Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Düstur seçimi: x⁶ − 64 ifadəsini vuruqlara ayırmaq

Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

x⁶ − 64 ifadəsini sonadək vuruqlara ayırın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

x⁶ həm kvadrat, həm kubdur

Əsas fikir

a² − b² = (a − b)(a + b)

a³ − b³ = (a − b)(a² + ab + b²)

a³ + b³ = (a + b)(a² − ab + b²)

x⁶ = (x³)² = (x²)³, 64 = 8² = 4³. Ona görə x⁶ − 64 həm kvadratlar fərqi, həm də kublar fərqidir. Kvadratlar fərqindən başlamaq rahatdır: sonra hər vuruq kublar fərqi və ya kublar cəmi olur və düsturla birbaşa ayrılır.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqDüstur seçimi: x⁶ − 64 ifadəsini vuruqlara ayırmaq

x⁶ − 64 ifadəsini sonadək vuruqlara ayırın.

  1. x⁶ = (x³)², 64 = 8², ona görə x⁶ − 64 = (x³ − 8)(x³ + 8).
  2. x³ − 8 = x³ − 2³ kublar fərqidir: (x − 2)(x² + 2x + 4).
  3. x³ + 8 = x³ + 2³ kublar cəmidir: (x + 2)(x² − 2x + 4).
  4. Nəticə: x⁶ − 64 = (x − 2)(x + 2)(x² + 2x + 4)(x² − 2x + 4).
  5. Cavab: x⁶ − 64 = (x − 2)(x + 2)(x² + 2x + 4)(x² − 2x + 4)

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 1 olarsa: 1 − 64 = −63 və (−1) · 3 · 7 · 3 = −63. x = 3 olarsa: 729 − 64 = 665 və 1 · 5 · 19 · 7 = 665.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • (x − 2)(x + 2)(x² + 4x + 4)(x² − 4x + 4)x² + 4x + 4 = (x + 2)² və x² − 4x + 4 = (x − 2)² tam kvadratlardır. Kublar cəmi və fərqində ikinci vuruq natamam kvadratdır: x² ∓ 2x + 4.
  • (x − 2)(x + 2)(x² + 2x + 4)²x³ − 8 = (x − 2)(x² + 2x + 4), amma x³ + 8 = (x + 2)(x² − 2x + 4): kublar cəmində orta hədd mənfidir. İki vuruq eyni ola bilməz.
  • (x − 2)(x + 2)(x⁴ + 16)x⁶ − 64 = (x²)³ − 4³ kimi yazılsa, ikinci vuruq (x²)² + x² · 4 + 4² = x⁴ + 4x² + 16 olur; 4x² həddi unudulub.
  • (x³ − 8)²(x³ − 8)² = x⁶ − 16x³ + 64 tam kvadratdır. x⁶ − 64 isə kvadratlar fərqidir: (x³ − 8)(x³ + 8).

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Düsturla hesablama: 64² − 128 · 14 + 14²

    Müxtəsər vurma düsturunun ədədi hesablamaya tətbiqi: ədədi ifadədə iki ədədin kvadratını və onların hasilinin 2 mislini tanıyıb ifadəni fərqin kvadratı kimi yığmaq və kalkulyatorsuz hesablamaq. 128 = 2 · 64 kimi gizli 2 mislini görmək bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.

    2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    498²-ni düsturla hesablamaq

    Müxtəsər vurma düsturlarının ədədi hesablamaya tətbiqi: yuvarlaq ədədə yaxın ədədin kvadratını fərqin və ya cəmin kvadratı kimi yazıb şifahi hesablamaq. Ədədi uyğun ikihədli şəklində göstərmək, hasilin iki mislini və ikinci həddin kvadratını düzgün işarə ilə nəzərə almaq bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.

    2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Ortaq vuruq və iki dəfə kvadratlar fərqi: 3x⁵ − 48x

    Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    5⁶ − 1 ədədinin bölənləri

    Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Kvadratlar fərqi zənciri: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16)

    Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Qruplaşdırma və kublar fərqi: x⁴ + x³ − 8x − 8

    Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi