Zəlzələnin yayılma radiusu

1 · Əsas fikir

Əvvəl vahidlər, sonra kilometrlər

Əsas fikir

Ordinatları bərabər olan nöqtələr üfüqi düz xətt (x oxuna paralel) üzərində yerləşir; onlar arasındakı məsafə absisləri fərqinin moduluna bərabərdir. Absisləri bərabər olan nöqtələr şaquli düz xətt (y oxuna paralel) üzərində yerləşir; məsafə ordinatları fərqinin moduluna bərabərdir. Modul fərqin işarəsini atır: məsafə heç vaxt mənfi olmur.

Episentrdən təsirin hiss olunduğu ən uzaq yerə qədər məsafə yayılma radiusudur. A və B-nin ordinatları bərabərdir, ona görə məsafəni absislər fərqinin modulu ilə tapırıq.

real məsafə = vahidlərin sayı · 1 vahidin uzunluğu

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

HəllA (−5; −5), B (20; −5); 1 vahid = 20 km

1. A və B-nin ordinatları bərabərdir (−5): AB üfüqi parçadır.
2. AB = |20 − (−5)| = 20 + 5 = 25 vahid.
3. Miqyas: 1 vahid 20 km-dir, 25 · 20 = 500 km.
4. Cavab: Yayılma radiusu 500 km

Episentr A (−5; −5) və ən uzaq yer B (20; −5) eyni üfüqi düz xətt üzərində; aralarında 25 vahid

Episentr A ilə ən uzaq yer B eyni üfüqi düz xətt üzərindədir: 25 vahid.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Hissələrlə yoxlayaq: A-dan y oxuna 5 vahid (100 km), y oxundan B-yə 20 vahid (400 km); 100 + 400 = 500 km ✓. Dərsliyin cavabı: 500 km.

4 · Diqqət

Tipik səhvlər

Səhv düşüncə

15 · 20 = 300

−5 müsbət 5 kimi götürülüb.

Düzgün

25 · 20 = 500

A y oxundan solda, B sağdadır.

Digər cavablar niyə səhvdir

• 300 km — −5-in mənfi işarəsi itib: |20 − 5| = 15 vahid, 15 · 20 = 300. Düzgün: |20 − (−5)| = 25 vahid.
• 25 km — Vahidlərin sayı (25) tapılıb, amma miqyas tətbiq edilməyib: hər vahid 20 km-dir.
• 1000 km — Radius əvəzinə diametr hesablanıb (2 · 500). AB episentrdən ən uzaq yerə qədər məsafədir, yəni radiusdur.
• 400 km — Məsafə A-dan yox, koordinat başlanğıcının absisindən (0) ölçülüb: 20 · 20 = 400. Episentrdən B-yə qədər daha 5 vahid var.