Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Qrafikə görə k və b-nin işarələri

Xətti funksiyanın qrafikinə görə əmsalların işarələrinin müəyyən edilməsi: düz xəttin absis oxunun müsbət istiqaməti ilə iti və ya kor bucaq əmələ gətirməsindən bucaq əmsalının işarəsini, ordinat oxunu harada kəsməsindən sərbəst əmsalın işarəsini oxumaq, sabit funksiyanın üfüqi qrafikini ayırmaq. Koordinat müstəvisini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Rəqəmsiz koordinat şəbəkəsi, O koordinat başlanğıcıdır. Düz xətt soldan sağa enir; absis oxunu başlanğıcdan solda, ordinat oxunu başlanğıcdan aşağıda kəsir.

Şəkildə y = kx + b xətti funksiyasının qrafiki təsvir olunub. k və b əmsallarının işarələrini müəyyən edin.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Qrafikdə k və b-nin izi

Əsas fikir

k > 0 → iti bucaq

k < 0 → kor bucaq

y = kx + b qrafiki OX oxunun müsbət istiqaməti ilə k > 0 olduqda iti, k < 0 olduqda kor bucaq əmələ gətirir; k = 0 olduqda y = b sabit funksiyadır və qrafiki OX oxuna paraleldir. Qrafik OY oxunu (0; b) nöqtəsində kəsir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqQrafikə görə k və b-nin işarələri

Şəkildə y = kx + b xətti funksiyasının qrafiki təsvir olunub. k və b əmsallarının işarələrini müəyyən edin. (Qrafik şəkildə verilib.)

  1. b qrafikin OY oxunu kəsdiyi nöqtənin ordinatıdır (x = 0 olduqda y = b). Bu nöqtə O-dan aşağıdadır, deməli b < 0.
  2. Qrafik OX oxunun müsbət istiqaməti ilə kor bucaq əmələ gətirir (soldan sağa enir). Dərslikdəki qaydaya görə bu, k < 0 deməkdir.
  3. Nəticə: k < 0; b < 0.
  4. Cavab: k < 0; b < 0

Qrafikdə k və b-nin işarələri

Xətt OY oxunu (0; b) nöqtəsində, başlanğıcdan aşağıda kəsir (b < 0) və OX oxunun müsbət istiqaməti ilə kor bucaq əmələ gətirir (k < 0).

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Xanaları saysaq, şəkildəki xətt (0; −2) və (−4; 0) nöqtələrindən keçir: b = −2, 0 = −4k − 2, k = −0,5. Hər iki əmsal mənfidir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • k > 0; b > 0Xətt OY oxunu koordinat başlanğıcından aşağıda kəsir, ona görə b mənfidir; xətt soldan sağa enir — k da mənfidir.
  • k > 0; b < 0b-nin işarəsi düzdür, amma xətt OX oxunun müsbət istiqaməti ilə kor bucaq əmələ gətirir (sağa doğru enir) — bu, k < 0 deməkdir.
  • k < 0; b > 0b qrafikin OY oxunu kəsdiyi nöqtənin ordinatıdır və bu nöqtə başlanğıcdan aşağıdadır, ona görə b < 0. Xəttin OX oxunu mənfi tərəfdə kəsməsi b-nin işarəsini göstərmir.
  • k = 0; b < 0k = 0 olsaydı, funksiya y = b sabit funksiya olardı və qrafiki OX oxuna paralel olardı. Şəkildəki xətt isə maildir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Nöqtənin y = x² − 3x funksiyasının qrafikinə aid olduğunu yoxlamaq

    Nöqtənin düsturla verilmiş funksiyanın qrafikinə aid olub-olmadığının yoxlanması: absisi düsturda yerinə yazıb funksiyanın qiymətini nöqtənin ordinatı ilə müqayisə etmək. Tapşırıq koordinatların yerini dəyişməmək, düsturun bütün hədlərini nəzərə almaq və mənfi arqumentlə hesablamada işarə səhvlərindən qaçmağı öyrədir; koordinat müstəvisini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.36 Funksiyanın verilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    y = −4x + 10 qrafikinin absis oxu ilə kəsişməsi

    Xətti funksiyanın qrafikinin koordinat oxları ilə kəsişmə nöqtələri: absis oxu üçün y = 0 yazıb birməchullu tənlik həll etmək, ordinat oxu üçün x = 0 götürmək, nöqtəni (x; 0) və ya (0; b) şəklində düzgün yazmaq. Tapşırıq iki oxu və koordinatların sırasını qarışdırmamağı öyrədir; xətti tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.37 Xətti funksiya

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Nöqtənin y = −2x + 5 qrafikinə aid olması

    Nöqtənin xətti funksiyanın qrafikinə aid olmasının yoxlanması: nöqtənin absisini y = kx + b düsturunda yerinə yazıb alınan qiyməti ordinatla müqayisə etmək. Tapşırıq mənfi bucaq əmsalı ilə hesablamada işarəni saxlamağı, koordinatların sırasını (əvvəl absis, sonra ordinat) qarışdırmamağı öyrədir; koordinat müstəvisini və xətti funksiyanın tərifini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.37 Xətti funksiya

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Şaquli xətt yoxlaması

    Koordinat müstəvisində verilmiş əyrilərin funksiyanın qrafiki olub-olmadığını ordinat oxuna paralel düz xətlərlə yoxlamaq və qərarı əsaslandırmaq; parçaların uclarındakı rəngli və rəngsiz dairəciklərin qrafikə daxil olub-olmamasını nəzərə almaq. Onuncu sinif cəbri, funksiyanın qrafiklə verilməsi, buraxılış imtahanı tipli test və yazılı əsaslandırma tapşırığı.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Nöqtəyə görə bucaq əmsalını tapmaq

    Xətti funksiyanın naməlum əmsalının qrafikin keçdiyi nöqtəyə görə tapılması: nöqtənin koordinatlarını y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalına və ya sərbəst əmsala görə birməchullu tənlik qurmaq və həll etmək. Tapşırıq sərbəst əmsalı unutmamağı və həddi əks işarə ilə keçirməyi öyrədir; xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.37 Xətti funksiya

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qrafikə görə xətti funksiyanın düsturunu tapmaq

    Qrafikə görə xətti funksiyanın düsturunun tapılması: koordinat şəbəkəsində düz xəttin ordinat oxunu kəsdiyi nöqtədən sərbəst əmsalı oxumaq, qrafikin başqa nöqtəsini y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalını hesablamaq və nəticəni xəttin enməsi ilə yoxlamaq. Koordinat müstəvisində nöqtələri oxuya bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.37 Xətti funksiya