Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Qruplaşdırma və kublar fərqi: x⁴ + x³ − 8x − 8

Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini vuruqlara ayırın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Qruplaşdırma ortaq ikihədli verir, sonra düstur

Əsas fikir

a³ − b³ = (a − b)(a² + ab + b²)

a³ + b³ = (a + b)(a² − ab + b²)

Ortaq vuruq bütün hədlərdə yoxdursa, hədləri qruplara bölürük: hər qrupdan ortaq vuruq çıxanda eyni ikihədli yaranmalıdır. Sonra qalan vuruğa düstur tətbiq edilə bilərmi deyə baxırıq.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqQruplaşdırma və kublar fərqi: x⁴ + x³ − 8x − 8

x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini vuruqlara ayırın.

  1. Qruplaşdırırıq: x⁴ + x³ − 8x − 8 = (x⁴ + x³) − (8x + 8) = x³(x + 1) − 8(x + 1).
  2. Ortaq ikihədlini çıxarırıq: (x + 1)(x³ − 8).
  3. x³ − 8 = x³ − 2³ kublar fərqidir: (x − 2)(x² + 2x + 4).
  4. Nəticə: (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4).
  5. Cavab: x⁴ + x³ − 8x − 8 = (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4)

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 1 olarsa: 1 + 1 − 8 − 8 = −14 və 2 · (−1) · 7 = −14. x = 0 olarsa: −8 və 1 · (−2) · 4 = −8.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • (x + 1)(x − 2)(x² − 2x + 4)x³ − 8 kublar fərqidir: ikinci vuruq cəmin natamam kvadratıdır, x² + 2x + 4. x² − 2x + 4 kublar cəmində işlənir.
  • (x + 1)(x − 2)(x² + 4x + 4)x² + 4x + 4 = (x + 2)² tam kvadratdır. Kublar fərqində natamam kvadrat lazımdır: orta hədd x · 2 = 2x.
  • (x − 1)(x − 2)(x² + 2x + 4)Qruplaşdırmada işarə səhvdir: −8x − 8 = −8(x + 1), ona görə ortaq ikihədli x + 1-dir, x − 1 yox.
  • (x + 1)(x + 2)(x² − 2x + 4)Bu, (x + 1)(x³ + 8)-dir. Qruplaşdırmadan sonra x³ − 8 qalır, ona görə kublar fərqi düsturu lazımdır.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    (x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyini həll etmək

    Kublar fərqi düsturu ilə tənliyin həlli: (x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyində hasili x³ − 8 kimi yazmaq, x³ hədlərini silmək və 3x − 8 = 1 xətti tənliyindən x = 3 tapmaq. Kublar cəmi ilə qarışdırmaq, mötərizə önündəki minus, b³ əvəzinə b götürmək və 3-ə bölməyi unutmaq səhvləri müqayisə olunur; xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Düstur seçimi: x⁶ − 64 ifadəsini vuruqlara ayırmaq

    Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Ortaq vuruq və iki dəfə kvadratlar fərqi: 3x⁵ − 48x

    Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Tam kvadrat və kvadratlar fərqi: x² + 10x + 25 − 9y²

    Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    8x³ − 27 = (2x − 3) · A eyniliyində A çoxhədlisini tapmaq

    Kublar fərqinin ikinci vuruğunu tapmaq: 8x³ − 27 = (2x − 3) · A eyniliyində 8x³ − 27-ni (2x)³ − 3³ kimi yazıb A-nı 2x + 3-ün natamam kvadratı 4x² + 6x + 9 kimi tapmaq. Tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsi və əmsalı kvadrata yüksəltməmək səhvləri ayırd edilir; birhədlinin kvadratını və kubunu bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    27x³ + 8y⁶ ifadəsini vuruqlara ayırmaq

    Hədləri əmsallı və qüvvətli birhədlilər olan kublar cəminin vuruqlara ayrılması: 27x³ + 8y⁶ ifadəsini (3x)³ + (2y²)³ kimi yazıb (3x + 2y²)(9x² − 6xy² + 4y⁴) almaq. Orta həddin işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, y⁶-nı (y³)³ sanmaq və əmsalı kvadrata yüksəltməmək səhvləri müqayisə olunur; qüvvətin qüvvətini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi