Video dərslər

Video dərs·DİM · Riyaziyyat·3:47

Rasional üstlü qüvvət: şüşəni dilimlə

9-cu sinif riyaziyyatı üçün rasional üstlü qüvvət mövzusunda qısa video dərs. Tünd şüşə lövhələrdən keçən işıq modeli ilə a^(m/n) = ⁿ√(aᵐ) tərifini izah edir: məxrəc lövhənin bölündüyü dilimlərin sayı, yəni kökün dərəcəsi, surət götürülən dilimlərin sayı, yəni qüvvətin üstüdür. Onluq kəsr üstlü (0,49^1,5) və mənfi üstlü (0,25^(−1,5)) qüvvətlərin hesablanmasını, mənfi əsas üçün kəsr üstlü qüvvətə niyə baxılmadığını, sıfırın qüvvətini və əsası birdən kiçik olan qüvvətlərin müqayisəsini göstərir.

Video dərs·DİM · Riyaziyyat·3:49

Rasional tənliklər: deşiyə düşən kök

9-cu sinif riyaziyyatı üçün rasional tənliklər mövzusunda qısa video dərs. Dəyişənin mümkün qiymətlərinin əvvəlcədən yazılmasını, dərslikdəki dörd həll addımını (DMQ, ortaq məxrəc, tənliyi ortaq məxrəcə vurub həll etmək, yoxlama), kəsrin ixtisarından və ortaq məxrəcə vurmadan sonra artıq kökün niyə yarandığını qrafikdəki deşik vasitəsilə, birgə iş məsələsində rasional tənlik qurmağı və kökün məsələnin mənasına görə yoxlanmasını izah edir.

Video dərs·DİM · Riyaziyyat·3:38

n-ci dərəcədən kök: yelləncək və onun riyazi əkizi

9-cu sinif riyaziyyatı üçün n-ci dərəcədən kök mövzusunda qısa video dərs. Hər yellənişdə tərəf dəyişən və üçdə iki qədər qısalan yelləncək üzərində n-ci dərəcədən kökün tərifini, kökün üstü (dərəcəsi), kök işarəsi və kökaltı ifadəni, cüt dərəcədə müsbət ədədin iki kökünü və mənfi ədədin kökünün olmamasını, hesabi kökü, tək dərəcədən kökün yeganəliyini və mənfi ədədin kub kökünü, n-ci dərəcədən qüvvətin kökünün cüt dərəcədə modul, tək dərəcədə ədədin özü olduğunu və kökün iki ardıcıl tam ədəd arasında yerləşdirilməsini izah edir.

Video dərs·DİM · Riyaziyyat·3:57

n-ci dərəcədən kökün xassələri: mərmər kub və postament

9-cu sinif riyaziyyatı üçün n-ci dərəcədən kökün xassələri mövzusunda qısa video dərs. Muzeydə mərmər kub və kvadrat postament üzərində üstləri eyni olan köklərin vurulması və bölünməsini, şərtləri, tək üstdə mənfi vuruqları, kökün qüvvətini, kökdən kök almağı, kökün üstünü və kökaltı ifadənin qüvvət üstünü eyni ədədə vurub-bölməyi və mənfi əsas tələsini, fərqli üstlü kökləri ən kiçik ortaq bölünənlə ortaq üstə gətirib müqayisə etməyi və vurmağı izah edir.

Video dərs·DİM · Riyaziyyat·3:54

İrrasional tənliklər: güzgüdəki kök

9-cu sinif riyaziyyatı üçün irrasional tənliklər mövzusunda qısa video dərs. Kökü təkləmək, iki tərəfi kvadrata yüksəltmək, alınan kvadrat tənliyi həll etmək və hər kökü verilmiş tənlikdə yoxlamaq addımlarını, kvadrata yüksəltmənin işarəni sildiyi üçün artıq kök yarada bildiyini qrafikdə xəttin mənfi hissəsinin ox boyunca qatlanması ilə, təklənmiş kök mənfi ədədə bərabər olanda tənliyin həllinin olmadığını və Pifaqor teoremindən irrasional tənlik qurub həll etməyi izah edir.

Video dərs·DİM · Riyaziyyat·4:00

Vuruğun kök işarəsi altından çıxarılması: daş oyunu

9-cu sinif riyaziyyatı üçün vuruğun kök işarəsi altından çıxarılması mövzusunda qısa video dərs. Sadə vuruqları rəngli daşlar kimi göstərən oyunda kökün üstü qədər eyni vuruğun tam qrupunun kökdən bir vuruq kimi çıxdığını, ən böyük n-ci qüvvət vuruğunun seçilməsini, dəyişənlərdə üstün kökün dərəcəsinə bölünməsini, cüt dərəcədə modulun yazılmasını, dəyişənin mümkün qiymətlərini və vuruq çıxarıldıqdan sonra oxşar köklərin ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaqla toplanmasını izah edir.

Video dərs·DİM · Riyaziyyat·3:24

Vuruğun kök işarəsi altına daxil edilməsi: kökün budaqları

9-cu sinif riyaziyyatı üçün vuruğun kök işarəsi altına daxil edilməsi mövzusunda qısa video dərs. Kök işarəsinin altına enən vuruğun kökün dərəcəsi qədər qat budaqlanaraq n-ci qüvvətə çevrilməsini, a · ⁿ√b = ⁿ√(aⁿb) qaydasını və onun səbəbini (a = ⁿ√(aⁿ) və köklərin hasili), tək dərəcədə mənfi vuruğun işarəsi ilə içəri keçməsini, cüt dərəcədə mənfi işarənin kökün qarşısında qalmasını və vuruqları içəri keçirməklə köklü ədədlərin müqayisəsini izah edir.

Video dərs·DİM · Riyaziyyat·3:51

Tənliklər sistemi: Halley kometi və iki ulduz yağışı

9-cu sinif riyaziyyatı üçün tənliklər sistemi mövzusunda qısa video dərs. İkidəyişənli tənliyi və onun həllini — tənliyi doğru bərabərliyə çevirən ədədlər cütünü, cütdə sıranın vacibliyini, tənliyin qrafikini həllər çoxluğu kimi, standart şəkildə dərəcəni və çevrə, parabola, düz xətt qrafiklərini, həlli olmayan tənliyi, tənliklər sistemini, sistemin həllini və həllər çoxluğunu izah edir; namizəd cütü sistemin hər tənliyində yoxlamaq bacarığını öyrədir.

Video dərs·STUWIN · Elm·2:02

Qanındakı dəmir partlayan ulduzlardan gəlib

Qanımızdakı dəmirin haradan gəldiyini izah edən qısa elm videosu: hemoqlobindəki dəmir Yerdə yaranmayıb. Kainatın ilk anlarında demək olar ki, yalnız hidrogen və helium var idi. Günəş hər saniyə təxminən altı yüz milyon ton hidrogeni heliuma çevirir, amma dəmir yarada bilmir. Nəhəng ulduzların mərkəzi yüz milyonlarla dərəcəyə qızır: üç helium nüvəsi karbona, karbondan oksigen, oksigendən silisium yaranır, zəncir dəmirdə dayanır, çünki dəmir birləşəndə enerji udur. Mərkəz saniyədən tez çökür, fövqəlyeni partlayışı yeni dəmir yaradıb kosmosa səpələyir; dəmirdən ağır elementlər neytron tutmaqla, qızıl kimi elementlər iki neytron ulduzunun toqquşmasında yaranır. Bu tozdan Günəş, Yer və həyat yarandı; sudakı hidrogen kainatın ilk dəqiqələrindən qalıb.

2.1 Maraqlı kimya