Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Faizlə verilmiş tərəflər və ən böyük bucaq

Faizlə verilmiş artım və azalmadan üçbucağın tərəflərini hesablamaq, üçbucaq bərabərsizliyi ilə onun varlığını yoxlamaq və «böyük tərəf qarşısında böyük bucaq durur» qaydası ilə ən böyük bucağı müəyyən etmək. DİM tipli çoxaddımlı məsələ: faiz, tərəflərlə bucaqlar arasında münasibət, 6-cı sinif, çətin səviyyə.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

ABC üçbucağında AB = 10 sm-dir. BC tərəfi AB-dən 20% böyük, AC tərəfi isə BC-dən 30% kiçikdir. Bu üçbucağın ən böyük bucağı hansıdır?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Böyük tərəf qarşısında böyük bucaq durur

Əsas fikir

Dərslik: «Üçbucaqda böyük tərəf qarşısında böyük bucaq, böyük bucaq qarşısında böyük tərəf durur.» Tərəfin qarşısındakı bucaq o tərəfin uclarında olmayan təpədədir: BC-nin qarşısında A təpəsi, yəni ∠BAC durur.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqFaizlə verilmiş tərəflər və ən böyük bucaq

AB = 10 sm, BC tərəfi AB-dən 20% böyük, AC tərəfi BC-dən 30% kiçik. Ən böyük bucaq hansıdır?

  1. BC = 10 + 10 · 0,2 = 10 + 2 = 12 sm.
  2. AC = 12 − 12 · 0,3 = 12 − 3,6 = 8,4 sm.
  3. Üçbucaq varmı? Ən böyük tərəf 12 < 10 + 8,4 = 18,4: bəli.
  4. Ən böyük tərəf BC = 12 sm-dir. Onun qarşısındakı bucaq A təpəsindədir: ∠BAC.
  5. Cavab: ∠BAC

ABC üçbucağı: AB = 10 sm, BC = 12 sm, AC = 8,4 sm

Üçbucaq miqyasla çəkilib (1 sm = 20 vahid): ən uzun tərəf BC-nin qarşısındakı ∠BAC ən böyük bucaqdır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Tərəfləri sıralayaq: AC = 8,4 < AB = 10 < BC = 12. Qarşı bucaqlar da eyni sıradadır: ∠ABC < ∠ACB < ∠BAC.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • ∠ABCB təpəsi iki böyük tərəfin (AB və BC) arasındadır, amma bucağın böyüklüyünü qarşısındakı tərəf müəyyən edir: ∠ABC-nin qarşısında ən kiçik tərəf AC = 8,4 sm durur, bu, ən kiçik bucaqdır.
  • ∠ACB∠ACB-nin qarşısında AB = 10 sm durur; bu tərəf ən böyük deyil, BC = 12 sm ondan böyükdür.
  • Belə üçbucaq yoxdur12 < 10 + 8,4 = 18,4: üçbucaq bərabərsizliyi ödənir, belə üçbucaq var.
  • Bucaqları ölçmədən müəyyən etmək olmazÖlçməyə ehtiyac yoxdur: «böyük tərəf qarşısında böyük bucaq durur» qaydası ən böyük bucağı tərəflərə görə göstərir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Tərəflərə görə bucaqların sırası

    Üçbucağın tərəfləri ilə bucaqları arasındakı münasibətə aid orta səviyyəli sual: müxtəlif vahidlərlə (mm, sm, dm) verilmiş tərəfləri eyni vahidə çevirmək, sıralamaq və «böyük tərəf qarşısında böyük bucaq durur» teoremi ilə bucaqları artma sırası ilə düzmək. 7-ci sinif həndəsəsi; tərəfin qarşısındakı bucağı düzgün seçmək və vahidləri çevirməmək səhvi izah olunur.

    2.28 Üçbucağın bucaqları və tərəfləri

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Bucaq şərti və üçbucaq bərabərsizliyi birlikdə

    Üçbucaq bərabərsizliyini tərəflər və bucaqlar arasındakı münasibətlə birləşdirən çətin sual: iki tərəfi və bucaqların müqayisəsi verilmiş üçbucaqda üçüncü tərəfin tam qiymətlərini iki şərtin ortaq hissəsindən tapmaq. 7-ci sinif həndəsəsi, DİM tipli tapşırıq; bucaq şərtini nəzərə almamaq və sərhəd qiymətlərini götürmək səhvləri ədəd oxunda izah olunur.

    2.28 Üçbucağın bucaqları və tərəfləri

  • Audio dərsDİM · Riyaziyyat7:59

    Üçbucağı qurmaq: lentlər, xətkeş və pərgar

    6-cı sinif riyaziyyatı üçün dinləmə dərsi: üç tərəfinə görə üçbucağın qurulması. Üçbucaqda böyük tərəf qarşısında böyük bucaq durur; üçbucaq bərabərsizliyi — hər tərəf digər iki tərəfin cəmindən kiçikdir, yoxlamaq üçün ən böyük parça digər ikisinin cəmi ilə müqayisə edilir, bərabərlik halında üçbucaq alınmır. Üzərində ölçüsü olmayan xətkeş və pərgarla qurmanın dörd addımı (parça çəkilir, mərkəzi uclarda olan iki çevrə çəkilir, kəsişmə nöqtəsi uclarla birləşdirilir), dəftərdə xətkeş və pərgarla addım-addım izlənir; çevrələr kəsişməyəndə üçbucaq yoxdur. Rəngli kağız lentlərindən üçbucaq düzəltmə nümunəsi.

    1.37 Üç tərəfinə görə üçbucağın qurulması

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Düzbucaqlıda düz bucaq

    Düzbucaqlının tərəfi üzərindəki nöqtəni qarşı tərəfin uclarına birləşdirən parçalar arasında düz bucaq olan fiqur: fiqurdakı düzbucaqlı üçbucaqların oxşarlığını əsaslandırmaq, uyğun tərəflərin tənasübündən naməlum parçanı tapmaq və düzbucaqlının perimetrini hesablamaq. Yazılı əsaslandırma tələb edən, qəbul imtahanı səviyyəli çoxaddımlı həndəsə məsələsi; səkkizinci sinif həndəsəsi əsasında.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Faizlə dəyişmə · Düzbucaqlı sahənin sahəsi

    Ölçüləri faizlə dəyişən düzbucaqlının sahəsinin dəyişməsini faizlə ifadə etmək: yeni uzunluq və eni tapmaq, ilkin və sonrakı sahələri hesablamaq və qiymət fərqini ilkin sahənin faizi kimi yazmaq. 6-cı sinif riyaziyyat, kəmiyyətin dəyişməsinin faizlə ifadəsi; DİM tipli çoxaddımlı məsələ, faizləri sadəcə toplamaq və ya çıxmaq səhvini tanımaq.

    1.13 Kəmiyyətin dəyişməsinin faizlə ifadəsi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Ortaq bucaqla TBT əlaməti

    Tərəf-bucaq-tərəf oxşarlıq əlamətini ortaq bucaqlı fiqurda tətbiq etmək: ortaq bucağın tərəflərinin nisbətlərini müqayisə etmək, kiçik və böyük üçbucağın təpələrini düzgün uyğunlaşdırmaq, uyğun tərəflərin nisbətindən naməlum parçanı tapmaq. Nisbəti bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün fiqurlu hesablama. Məşq fiqurların oxşarlığı bölməsinin üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri dərsinə aiddir.

    3.41 Üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri