səviyyə.

    2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    İki üçhədlinin cəmi

    Çoxhədlilərin toplanması: iki üçhədlinin cəmində «+» işarəli mötərizələr açılır, hədlər öz işarələri ilə qalır, oxşar hədlər — m², m və ədədlər — islah edilir və cəm standart şəkildə yazılır. Qruplaşdırma cədvəli və bir qiymətlə yoxlama verilir; minus işarəsinin itməsi, müsbət həddin çıxılması və üstlərin toplanması kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlilərin toplanması və çıxılması; əsas səviyyə.

    2.23 Çoxhədlilərin toplanması və çıxılması

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Üç çoxhədli ilə əməl

    Üç çoxhədli ilə toplama və çıxma əməllərinə aid 7-ci sinif cəbr sualı: iki dəyişənli çoxhədlilər verilir və onların cəbri cəmi tapılır. Şagird hər çoxhədlini mötərizəyə alıb yazır, qarşısındakı işarəyə görə mötərizələri düzgün açır, oxşar hədləri islah edir və nəticəni standart şəkildə yazır; cavab dəyişənlərin qiymətləri ilə yoxlanıla bilər. Çoxhədlilərin toplanması və çıxılmasını öyrənən şagird üçün orta səviyyəli sual.

    2.23 Çoxhədlilərin toplanması və çıxılması