Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçim

Fərqin kubu üçün doğru eyniliyi seçmək

Fərqin kubu düsturunun müxtəlif yazılışlarının tanınması: (a − b)³ = a³ − b³ − 3ab(a − b) eyniliyini orta hədləri ortaq vuruqla qruplaşdırmaqla görmək və (a − b)³ = a³ − b³, (a − b)³ = (b − a)³ kimi yanlış bərabərlikləri ədəd qoymaqla rədd etmək. Eynilik anlayışı və tək qüvvətdə işarə məşq olunur; kub düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Aşağıdakı bərabərliklərdən hansı eynilikdir?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Orta hədləri qruplaşdırırıq

Əsas fikir

(a + b)³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³

(a − b)³ = a³ − 3a²b + 3ab² − b³

İki ifadənin cəminin (fərqinin) kubu: birincinin kubu, birincinin kvadratı ilə ikincinin hasilinin üç misli, birinci ilə ikincinin kvadratı hasilinin üç misli və ikincinin kubu. Fərqin kubunda işarələr növbələşir: +, −, +, −. Birhədlini qüvvətə yüksəldəndə mötərizədə saxlayırıq: (2y)² = 4y², (2y)³ = 8y³.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqFərqin kubu üçün doğru eyniliyi seçmək

Aşağıdakı bərabərliklərdən hansı eynilikdir?

  1. Fərqin kubu düsturunu yazırıq: (a − b)³ = a³ − 3a²b + 3ab² − b³.
  2. Orta hədlərdən ortaq vuruq −3ab çıxarırıq: −3a²b + 3ab² = −3ab(a − b).
  3. Deməli, (a − b)³ = a³ − b³ − 3ab(a − b) — dərslikdə (fiziki s. 147) bu, a³ − 3ab(a − b) − b³ kimi yazılıb.
  4. Cavab: (a − b)³ = a³ − b³ − 3ab(a − b)

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

a = 2, b = 1: (2 − 1)³ = 1 və 8 − 1 − 3 · 2 · 1 · 1 = 1. a = 1, b = 3: (−2)³ = −8 və 1 − 27 − 3 · 3 · (−2) = −26 + 18 = −8.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • (a − b)³ = a³ − b³a = 2, b = 1 olarsa, sol tərəf 1, sağ tərəf 7 olur. Kub həd-həd alınmır: −3a²b + 3ab² hədləri itib.
  • (a − b)³ = (b − a)³b − a = −(a − b) və tək qüvvətdə işarə saxlanılır: (b − a)³ = −(a − b)³. a = 2, b = 1: 1 ≠ −1.
  • (a − b)³ = a³ − b³ + 3ab(a − b)Orta hədlər −3a²b + 3ab² = −3ab(a − b)-dir, mötərizə önündə minus olmalıdır. a = 2, b = 1: 1 ≠ 8 − 1 + 6 = 13.
  • (a + b)³ = a³ + b³ + ab(a + b)3 əmsalı yoxdur: 3a²b + 3ab² = 3ab(a + b). a = b = 1 olarsa, 8 ≠ 1 + 1 + 2 = 4.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    (3p − 2)³ ifadəsini çoxhədli şəklində yazmaq

    İki ifadənin fərqinin kubu düsturunun tətbiqi: (3p − 2)³ kimi ikihədlinin kubunu (a − b)³ = a³ − 3a²b + 3ab² − b³ düsturu ilə çoxhədliyə çevirmək. İşarələrin +, −, +, − növbələşməsi, əmsalın kuba yüksəldilməsi (3p)³ = 27p³ və orta hədlərdə 3 əmsalı məşq olunur; birhədlinin qüvvətini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.33 İkihədlinin kuba yüksəldilməsi

  • HTML dərsDİM · Riyaziyyat

    İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi

    7-ci sinif üçün iki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi mövzusunda oxu dərsi: tili a olan kubdan tili b olan kub çıxarılanda qalan cismin ortaq tili a − b olan üç qutuya bölünməsi ilə a³ − b³ = (a − b)(a² + ab + b²) düsturu, vurma cədvəli ilə a³ + b³ = (a + b)(a² − ab + b²) düsturunun isbatı, tam kvadrat ilə natamam kvadratın fərqi izah olunur. Şagird ədədlərin və birhədlilərin kubunu tanımağı, kublar cəmini və fərqini əmsallı, onluq kəsrli, qüvvətli və ikihədli hədlərlə vuruqlara ayırmağı, hasili bir addımda çoxhədliyə çevirməyi, eynilikdə çatışmayan birhədlini tapmağı, a − b və ab məlum olanda qiyməti hesablamağı, tənlik həll etməyi və bölünməni yoxlamağı öyrənir; a³ + b³ ilə (a + b)³ qarışdırılmır. Birhədlinin qüvvətini, ikihədlinin kvadratını və kubunu bilən şagirdlər üçündür.

    2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    a³ + 9a²b + 27ab² + 27b³ ifadəsinin qiymətini tapmaq

    İkihədlinin kubunun tanınması ilə ifadənin qiymətinin hesablanması: a³ + 9a²b + 27ab² + 27b³ çoxhədlisini (a + 3b)³ kimi yazmaq, a = 1,4 və b = 0,2 üçün əsası 2 tapıb kuba yüksəltmək. Düsturu sağdan sola oxumaq, ikinci ifadəni 3b kimi görmək və kuba yüksəltməyi unutmamaq məşq olunur; kub düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.33 İkihədlinin kuba yüksəldilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a²

    İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    (3a − ■)(9a² + 6ab + ▲) = 27a³ − 8b³ eyniliyini tamamlamaq

    Kublar fərqi eyniliyində çatışmayan birhədliləri tapmaq: (3a − ■)(9a² + 6ab + ▲) = 27a³ − 8b³ bərabərliyini (3a)³ − (2b)³ = (3a − 2b)(9a² + 6ab + 4b²) ilə müqayisə edib ■ = 2b, ▲ = 4b² tapmaq. Əmsalı kvadrata yüksəltməmək, kubu ifadənin özü ilə qarışdırmaq və natamam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    (m + 4)³ ifadəsini çoxhədli şəklində yazmaq

    İki ifadənin cəminin kubu düsturunun tətbiqi: (m + 4)³ kimi ikihədlinin kubunu (a + b)³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³ düsturu ilə dörd həddli çoxhədliyə çevirmək. Kubu həd-həd almaq, orta hədlərdə 3 əmsalını unutmaq və ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək kimi səhvlər müqayisə olunur; birhədlinin qüvvətini və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.33 İkihədlinin kuba yüksəldilməsi