Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualAsanTək seçim

Kəsrin qiymətini hesablamaq

Rasional cəbri kəsrin dəyişənin verilmiş qiymətində ədədi qiymətini hesablamaq: qiyməti surətdə və məxrəcdə mötərizə ilə yerinə yazmaq, qüvvəti və işarələri düzgün hesablamaq, əvvəlcə məxrəcin sıfırdan fərqli olduğunu yoxlamaq və surəti məxrəcə bölmək. Rasional ədədlərlə əməlləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

a = −2 olduqda kəsrin qiymətini tapın.

a2−3aa+4\frac{a^2-3a}{a+4}
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Kəsrin qiyməti

Əsas fikir

Dərslikdə: «İki çoxhədlinin nisbətinə rasional ifadə deyilir.» Surəti və məxrəci çoxhədli olan kəsrlərə rasional cəbri kəsrlər də deyilir. İxtiyari çoxhədlini məxrəci 1 olan kəsr kimi yazmaq olar, ona görə çoxhədli də rasional ifadədir.

Kəsrin qiymətini tapmaq üçün dəyişənin qiymətini mötərizə ilə surətdə və məxrəcdə yerinə yazırıq. Əvvəlcə məxrəcin sıfır olmadığını yoxlayırıq (sıfıra bölmək olmaz), sonra surəti məxrəcə bölürük. Dərslikdə: «y-in qiyməti 3; 1; −1 olduqda y − 3y / kəsrinin qiymətini tapın».

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqKəsrin qiymətini hesablamaq

a = −2 olduqda kəsrin qiymətini tapın.

a2 − 3aa + 4 /

  1. Məxrəc: a + 4 = −2 + 4 = 2 ≠ 0 — kəsrin qiyməti var.
  2. Surət: (−2)2 − 3 · (−2) = 4 + 6 = 10.
  3. Kəsrin qiyməti: 102 / = 5.
  4. Cavab: 5

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

5 · 2 = 10: məxrəcin surətə görə 5 dəfə kiçik olduğu təsdiqlənir. Mötərizəsiz yazanda (−2² = −4 və ya −3 · −2 yerinə −6) səhv qiymətlər alınır.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 1(−2)2 = 4, −4 yox: mənfi ədədi kvadrata yüksəldəndə mötərizə yazılır. Səhv hesab: (−4 + 6)/2 = 1.
  • −1−3a = −3 · (−2) = +6. Burada −6 götürülüb: (4 − 6)/2 = −1.
  • 10Bu, yalnız surətdir: 4 + 6 = 10. Kəsrin qiyməti üçün məxrəcə də bölmək lazımdır: a + 4 = 2, 10 : 2 = 5.
  • −5/3Məxrəc a − 4 kimi hesablanıb: 10/(−6) = −5/3. Məxrəc a + 4 = −2 + 4 = 2-dir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    İki dəyişənli kəsrin qiyməti

    İki dəyişənli rasional ifadənin dəyişənlərin verilmiş qiymətlərində ədədi qiymətini tapmaq: hər dəyişənin qiymətini mötərizə ilə yerinə yazmaq, surəti və məxrəci ayrıca hesablamaq, məxrəcin sıfırdan fərqli olduğunu yoxlamaq və işarə qaydalarına riayət edərək bölməni yerinə yetirmək. Tam ədədlərlə əməlləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.25 Rasional ifadələr

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Əks ikihədlilər və işarə

    Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı və kəsrin işarə xassəsi: surət və məxrəci vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən etmək, ixtisar zamanı surətin, məxrəcin və kəsrin qarşısındakı işarələri düzgün yazmaq, dəyişənin mümkün qiymətlərini qeyd etmək. Dərslikdəki işarə qeydinə əsaslanır; 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.

    3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Rasional və irrasional ədədlərlə əməllər

    Rasional və irrasional ədədlər üzərində əməllərin nəticəsini müəyyən etmək: rasional ədədlə irrasional ədədin cəmi, fərqi, hasili və nisbəti haqqında mühakimə, əks fərziyyə ilə əsaslandırma və verilmiş hər ifadənin rasional olub-olmadığını ayrıca əsaslandırmaq. Həqiqi ədədlər üzərində əməlləri öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.2 Həqiqi ədədlər

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Rasional ifadədə əməllərin ardıcıllığı

    Rasional ifadələr üzərində əməllər: bir neçə əməldən ibarət cəbri ifadədə əməllərin ardıcıllığına riayət etmək, rasional kəsrləri vurmaq və çıxmaq, çoxhədliləri vuruqlara ayırıb ixtisar etmək və nəticəni sadə kəsr şəklində yazmaq. 8-ci sinif cəbri üzrə əsas səviyyəli məşq.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Kəsrin mənası olmayan qiymət

    Rasional cəbri kəsrin mənasız olduğu qiyməti tapmaq: «sıfıra bölmək olmaz» qaydasına əsasən kəsrin məxrəcini sıfıra bərabərləşdirmək, alınan xətti tənliyi həll etmək və surəti sıfır edən qiyməti məxrəci sıfır edən qiymətdən fərqləndirmək. Xətti tənlik həll edə bilən 8-ci sinif şagirdi üçün rasional ifadələr mövzusunda əsas məşq.

    3.25 Rasional ifadələr

  • HTML dərsDİM · Riyaziyyat

    Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi

    8-ci sinif cəbr oxu dərsi: rasional ifadələrin sadələşdirilməsi. Şagird eyniliklə bərabər (ekvivalent) ifadələri və kəsrin əsas xassəsini öyrənir, kəsri verilən məxrəcə tamamlayıcı vuruqla gətirir və rasional kəsri üç addımda ixtisar edir: surət və məxrəci vuruqlara ayırır, ortaq vuruğu tapır və ona bölür. Ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq, qısa vurma düsturları, qruplaşdırma və kvadrat üçhədlini hasili və cəmi verilən iki ədədlə vuruqlara ayırmaq işlədilir, işarə dəyişməsi və ixtisardan sonra bərabərliyin doğru olduğu dəyişən qiymətləri izah olunur, toplananı ixtisar etmək səhvi göstərilir və ehtimal məsələsində tətbiq edilir. Rasional ifadələri, onların mümkün qiymətlərini və çoxhədlilərin vuruqlara ayrılmasını bilən şagirdlər üçündür.

    3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi