Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

İbtidai funksiyanın işarəsi

İbtidai funksiyanın işarəsini araşdırmaq: verilmiş qiymətə görə inteqrallama sabitini tapmaq, alınan kvadrat funksiya üçün F(x) < 0 bərabərsizliyini həll etmək və ibtidai funksiyanı onun törəməsi ilə qarışdırmamaq. 11-ci sinif, qeyri-müəyyən inteqral və kvadrat bərabərsizliklər, çətin səviyyə.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

F(x) funksiyası f(x) = 2x − 3 funksiyasının ibtidai funksiyasıdır və F(1) = −6. F(x) < 0 bərabərsizliyini həll edin.

F′(x)=2x−3,F(1)=−6,F(x)<0F'(x) = 2x - 3,\qquad F(1) = -6,\qquad F(x) < 0
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Əvvəl sabit, sonra işarə

Əsas fikir

Əvvəlcə şərtdən C-ni tapıb konkret F(x)-i yazırıq, sonra alınan kvadrat bərabərsizliyi həll edirik. F ilə f-i qarışdırmayın: soruşulan ibtidai funksiyanın işarəsidir.

F(x) = x² − 3x + C F(1) = −6

2 · Həll

Addım-addım həll

Məsələİbtidai funksiyanın işarəsi

F′(x) = 2x − 3, F(1) = −6. F(x) < 0 bərabərsizliyini həll edin.

  1. F(x) = ∫(2x − 3)dx = x² − 3x + C.
  2. F(1) = −6: 1 − 3 + C = −6, buradan C = −4. Deməli, F(x) = x² − 3x − 4.
  3. Kökləri tapırıq: x² − 3x − 4 = (x + 1)(x − 4) = 0, x = −1 və x = 4.
  4. Parabolanın qolları yuxarıdır, ona görə F(x) köklər arasında mənfidir: −1 < x < 4.

F(x) < 0 olduqda x ∈ (−1; 4)

İbtidai funksiyanın işarəsi

F(x) = x² − 3x − 4 parabolası (−1; 4) intervalında absis oxundan aşağıdadır (rənglənmiş hissə) və (1; −6) nöqtəsindən keçir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

x = 0: F(0) = −4 < 0 ✓; x = 5: F(5) = 25 − 15 − 4 = 6 > 0 ✓; F(1) = 1 − 3 − 4 = −6 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • (−4; 1) — Köklərin işarələri qarışdırılıb: (x + 1)(x − 4) = 0 tənliyindən x = −1 və x = 4 alınır, −4 və 1 deyil.
  • (−∞; −1) ∪ (4; +∞) — Bu, F(x) > 0 bərabərsizliyinin həllidir; qolları yuxarı olan parabola köklərdən kənarda müsbətdir.
  • (−∞; 1,5) — Bu, f(x) = 2x − 3 < 0 bərabərsizliyinin həllidir; soruşulan isə ibtidai funksiyanın, F(x)-in işarəsidir.
  • (0; 3) — C = 0 götürülüb (F(x) = x² − 3x), F(1) = −6 şərti istifadə olunmayıb.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    İbtidai funksiyanı törəmə ilə yoxlamaq

    İbtidai funksiyanın tərifi: F′(x) = f(x) şərtini törəmə ilə yoxlamaq. Şagird çoxhədli namizədlərin törəməsini tapır, onu verilmiş funksiya ilə müqayisə edir, sabit toplananın törəmədə itdiyini və bir funksiyanın sonsuz sayda ibtidai funksiyası olduğunu görür. 11-ci sinif, inteqrala giriş; qüvvət funksiyasının törəməsi ilkin bilik kimi, asan səviyyə.

    6.53 İbtidai funksiya. Qeyri-müəyyən inteqral

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Nyuton-Leybnis: çoxhədlinin müəyyən inteqralı

    Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: kvadrat çoxhədlinin ibtidai funksiyasını qüvvət qaydası ilə tapıb sərhədlərdəki qiymətlərinin fərqini hesablamaq. Aşağı sərhəddə ibtidai funksiyanın qiymətini çıxmaq və törəmə ilə inteqralı qarışdırmamaq öyrədilir. 11-ci sinif, başlanğıc səviyyə.

    6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Nyuton-Leybnis: dəyişən sərhədli inteqral və bərabərsizlik

    Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: yuxarı sərhədi dəyişən olan inteqralı x-dən asılı funksiya kimi yazmaq və alınan kvadrat bərabərsizliyi həll etmək. İnteqrallama dəyişəni ilə sərhədi fərqləndirmək öyrədilir. 11-ci sinif, yüksək səviyyə, imtahan tipli.

    6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Təyin oblastı məhdud kvadrat funksiyanın tərsi

    Təyin oblastı məhdudlaşdırılmış kvadrat funksiyanın tərs funksiyasının düsturunu tapmaq: tam kvadrat ayırmaq, funksiyanın verilmiş aralıqda monotonluğunu araşdırmaq, kvadrat kökün işarəsini təyin oblastına uyğun seçmək və tərs funksiyanın qiymətini hesablamaq; həllin yazılı əsaslandırılması. Qəbul imtahanı səviyyəli çoxaddımlı tapşırıq, onuncu sinif tərs funksiya.

  • Video dərsDİM · Riyaziyyat4:30

    İbtidai funksiya. Qeyri-müəyyən inteqral

    Riyaziyyat 11-ci sinif videodərsi: ibtidai funksiya və qeyri-müəyyən inteqral. Törəmənin tərs əməli olan inteqrallama, F′(x) = f(x) tərifi, ibtidai funksiyaların F(x) + C ailəsi və paralel toxunanlar, ∫f(x)dx yazısının hissələri, əsas ibtidailər cədvəli (k, xⁿ, 1/x, eᵏˣ, sin x, cos x) izah olunur. Dərslikdəki əhali artımı modeli ilə artım sürətindən əhali funksiyası tapılır və bir məlum qiymətlə inteqrallama sabiti müəyyən edilir; törəməni bilən şagird üçün.

    6.53 İbtidai funksiya. Qeyri-müəyyən inteqral

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Kvadrat funksiyanın tərsinin olması üçün təyin oblastı

    Kvadrat funksiyanın tərsinin olması üçün təyin oblastını məhdudlaşdırmaq: kvadrat funksiyanın artma və azalma aralıqlarını araşdırmaq, üfüqi düz xətt meyarı ilə funksiyanın hər qiymətini yalnız bir dəfə aldığı hissəni seçmək və parametrin sərhəd qiymətini əsaslandırmaq. Onuncu sinif funksiyalar bölməsi, kvadrat funksiya və onun tərsi üzrə test tapşırığı.