Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualAsanTək seçim

Diskriminantın hesablanması

Kvadrat tənliyin diskriminantını hesablamaq: tənliyi standart şəkildə oxuyub əmsalları işarələri ilə birlikdə müəyyən etmək, diskriminant düsturuna yerinə yazmaq və qüvvət ilə hasildə işarə qaydalarını düzgün tətbiq etmək. Köklər düsturunun birinci addımını məşq etdirir; kvadrat tənlik anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Tənliyin diskriminantını tapın.

3x2−5x−2=03x^2-5x-2=0
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Diskriminant

Əsas fikir

Dərslik: «Kvadrat tənliyin həqiqi köklərinin varlığı D-nin işarəsindən asılıdır. D-yə kvadrat tənliyin diskriminantı (ayırdedici) deyilir.»

D = b2 − 4ac x1,2 = −b ± kök altında D2a /

  • D > 0: iki müxtəlif həqiqi kök;
  • D = 0: iki bərabər kök, x1 = x2 = −b2a / ;
  • D < 0: həqiqi kök yoxdur.

Əmsalları işarəsi ilə birlikdə götürürük: ax2 + bx + c = 0 tənliyində b və c mənfi ola bilər.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqDiskriminantın hesablanması

Tənliyin diskriminantını tapın.

3x2 − 5x − 2 = 0

  1. Tənliyi ax² + bx + c = 0 ilə tutuşdururuq: a = 3, b = −5, c = −2.
  2. b2 = (−5)2 = 25 — mənfi ədədin kvadratı müsbətdir.
  3. 4ac = 4 · 3 · (−2) = −24.
  4. D = b2 − 4ac = 25 − (−24) = 25 + 24 = 49.
  5. Cavab: D = 49

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

D = 49 > 0, deməli tənliyin iki müxtəlif həqiqi kökü var: x1,2 = 5 ± 76 / , yəni 2 və −13 / . x = 2 üçün: 3 · 4 − 5 · 2 − 2 = 0 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 1Burada 4ac = 4 · 3 · 2 = 24 götürülüb, c = −2-nin mənfi işarəsi itib. Düzgün: 4 · 3 · (−2) = −24, deməli D = 25 − (−24) = 25 + 24.
  • −1(−5)² = −25 yazılıb. Mənfi ədədin kvadratı müsbətdir: (−5)² = 25. Sonra −25 + 24 = −1 alınır.
  • 31Düsturdakı 4 vuruğu unudulub: 25 − 3 · (−2) = 31. Diskriminant D = b² − 4ac-dir.
  • 374ac əvəzinə 2ac götürülüb: 25 − 2 · 3 · (−2) = 37. 2a köklər düsturunun məxrəcindədir, D-də isə 4ac durur.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    İki bərabər kök üçün əmsalı tapmaq

    Kvadrat tənliyin köklərinin sayı ilə diskriminant arasındakı əlaqədən istifadə edərək naməlum əmsalı tapmaq: diskriminantı həmin əmsalla ifadə etmək, verilmiş şərtə uyğun bərabərlik qurmaq və alınan xətti tənliyi həll etmək. Tapılan qiyməti tənlikdə yerinə yazıb şərti yoxlamağı məşq etdirir; diskriminantın hallarını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Tənliyin kökləri düsturu ilə həlli

    Tam kvadrat tənliyi kökləri düsturu ilə həll etmək: əmsalları müəyyən etmək, diskriminantı hesablamaq, onun kökünü almaq və düsturdakı işarəyə və məxrəcə diqqət edərək hər iki kökü tapmaq. Düsturun addım-addım tətbiqini və tapılan köklərin tənlikdə yoxlanmasını məşq etdirir; diskriminantı bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Diskriminantın işarəsi və köklərin sayı

    Diskriminantın işarəsinə görə kvadrat tənliyin həqiqi köklərinin sayını müəyyən etmək: hər tənlik üçün diskriminantı hesablamaq və onun müsbət, sıfır və ya mənfi olmasından nəticə çıxarmaq. Tam və natamam tənliklər arasından verilmiş şərtə uyğun olanı seçmək bacarığını məşq etdirir; diskriminantı hesablaya bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Diskriminant sıfır olduqda

    Kvadrat tənliyi kökləri düsturu ilə həll edərkən diskriminantın işarəsinə görə halları fərqləndirmək: iki müxtəlif kök, iki bərabər kök və həqiqi kökün olmaması. Diskriminantı hesablayıb uyğun halı tanımağı, kökü düsturla tapmağı və tapılan kökü tənlikdə yerinə yazıb yoxlamağı məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Ədədi məxrəcli tənlik

    Ədədi məxrəcləri olan tənliyi kvadrat tənliyə gətirmək: hər iki tərəfi məxrəclərin ən kiçik ortaq bölünəninə vurmaq, mötərizələri açıb standart şəklə gətirmək, diskriminantı hesablamaq və köklər düsturu ilə kökləri tapıb ilkin tənlikdə yoxlamaq. Adi kəsrlər və kvadrat tənliyin köklər düsturu ilə işləyən 8-ci sinif şagirdi üçün kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər mövzusunda məşq.

    3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Kökləri köklü ifadə olan tənlik

    Çevrilmiş kvadrat tənliyin köklərini düsturla tapmaq və cavabı dəqiq şəkildə yazmaq: diskriminantı hesablamaq, köklü ifadəni sadələşdirmək və kəsrin surətindəki hər iki həddi məxrəcə bölmək. Köklü ifadələrlə sadələşdirmə və dəqiq cavabın yoxlanmasını məşq etdirir; hesabi kvadrat kökün xassələrini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu