Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Parametr və dərəcə

Parametrli çoxhədlinin dərəcəsinə aid 7-ci sinif cəbr sualı: əmsallarında naməlum ədədlər olan çoxhədlinin dərəcəsinin verilmiş qiyməti alması üçün parametrlərin qiymətləri tapılır. Şagird oxşar hədləri ümumi vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaqla islah edir, dərəcənin hansı hədlərdən asılı olduğunu təhlil edir, parametrlər üçün şərt qurur və hər variantı yoxlayır. Çoxhədlinin standart şəklini və dərəcəsini bilən şagird üçün çətin səviyyəli sual.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

a və b ədədlərinin hansı qiymətlərində çoxhədlinin dərəcəsi 1 olar?

ax4+2x3−5x4+bx3+x−6ax^{4}+2x^{3}-5x^{4}+bx^{3}+x-6
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Əmsal sıfırdırsa, hədd yoxdur

Əsas fikir

Oxşar hədləri islah edəndə hərfi əmsal da ədədi əmsal kimi toplanır: ax4 − 5x4 = (a − 5)x4.

Dərslikdə: «Standart şəklə gətirilmiş çoxhədlidə iştirak edən ən yüksək dərəcəli birhədlinin dərəcəsinə çoxhədlinin dərəcəsi deyilir.» Əmsalı sıfır olan hədd standart şəkildə qalmır (0 · x4 = 0), ona görə dərəcəni azaltmaq üçün yüksək dərəcəli hədlərin əmsalları sıfır olmalıdır.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqParametr və dərəcə

ax4 + 2x3 − 5x4 + bx3 + x − 6: dərəcə 1 olsun

  1. Oxşar hədlər: ax4 − 5x4 = (a − 5)x4; 2x3 + bx3 = (2 + b)x3.
  2. Çoxhədli: (a − 5)x4 + (2 + b)x3 + x − 6.
  3. Dərəcə 1 olsun deyə x4 və x3 hədləri yox olmalıdır: a − 5 = 0 və 2 + b = 0.
  4. a = 5, b = −2. Qalır x − 6 — dərəcəsi 1.
  5. Cavab: a = 5; b = −2

Hər variant üçün

a; bx4‑ün əmsalıx3‑ün əmsalıDərəcə
5; −2001
−5; 2−1044
5; 2043
−5; −2−1004
0; 0−524

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

a = 5, b = −2 olanda: 5x4 + 2x3 − 5x4 − 2x3 + x − 6 = x − 6 — dərəcəsi 1‑dir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • a = −5; b = 2İşarələr tərsinə seçilib. a = −5 olanda x4‑ün əmsalı −5 − 5 = −10 olur, sıfır yox; b = 2 olanda x3‑ün əmsalı 4 olur.
  • a = 5; b = 2x3‑ün əmsalı 2 + b‑dir; b = 2 olanda 4 olur, 4x3 qalır və dərəcə 3 olur.
  • a = −5; b = −2x4‑ün əmsalı a − 5‑dir; a = −5 olanda −10 olur, −10x4 qalır və dərəcə 4 olur.
  • a = 0; b = 0a = 0, b = 0 olanda yalnız ax4 və bx3 yox olur, −5x4 və 2x3 isə qalır: dərəcə 4‑dür.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Parametr və fərqin dərəcəsi

    Parametrli çoxhədlilərin fərqinə aid 7-ci sinif cəbr sualı: əmsalında parametr olan iki çoxhədlinin fərqinin dərəcəsi verilir və parametrin qiyməti tapılır. Şagird fərqi standart şəklə gətirir, oxşar hədlərin əmsalını parametrlə ifadə edir, dərəcə şərtinin hansı həddin əmsalına təsir etdiyini təhlil edir və alınan qiyməti yoxlayır. Çoxhədlinin dərəcəsini və sadə xətti tənlikləri bilən şagird üçün yüksək səviyyəli sual.

    2.23 Çoxhədlilərin toplanması və çıxılması

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Əmsallar bərabər olsun

    Parametrli məsələ: parametr daxil olan üçhədli ikihədliyə vurulur, hasildə x² və x hədlərini verən cütlər seçilir, əmsallar parametrlə ifadə edilir və onların bərabərliyindən parametr tapılır. Yerinə qoyma ilə yoxlama verilir; əmsalı sıfıra bərabər etmək, bir hasili unutmaq və işarə xətası kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; yüksək səviyyə.

    2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Dəyişəndən asılı olmayan ifadə

    Parametrli ifadəyə aid 7-ci sinif cəbr sualı: birhədlinin çoxhədliyə hasillərindən ibarət ifadədə parametrin ifadənin dəyişəndən asılı olmamasına necə təsir etdiyi araşdırılır. Şagird paylama qanunu ilə mötərizələri açır, oxşar hədləri qruplaşdırıb əmsalları parametrlə ifadə edir, dəyişəndən asılılıq şərtini təhlil edir və nəticəni dəyişənin müxtəlif qiymətləri ilə yoxlayır. Çoxhədlilər üzərində əməlləri bilən şagird üçün yüksək səviyyəli sual.

    2.24 Birhədlinin çoxhədliyə vurulması

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Çoxhədlinin qiyməti

    Çoxhədlinin qiymətinin hesablanmasına aid 7-ci sinif cəbr sualı: iki dəyişənli çoxhədlinin verilmiş qiymətlərdə qiyməti tapılır. Şagird əvvəlcə oxşar hədləri islah edərək çoxhədlini standart şəklə gətirir, sonra dəyişənlərin qiymətlərini, o cümlədən mənfi ədədi, yerinə qoyur və sadələşdirmənin hesablamanı necə qısaltdığını görür; cavab ilkin ifadəyə yerinə qoyma ilə yoxlanılır. Rasional ədədlər üzərində əməlləri bilən şagird üçün orta səviyyəli sual.

    2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Oxşar hədlər silinəndə dərəcə

    Çoxhədlinin dərəcəsinə aid 7-ci sinif cəbr sualı: standart şəkildə yazılmamış çoxhədlinin dərəcəsi tapılır. Şagird oxşar hədləri tanıyıb islah edərək çoxhədlini standart şəklə gətirir və yalnız bundan sonra hər həddin dərəcəsini hərflərin üstlərinin cəmi kimi hesablayıb çoxhədlinin dərəcəsini müəyyən edir. Birhədlinin dərəcəsini və oxşar hədlər anlayışını bilən şagird üçün orta səviyyəli sual.

    2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Hasil şəklində tək funksiya

    Hasil şəklində verilmiş parametrli çoxhədlinin tək funksiya olması şərtindən parametrləri tapmaq: ifadəni açıb standart şəklə salmaq, tək funksiyanın tərifini tətbiq edərək parametrlər üçün şərtlər almaq, parametrə qoyulan əlavə şərti nəzərə almaq, sonra funksiyanın qiymətini hesablamaq və həlli əsaslandırmaq. Onuncu sinif, qəbul imtahanı səviyyəli çoxaddımlı tapşırıq.