Məktəb planında otaqlar arasındakı məsafələr

1 · Əsas fikir

Koordinatlar → santimetr → metr

Əsas fikir

Ordinatları bərabər olan nöqtələr üfüqi düz xətt (x oxuna paralel) üzərində yerləşir; onlar arasındakı məsafə absisləri fərqinin moduluna bərabərdir. Absisləri bərabər olan nöqtələr şaquli düz xətt (y oxuna paralel) üzərində yerləşir; məsafə ordinatları fərqinin moduluna bərabərdir. Modul fərqin işarəsini atır: məsafə heç vaxt mənfi olmur.

Əvvəl nöqtələrin koordinatlarını oxuyuruq, sonra məsafəni üfüqi və ya şaquli məsafə qaydası ilə santimetrlə tapırıq, sonda miqyasla metrə çeviririk.

1 : 1000 ⇒ 1 sm planda = 1000 sm = 10 m

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

HəllFB − FK = ? (metrlə)

1. Koordinatlar: K (−3; 2), F (−3; −4), B (5; −4).
2. FB üfüqidir (ordinatlar −4): FB = |5 − (−3)| = 8 sm, yəni 8 · 10 = 80 m.
3. FK şaquludur (absislər −3): FK = |2 − (−4)| = 6 sm, yəni 6 · 10 = 60 m.
4. Fərq: 80 − 60 = 20 m.
5. Cavab: 20 m uzundur

Məktəb planı, 1 : 1000, hər xana 1 sm: Kitabxana K, STEAM kabineti S, Fizika laboratoriyası F, bufet B nöqtələri; FB = 8 sm, FK = 6 sm

FB üfüqi (8 sm), FK şaquli (6 sm) məsafədir; hər 1 sm 10 m-ə uyğundur.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Planda fərq 8 − 6 = 2 sm-dir, 2 · 10 = 20 m ✓. Metrlərlə də eyni: 80 m − 60 m = 20 m ✓.

4 · Diqqət

Tipik səhvlər

Səhv düşüncə

1 sm = 100 m

Miqyas səhv çevrilib.

Düzgün

1 sm = 10 m

1000 sm = 10 m.

Digər cavablar niyə səhvdir

• 2 m — Fərq planda tapılıb (8 sm − 6 sm = 2 sm), amma miqyasla metrə çevrilməyib: 1 : 1000-də 1 sm 10 m-dir.
• 200 m — Miqyas səhv çevrilib: 1 sm = 100 m sayılıb. 1 : 1000-də 1 sm = 1000 sm = 10 m.
• 140 m — Məsafələr toplanıb (80 m + 60 m). Sual «neçə metr uzundur» deyir, yəni fərq lazımdır.
• 60 m — FK tapılarkən −4-ün işarəsi itib: |2 − 4| = 2 sm = 20 m, 80 − 20 = 60. Düzgün: |2 − (−4)| = 6 sm = 60 m.