Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

İki kökün cəmi şərtlə

Kökaltında ikihədlinin kvadratı olan iki ifadənin cəmini dəyişənin verilmiş aralığında sadələşdirmək: hər kökü mütləq qiymətlə əvəz etmək, aralığa görə hər ikihədlinin işarəsini müəyyən etmək, mütləq qiymətləri açıb oxşar hədləri toplamaq. Ədəd oxunda məsafə kimi mütləq qiyməti bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün çoxaddımlı sadələşdirmə.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

2 < x < 5 olduqda ifadəni sadələşdirin.

(x−2)2+(x−5)2\sqrt{(x-2)^2}+\sqrt{(x-5)^2}
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Hər kök — bir mütləq qiymət

Əsas fikir

Qüvvətin kvadrat kökü. Dərslik: «a-nın istənilən qiymətində kök altında a2 = |a| bərabərliyi doğrudur.»

kök altında a2 = |a| a ≥ 0 olduqda a, a < 0 olduqda −a

«Kökaltı ifadəni müəyyən ifadənin kvadratı şəklində göstərmək mümkün olduqda» bu eynilikdən istifadə edilir.

Dərslik nümunəsi: kök altında (c − 1)2 = |c − 1|, sonra işarəyə görə c − 1 və ya 1 − c.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

Tapşırıqİki kökün cəmi şərtlə

2 < x < 5 olduqda ifadəni sadələşdirin.

kök altında (x − 2)2 + kök altında (x − 5)2

  1. Hər kökü mütləq qiymətlə əvəz edirik: kök altında (x − 2)2 = |x − 2|, kök altında (x − 5)2 = |x − 5|.
  2. x > 2, ona görə x − 2 > 0 və |x − 2| = x − 2.
  3. x < 5, ona görə x − 5 < 0 və |x − 5| = −(x − 5) = 5 − x.
  4. Toplayırıq: (x − 2) + (5 − x) = x − x − 2 + 5 = 3.
  5. Cavab: 3

Ədəd oxunda 2 ilə 5 arasında x nöqtəsi: x-dən 2-yə qədər məsafə x − 2, x-dən 5-ə qədər məsafə 5 − x, cəmləri 3-dür

|x − 2| — x-dən 2-yə, |x − 5| — x-dən 5-ə qədər məsafədir. x 2 ilə 5 arasında olanda bu iki parça birlikdə 2-dən 5-ə qədər olan parçanı tutur.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 3: kök altında 12 + kök altında (−2)2 = 1 + 2 = 3 ✓; x = 4,5: 2,5 + 0,5 = 3 ✓. Ədəd oxunda: 2 ilə 5 arasındakı nöqtədən uclara qədər məsafələrin cəmi həmişə 5 − 2 = 3-dür.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 2x − 7Hər iki kök mötərizənin özünə bərabər sayılıb: (x − 2) + (x − 5). Amma x < 5 olduqda x − 5 mənfidir, onun kökü isə 5 − x-dir.
  • −3Mütləq qiymətlərin işarələri tərsinə açılıb: (2 − x) + (x − 5). x > 2 olduğu üçün |x − 2| = x − 2, mənfi deyil; cəm də mənfi ola bilməz.
  • 7 − 2xHər iki mötərizə mənfi sayılıb: (2 − x) + (5 − x). Amma x > 2 olduqda x − 2 müsbətdir.
  • 7İşarələr düzgün seçilib, amma toplamada səhv olub: (x − 2) + (5 − x) = −2 + 5 = 3, 2 + 5 yox.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Kökaltında kvadratlar fərqi

    Kökaltında iki ədədin kvadratları fərqi olan ifadənin qiymətini tapmaq: kvadratlar fərqi düsturu ilə kökaltı ifadəni vuruqlara ayırmaq, hasilin kvadrat kökü xassəsini tətbiq etmək və tam kvadratların köklərini tapmaq. Müxtəsər vurma düsturlarını bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturu ilə hasilin kökü xassəsini birləşdirmə məşqi.

    3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Dəyişəndən asılı olmayan ifadə

    İkihədlinin kvadratı daxil olan ifadələrin sadələşdirilməsi: fərqin kvadratını açmaq, birhədlini çoxhədliyə vurmaq, mötərizə qarşısındakı mənfi işarəni nəzərə almaq və oxşar hədləri birləşdirmək. Nəticədə ifadənin dəyişənin qiymətindən asılı olmadığını görmək bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif. Nəticə dəyişənə bir neçə qiymət verməklə yoxlanılır.

    2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Kvadratın kökü və mütləq qiymət

    Qüvvətin kvadrat kökü xassəsini, yəni kvadratın kökünün mütləq qiymətə bərabər olmasını tətbiq etmək: kökaltı ifadəni bir ifadənin kvadratı şəklində yazmaq, dəyişənin işarəsi şərtinə görə mütləq qiyməti açmaq və nəticənin mənfi olmadığını yoxlamaq. Mütləq qiyməti bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün işarə şərtli sadələşdirmə məşqi.

    3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qüvvətlərin hasilinin kökü

    Kökaltında mənfi və müsbət əsaslı cüt qüvvətlərin hasili olan ifadənin qiymətini tapmaq: hasilin kökü xassəsini tətbiq etmək, cüt qüvvəti başqa qüvvətin kvadratı şəklində yazmaq və qüvvətin kvadrat kökü ilə mütləq qiymət eyniliyindən istifadə etmək. Qüvvətin xassələrini və mənfi ədədin qüvvətini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.

    3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Sadələşdirib qiymətini tapırıq

    Sadələşdirmə və qiymət: ikihədlilərin hasili ilə birhədlinin ikihədliyə hasilinin fərqi açılır, kvadrat hədlər silinir və alınan sadə ifadədə dəyişənin onluq kəsr qiyməti yerinə qoyulur. Cədvəl, birbaşa yerinə qoyma ilə yoxlama və işarə xətaları, ikinci hasili toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.

    2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    (x − 4)² − 25 ifadəsini vuruqlara ayırmaq

    Həddi ikihədli olan kvadratlar fərqinin vuruqlara ayrılması: (ikihədli)² − ədəd şəklində ifadədə ikihədlini bütöv a kimi götürmək, ədədi kvadrat şəklində yazmaq, kvadratlar fərqi düsturunu tətbiq etmək və mötərizələri sadələşdirmək. Tapşırıq işarə səhvlərini və kvadrat kökünü almamaq səhvini ayırd etməyi öyrədir; düsturu sadə ikihədlilərdə tətbiq edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.32 İki ifadənin kvadratları fərqi