İfadənin qiymətini tapın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Əməllərin yerinə yetirilmə ardıcıllığı
Əsas fikir
Dərslikdə: «Rasional ədədlər üzərində əməllər yerinə yetirilərkən əməllərin yerinə yetirilmə ardıcıllığına riayət olunur.»
- mötərizədaxili əməllər;
- vurma və bölmə — yazıldığı sıra ilə, soldan sağa;
- toplama və çıxma — soldan sağa.
Onluq kəsrlər məxrəci 3 olan kəsrlərlə birlikdə gələndə hamısını adi kəsrə çevirmək rahatdır: 0,6 = 35 / , 4,5 = 92 / .
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqƏməllərin ardıcıllığı: kəsrlər və onluq kəsrlər
4,5 − 112 / · (0,6 − 213 / ) : (−15 / ) = ?
- Sıra: (1) mötərizə, (2) vurma, (3) bölmə, (4) çıxma. 4,5 − … çıxması ən sonda aparılır.
- Mötərizə: 0,6 − 213 / = 35 / − 73 / = 915 / − 3515 / = −2615 / .
- Vurma: 112 / · (−2615 / ) = 32 / · (−2615 / ) = −7830 / = −135 / .
- Bölmə: −135 / : (−15 / ) = −135 / · (−5) = 13.
- Çıxma: 4,5 − 13 = −8,5.
- Cavab: −8,5
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Nəticədən geriyə gedək: 4,5 − (−8,5) = 13; 13 · (−15 / ) = −135 / ; −135 / : 112 / = −135 / · 23 / = −2615 / — mötərizənin qiyməti alındı.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 26Əməllər soldan sağa yazıldığı sıra ilə aparılıb: əvvəlcə 4,5 − 112 / = 3 çıxılıb, sonra vurulub və bölünüb. Vurma və bölmə çıxmadan əvvəl yerinə yetirilir.
- 17,5Bölmədə işarə səhvdir: −135 / : (−15 / ) = 13 olmalıdır (eyni işarəli ədədlərin qisməti müsbətdir), burada −13 götürülüb və 4,5 − (−13) = 17,5 alınıb.
- 3,98−15 / -ə bölmək əvəzinə −15 / -ə vurulub: −135 / · (−15 / ) = 1325 / = 0,52 və 4,5 − 0,52 = 3,98. Bölərkən bölənin tərsinə (−5-ə) vurmaq lazımdır.
- 8,5Son çıxmada azalan ilə çıxılanın yeri dəyişib: 13 − 4,5 = 8,5. Fərq 4,5 − 13-dür, azalan kiçik olduğu üçün nəticə mənfidir.