Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

(x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyini həll etmək

Kublar fərqi düsturu ilə tənliyin həlli: (x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyində hasili x³ − 8 kimi yazmaq, x³ hədlərini silmək və 3x − 8 = 1 xətti tənliyindən x = 3 tapmaq. Kublar cəmi ilə qarışdırmaq, mötərizə önündəki minus, b³ əvəzinə b götürmək və 3-ə bölməyi unutmaq səhvləri müqayisə olunur; xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

(x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyini həll edin.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Hasili kublar fərqinə çevirib xətti tənlik alırıq

Əsas fikir

a³ + b³ = (a + b)(a² − ab + b²)

a³ − b³ = (a − b)(a² + ab + b²)

İki ifadənin kublarının cəmi bu ifadələrin cəmi ilə onların fərqinin natamam kvadratının hasilinə, kublarının fərqi isə bu ifadələrin fərqi ilə onların cəminin natamam kvadratının hasilinə bərabərdir. Natamam kvadratda orta hədd ab-dir (2ab yox), onun işarəsi isə ikihədli vuruqdakı işarənin əksidir. Əvvəlcə hər həddi kub şəklində yazırıq: 8 = 2³, 27x³ = (3x)³.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

Tapşırıq(x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyini həll etmək

(x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyini həll edin.

  1. İkinci vuruq x² + 2x + 4 = x² + x · 2 + 2² — x + 2-nin natamam kvadratıdır, ona görə kublar fərqi düsturu ilə (x − 2)(x² + 2x + 4) = x³ − 2³ = x³ − 8.
  2. İkinci həddi açırıq: x(x² − 3) = x³ − 3x. Sol tərəf: x³ − 8 − (x³ − 3x) = x³ − 8 − x³ + 3x = 3x − 8.
  3. Xətti tənlik: 3x − 8 = 1, 3x = 9, x = 3.
  4. Cavab: x = 3

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 3 olarsa: (3 − 2)(9 + 6 + 4) − 3 · (9 − 3) = 19 − 18 = 1 — bərabərlik doğrudur.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • −7/3Hasil kublar cəmi kimi götürülüb: (x − 2)(x² + 2x + 4) = x³ − 8-dir, x³ + 8 yox. x³ + 8 ilə 3x + 8 = 1 və x = −7/3 alınardı.
  • −3Mötərizə önündəki minus nəzərə alınmayıb: −x(x² − 3) = −x³ + 3x. −3x yazanda −3x − 8 = 1 və x = −3 alınır.
  • 1Hasildə son hədd 2³ = 8-dir: (x − 2)(x² + 2x + 4) = x³ − 8. x³ − 2 götürəndə 3x − 2 = 1 və x = 1 alınır.
  • 93x − 8 = 1 tənliyindən 3x = 9 alınır, sonra hər iki tərəf 3-ə bölünür: x = 3. 9 ədədi x-in deyil, 3x-in qiymətidir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Qruplaşdırma və kublar fərqi: x⁴ + x³ − 8x − 8

    Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    (2a − 3)(4a² + 6a + 9) hasilini çoxhədliyə çevirmək

    Kublar fərqi düsturunun sağdan sola tətbiqi: (2a − 3)(4a² + 6a + 9) hasilində ikinci vuruğu 2a + 3-ün natamam kvadratı kimi tanıyıb nəticəni 8a³ − 27 kimi yazmaq. Kublar cəmi ilə qarışdırmaq, fərqin kubu ilə qarışdırmaq, əmsalı kuba yüksəltməmək səhvləri ayırd edilir; çoxhədlilərin vurulmasını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    (x − 3)³ − x³ + 9x² = 54 tənliyini həll etmək

    İkihədlinin kubu ilə tənliyin həlli: (x − 3)³ − x³ + 9x² = 54 tənliyində fərqin kubunu açmaq, kub və kvadrat hədlərinin silindiyini görmək və alınan 27x − 27 = 54 xətti tənliyini həll etmək. İşarə səhvləri, 3ab² həddində kvadratı unutmaq və b³ əvəzinə b² götürmək kimi səhvlər müqayisə olunur; kub düsturlarını və xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.33 İkihədlinin kuba yüksəldilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    x³ − y³ = 7(x − y) şərtindən x + y-i tapmaq

    Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    8x³ − 27 = (2x − 3) · A eyniliyində A çoxhədlisini tapmaq

    Kublar fərqinin ikinci vuruğunu tapmaq: 8x³ − 27 = (2x − 3) · A eyniliyində 8x³ − 27-ni (2x)³ − 3³ kimi yazıb A-nı 2x + 3-ün natamam kvadratı 4x² + 6x + 9 kimi tapmaq. Tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsi və əmsalı kvadrata yüksəltməmək səhvləri ayırd edilir; birhədlinin kvadratını və kubunu bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    (x + ■)³ eyniliyində çatışmayan birhədliləri tapmaq

    Cəmin kubu düsturunda çatışmayan birhədlilərin tapılması: (x + ■)³ = x³ + 12x²y + ▲ + 64y³ eyniliyində 3a²b həddindən ikinci ifadəni, b³ ilə yoxlamanı və 3ab² həddini tapmaq. Kvadratın 2 əmsalı ilə qarışdırmaq, 3 əmsalını unutmaq və kub kökü əvəzinə kvadrat kökü götürmək səhvləri ayırd edilir; kub düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.33 İkihədlinin kuba yüksəldilməsi