Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

Mövzu · DİM · Riyaziyyat · 2.0 7-ci sinif Riyaziyyat

2.43İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

Bir tənliyi mənfi ədədə vurub toplamaq

İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: x-in əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün bir tənliyin hər tərəfini mənfi ədədə vurmaq, tərəf-tərəfə toplamaq, mənfi əmsallı birdəyişənli tənliyi həll etmək və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Mənfi vuruqda işarə səhvlərini və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.

2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Əmsallar əks ədədlərdir: tənlikləri toplamaq

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: y-in əmsalları artıq əks ədədlər olduqda tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb birdəyişənli tənlik almaq, x-i tapmaq və onu tənliklərdən birində yerinə yazaraq y-i hesablamaq. Sağ tərəfləri də toplamağı, cütdə x və y-in ardıcıllığını və cavabı hər iki tənlikdə yoxlamağı məşq etdirir; 7-ci sinif.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Hər iki tənliyi vurmaq: ƏKOB ilə

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək, heç bir dəyişənin əmsalları əks ədəd olmadıqda: əmsalların ən kiçik ortaq bölünənini tapıb hər iki tənliyin hər tərəfini uyğun ədədlərə vurmaq, y-i yox etmək, x və y-i tapmaq və kökü yoxlamaq. Yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri və işarə səhvlərini ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    İki vuruq seçmək: x-in əmsalları əks olsun

    Toplama üsulunun əsas addımı: heç bir dəyişənin əmsalları əks olmadıqda hər iki tənliyin vurulacağı ədədləri seçmək. x-in əmsallarının ən kiçik ortaq bölünənini (ƏKOB) tapmaq, vuruqlardan birini mənfi götürmək və bərabər əmsalları əks əmsallardan ayırmaq. Dərslikdəki ƏKOB nümunəsinin tətbiqi; 7-ci sinif.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Kəsrli əmsallar: əvvəl sadələşdirmək

    Kəsr əmsallı ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə sadələşdirmək — hər tənliyin hər iki tərəfini məxrəclərin ortaq bölünəninə vurmaq — sonra toplama üsulu ilə həll etmək. Sağ tərəfi də vurmağı, əmsalları əks ədədlərə çevirməyi, kökü ilkin kəsrli tənliklərdə yoxlamağı və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Mötərizələri açıb toplama üsulu ilə həll

    Mötərizəli ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə ax + by = c şəklinə gətirmək — mötərizələri açmaq və oxşar hədləri islah etmək — sonra bir tənliyi vurub toplama üsulu ilə həll etmək və x · y hasilini hesablamaq. Mötərizə açanda və hədd keçirəndə işarəni saxlamaq, hasili cəm və fərqdən ayırmaq; 7-ci sinif.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Nərminin səhvi: bərabər əmsallar

    Toplama üsulunda tipik səhvin təhlili: eyni dəyişənin əmsalları bərabər, amma əks olmayan ədədlər olduqda tənlikləri olduğu kimi toplamaq və bundan yanlış nəticə çıxarmaq. Tənliyi −1-ə vurub toplamaq (çıxmanın toplama ilə ifadəsi), sağ tərəfi də vurmaq, kökü tapıb yoxlamaq və mühakiməni yazılı əsaslandırmaq bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Toplayanda hər iki dəyişən yox olur

    Toplama üsulu ilə həll zamanı hər iki dəyişənin yox olması halı: 0 = c (c ≠ 0) yalançı bərabərliyi sistemin kökünün olmadığını, 0 = 0 isə sonsuz sayda kök olduğunu göstərir. Nəticəni əmsalların nisbəti və paralel düz xətlərlə əlaqələndirmək, sağ tərəfləri düzgün toplamaq; xətti tənliklər sisteminin köklərinin sayını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Toplayıb x + y cəmini tapmaq

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemində tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb x + y cəmini birbaşa tapmaq: x və y-in əmsalları çarpaz bərabər olduqda (5 və 2, 2 və 5) cəm tənliyi 7(x + y) şəklinə düşür. Toplama üsulunun başqa bir tətbiqi, cəmi fərq və hasildən ayırmaq və nəticəni sistemi tam həll edərək yoxlamaq; buraxılış imtahanı tipli 7-ci sinif tapşırığı.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    y-i yox etmək üçün vuruğu seçmək

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etməyə hazırlıq: bir dəyişənin əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün tənliyin hər tərəfini vurmaq lazım olan ədədi seçmək. Əks ədədlərlə bərabər ədədləri ayırmaq, vuruğun işarəsini düzgün seçmək və tərəf-tərəfə toplamanın mənasını yoxlayır; 7-ci sinif.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

HTML dərslər1

Hamısına bax
  • HTML dərsDİM · Riyaziyyat

    İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

    7-ci sinif üçün ikidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli mövzusunda oxu dərsi: kökdə hər iki tənlik doğru ədədi bərabərlik olduğu üçün tənlikləri tərəf-tərəfə (sol tərəfi sol tərəflə, sağ tərəfi sağ tərəflə) toplamaq olar; eyni dəyişənin əmsalları əks ədədlərdirsə, o dəyişən yox olur və birdəyişənli xətti tənlik qalır. Tənliklər sütunlara düzülür və animasiyalı sütunla toplama göstərilir. Şagird əmsallar bərabər olanda tənliyi −1-ə vurmağı vuruq laboratoriyasında sınayır, əmsallar əks olmayanda ƏKOB ilə iki vuruq (|·3, |·(−5)) seçməyi, ⇔ zəncirini, mötərizəli sistemi əvvəlcə ax + by = c şəklinə gətirməyi, tapılan qiyməti tənlikdə yerinə yazıb kökü hər iki tənlikdə yoxlamağı və (x; y) şəklində yazmağı öyrənir. Sağ tərəfi vurmağı unutmaq, mənfi vuruqda işarə səhvi, sağ tərəfləri çıxmaq kimi səhvlər «dəftəri yoxla» tapşırığında tapılır; toplayanda 0 = 0 (sonsuz sayda kök) və 0 = c (kök yoxdur) halları əmsalların nisbəti qaydası ilə əlaqələndirilir. Sistemin kökünü, əks ədədləri və ƏKOB-u bilən şagirdlər üçündür.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

Audio dərslər1

Hamısına bax
  • Audio dərsDİM · Riyaziyyat14:54

    Sistemin toplama üsulu ilə həlli: çay, qayıq və iki səfər

    7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: ikidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli. Tənlikləri tərəf-tərəfə toplamaq (sol tərəf sol tərəflə, sağ tərəf sağ tərəflə), eyni dəyişənin əmsalları əks ədədlər olanda həmin dəyişənin yox olması və birdəyişənli xətti tənliyin qalması; doğru bərabərliklərin cəminin niyə yenə doğru olduğu və kökün dəyişməməsi (eynigüclü sistem). Əmsallar əks deyilsə, tənliyin hər tərəfini uyğun ədədə, o cümlədən mənfi ədədə vurmaq, ən kiçik ortaq bölünən; tapılan qiyməti yerinə yazıb ikinci dəyişəni tapmaq, cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Tələlər: yalnız sol tərəfi vurmaq, mənfi vuruqda işarə səhvi, sağ tərəfləri çıxmaq, yarıda dayanmaq və cütün sırası; hər iki dəyişən yox olanda sıfır bərabərdir sıfır (sonsuz sayda kök) və ya yalan bərabərlik (kök yoxdur). Hekayə: motorlu qayıq çayda axınla aşağı və axına qarşı gedir, iki səfəri toplayanda axının sürəti silinir.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlliaz-AZ

Video dərslər1

Hamısına bax
  • Video dərsDİM · Riyaziyyat4:40

    İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

    Azərbaycan dilində 7-ci sinif riyaziyyat videosu: ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək — tənlikləri tərəf-tərəfə toplamaq (sol tərəfi sol tərəflə, sağ tərəfi sağ tərəflə), bir dəyişənin əmsalları əks ədədlər olanda həmin dəyişənin yox olması və birdəyişənli tənlik qalması, əmsallar əks olmayanda ƏKOB ilə hədəf əmsalı seçib tənliyin hər tərəfini (sağ tərəf də daxil) müsbət və ya mənfi ədədə vurmaq, tapılan qiyməti yerinə yazıb o biri dəyişəni tapmaq və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Kvest otağı hekayəsi: qapı kodu {2x + 3y = 20; 5x − 3y = 29} → (7; 2); seyf kodu {3x + 4y = 27; 2x + 5y = 25}, ikinci tənliyi −3-ə vurmaqla −6x alınır → (5; 3). Tipik səhvlər: bərabər əmsalları toplamaq, yalnız sol tərəfi vurmaq, mənfi vuranla işarə səhvi.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli