Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçim

Ədədin əksi və tərsi

Rasional ədədin əksi və tərsi: əks ədədlə cəm sıfırdır, tərs ədədlə hasil birdir, tərs ədəd işarəni saxlayır, sıfırın tərsi yoxdur. Mənfi qarışıq ədəd düzgün olmayan kəsrə çevrilir, sonra əksi və tərsi tapılıb toplanır. Sıfırın və birin toplamada və vurmada xassələri də yoxlanılır. 7-ci sinif, rasional ədədlər üzərində əməllər və xassələri; orta səviyyə.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Verilmiş ədədin əksi ilə tərsinin cəmini tapın.

−123-1\frac{2}{3}
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Əks ədəd və tərs ədəd

Əsas fikir

  • Əks ədəd: modulu eyni, işarəsi əks olan ədəd; cəmləri 0-dır: a + (−a) = 0.
  • Tərs ədəd: a ilə hasili 1 olan ədəd: a · 1a / = 1 (a ≠ 0). Tərs ədəd işarəni saxlayır: mənfi ədədin tərsi də mənfidir.
  • 0 və 1: a + 0 = a, a · 1 = a, a · 0 = 0; 0-ın tərsi yoxdur.

Dərslik bu anlayışlardan çıxma («çıxılanın əksini gəlmək») və bölmə («bölənin tərsinə vurmaq») qaydalarında istifadə edir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqƏdədin əksi və tərsi

−123 / ədədinin əksi ilə tərsinin cəmi = ?

  1. Qarışıq ədədi kəsrə çeviririk: −123 / = −53 / .
  2. Əksi: işarəni dəyişirik — 53 / . Yoxlama: −53 / + 53 / = 0.
  3. Tərsi: surət ilə məxrəcin yerini dəyişirik, işarə qalır — −35 / . Yoxlama: −53 / · (−35 / ) = 1.
  4. Cəm: 53 / + (−35 / ) = 2515 / − 915 / = 1615 / = 1115 / .
  5. Cavab: 1115 /

−5/3, onun əksi və tərsi ədəd oxunda

Əks ədəd (53 / , narıncı) 0-a görə simmetrik nöqtədir. Tərs ədəd (−35 / , yaşıl) eyni tərəfdə qalır: işarə dəyişmir, yalnız surət ilə məxrəc yer dəyişir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

İşarə ilə yoxlayaq: əks 53 / > 1, tərsin modulu 35 / < 1, ona görə cəm müsbət və 1-dən bir az böyük olmalıdır: 1115 / ≈ 1,07.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 2415 / Tərs ədəd müsbət yazılıb: 35 / . Tərs ədəd işarəni saxlayır — −53 / -in tərsi −35 / -dür, çünki ancaq onda hasil 1 olur.
  • 0Əks ilə tərs qarışdırılıb: cəmi 0 olan yalnız ədəd və onun əksidir (a + (−a) = 0). Burada isə əks (53 / ) ilə tərs (−35 / ) toplanır və onların cəmi 0 deyil.
  • −2415 / Əksi əvəzinə ədədin özü götürülüb: −53 / + (−35 / ) = −3415 / . Əks ədədin işarəsi verilmiş ədədin işarəsinə əksdir: 53 / .
  • −56 / Qarışıq ədədin tərsi kimi yalnız kəsr hissəsi çevrilib: −132 / = −52 / götürülüb, 53 / − 52 / = −56 / . Əvvəlcə −123 / = −53 / yazılmalı, sonra tərsi −35 / tapılmalıdır.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Bölmə: bölənin tərsinə vurmaq

    Rasional ədədlərin bölünməsi: bölünən bölənin tərsinə vurulur, qarışıq ədəd əvvəlcə düzgün olmayan kəsrə çevrilir, mənfi ədədin tərsi də mənfidir və qismətin işarəsi hasildəki kimi təyin olunur. Sıfıra bölmək olmaz. 7-ci sinif, rasional ədədlər üzərində əməllər; adi kəsrlər və qarışıq ədədlərlə orta səviyyəli hesablama sualı.

    2.12 Rasional ədədlər üzərində əməllər və xassələri

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Əməllərin ardıcıllığı: kəsrlər və onluq kəsrlər

    Rasional ədədlərlə ifadənin qiymətinin əməllərin ardıcıllığına riayət etməklə hesablanması: əvvəlcə mötərizə, sonra vurma və bölmə soldan sağa, sonda toplama və çıxma. Qarışıq ədəd, adi kəsr və onluq kəsr eyni yazılışa gətirilir, mənfi ədədə bölmə tərsinə vurma ilə aparılır, hər addımda işarə təyin olunur. 7-ci sinif, rasional ədədlər üzərində əməllər; çətin səviyyəli çoxaddımlı hesablama.

    2.12 Rasional ədədlər üzərində əməllər və xassələri

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Mənfi ədədin çıxılması

    Rasional ədədlərin çıxılması: iki ədədin fərqini tapmaq üçün azalanın üzərinə çıxılanın əksi gəlinir, ona görə mənfi ədədi çıxmaq müsbət ədəd əlavə etmək deməkdir. Onluq kəsrlə qarışıq ədədi eyni yazılışa gətirmək və çıxmanın yerdəyişmə qanununa tabe olmaması da işlənir. 7-ci sinif, rasional ədədlər üzərində əməllər; əsas səviyyəli hesablama sualı.

    2.12 Rasional ədədlər üzərində əməllər və xassələri

  • SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim

    Bölmə qruplaşdırma qanununa tabe deyil

    Rasional ədədlər üzərində əməllərin xassələri: toplama və vurma yerdəyişmə və qruplaşdırma qanunlarına tabedir, bölmə isə tabe deyil, ona görə bölmə və vurma olan ifadədə mötərizənin yeri qiyməti dəyişir. Qarışıq ədəd, adi kəsr və mənfi onluq kəsrlə iki ifadə hesablanır, işarələr təyin olunur və nəticələr müqayisə edilir. 7-ci sinif, rasional ədədlər üzərində əməllər və xassələri; ekspert səviyyə.

    2.12 Rasional ədədlər üzərində əməllər və xassələri

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Hasilin və qismətin işarəsi

    Rasional ədədlərin hasilinin və qismətinin işarəsi: eyni işarəli iki ədədin hasili müsbət, müxtəlif işarəlilərinki mənfidir; bir neçə vuruqda işarəni mənfi vuruqların sayı (cüt və ya tək) müəyyən edir, vuruqlardan biri sıfırdırsa hasil sıfırdır. Bölmə bölənin tərsinə vurma kimi eyni qaydaya tabedir. 7-ci sinif, rasional ədədlər üzərində əməllər; orta səviyyə.

    2.12 Rasional ədədlər üzərində əməllər və xassələri

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Kəsrin mənası olmayan qiymət

    Rasional cəbri kəsrin mənasız olduğu qiyməti tapmaq: «sıfıra bölmək olmaz» qaydasına əsasən kəsrin məxrəcini sıfıra bərabərləşdirmək, alınan xətti tənliyi həll etmək və surəti sıfır edən qiyməti məxrəci sıfır edən qiymətdən fərqləndirmək. Xətti tənlik həll edə bilən 8-ci sinif şagirdi üçün rasional ifadələr mövzusunda əsas məşq.

    3.25 Rasional ifadələr