Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçim

Tabure və stullar: cavabı hər iki şərtlə yoxlamaq

İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli: əşyaların sayı və ayaqlarının ümumi sayı verildikdə x + y və 3x + 4y tənliklərini yazmaq, sistemi əvəzetmə üsulu ilə həll etmək və cavabın hər iki şərti ödədiyini yoxlamaq. Yalnız bir şərti ödəyən cavabları ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Sinifdə 3 ayaqlı taburelər və 4 ayaqlı stullar var. Oturacaqların (tabure və stulların) ümumi sayı 22, onların ayaqlarının ümumi sayı isə 79-dur.

Sinifdə neçə tabure və neçə stul var?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Say və «çəkili» say

Əsas fikir

Mətnli məsələni tənliklər sistemi qurmaqla həll edərkən dərslikdəki ardıcıllıqla işləyirik:

  1. Verilənləri və axtarılanları ayırırıq. Axtarılanları hərflərlə işarə edirik və hər hərfin nəyi, hansı vahidlə göstərdiyini yazırıq.
  2. Hər şərtdən bir tənlik qururuq. İki naməlum üçün iki ayrı şərt lazımdır; vahidlər eyni olmalıdır.
  3. Sistemi istənilən üsulla həll edirik — əvəzetmə və ya toplama üsulu ilə, hansı daha qısadırsa.
  4. Cavabı məsələnin şərti ilə yoxlayırıq: hər iki şərt ödənməli, ədədlər mənalı olmalıdır (adamların, əşyaların sayı natural ədəd, qiymət müsbət).

2 · Addım-addım həll

Sistemi qurub həll edirik

TapşırıqTabure və stullar: cavabı hər iki şərtlə yoxlamaq

Sinifdə 3 ayaqlı taburelər və 4 ayaqlı stullar var. Oturacaqların (tabure və stulların) ümumi sayı 22, onların ayaqlarının ümumi sayı isə 79-dur.

Sinifdə neçə tabure və neçə stul var?

Axtarılanları işarə edirik

xtaburelərin sayı
ystulların sayı
  1. Şərtləri tənliyə çeviririk: «oturacaqların sayı 22»x + y = 22«ayaqların sayı 79»3x + 4y = 79 — x taburenin 3x, y stulun 4y ayağı var.
  2. Əvəzetmə: birinci tənlikdən x = 22 − y. İkinci tənlikdə yerinə yazırıq: 3(22 − y) + 4y = 79.
  3. Mötərizəni açırıq: 66 − 3y + 4y = 79, y = 79 − 66 = 13.
  4. x = 22 − 13 = 9.
  5. Cavab: 9 tabure və 13 stul

3 · Yoxlama

Cavabı şərtlə yoxlayaq

Hər iki şərtlə yoxlayaq: 9 + 13 = 22 oturacaq və 3 · 9 + 4 · 13 = 27 + 52 = 79 ayaq. İki şərt də ödənir, saylar natural ədəddir. Variantlardakı digər cütlər şərtlərdən yalnız birini ödəyir — buna görə cavabı həmişə hər iki şərtlə yoxlayırıq.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 13 tabure, 9 stulSaylar yerini dəyişib: 13 + 9 = 22 düzdür, amma ayaqlar 3 · 13 + 4 · 9 = 39 + 36 = 75 olur, 79 yox.
  • 11 tabure, 11 stulOturacaqları yarıya bölmək yalnız birinci şərti ödəyir: ayaqlar 3 · 11 + 4 · 11 = 77 ≠ 79.
  • 10 tabure, 12 stulOturacaqların sayı 22-dir, amma ayaqlar 3 · 10 + 4 · 12 = 30 + 48 = 78 ≠ 79 — ikinci şərt ödənmir.
  • 5 tabure, 16 stulAyaqlar 3 · 5 + 4 · 16 = 15 + 64 = 79 düz çıxır, amma oturacaqlar 5 + 16 = 21 ≠ 22 — birinci şərt ödənmir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Kitabxanaya gələn kitablar: cəm və fərq

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli: iki kəmiyyətin cəmi və fərqi verildikdə x + y və x − y tənliklərini yazmaq, sistemi toplama üsulu ilə həll etmək və cavabı şərtlə yoxlamaq. Soruşulan naməlumu seçməyi və yarımçıq qalan addımları (2x-də dayanmaq) tanımağı məşq etdirir; 7-ci sinif.

    2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Teatr biletləri: neçə uşaq bileti?

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla gəlir məsələsi: satılan biletlərin sayı və iki növ biletin qiymətindən x + y və 8x + 5y tənliklərini yazmaq, birinci tənliyi mənfi ədədə vurub toplama üsulu ilə həll etmək və soruşulan naməlumu seçmək; yarımçıq addımları və yalnız bir şərti ödəyən cavabları tanımağı məşq etdirir; 7-ci sinif.

    2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Bir dəyişəni ifadə olunmuş sistemi həll etmək

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: bir dəyişəni artıq digəri ilə ifadə olunmuş sistemdə ifadəni ikinci tənlikdə mötərizədə yerinə yazmaq, alınan birdəyişənli tənliyi həll etmək, ikinci dəyişəni tapmaq və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. (x; y) yazılışında sıranı gözləməyi məşq etdirir; 7-ci sinif.

    2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Toplayıb x + y cəmini tapmaq

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemində tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb x + y cəmini birbaşa tapmaq: x və y-in əmsalları çarpaz bərabər olduqda (5 və 2, 2 və 5) cəm tənliyi 7(x + y) şəklinə düşür. Toplama üsulunun başqa bir tətbiqi, cəmi fərq və hasildən ayırmaq və nəticəni sistemi tam həll edərək yoxlamaq; buraxılış imtahanı tipli 7-ci sinif tapşırığı.

    2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Sistemin əmsalları və sərbəst hədləri

    İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin ümumi yazılışı a₁x + b₁y = c₁, a₂x + b₂y = c₂: tənliklərdə x və y-in əmsallarını və sərbəst hədləri işarələri ilə birlikdə müəyyən etmək, hədləri yerdəyişmə edəndə işarəni saxlamaq. Sistemi oxumaq və əmsallar nisbətini hesablamağa hazırlaşmaq üçün 7-ci sinif tapşırığı.

    2.40 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Alma və armud: hansı sistem uyğundur?

    İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli: iki alışın məlumatından tənliklər sistemi tərtib etmək. Axtarılanları hərflərlə işarə etmək, hər alışdan bir tənlik yazmaq, kütləni qiymətə vurmaqla toplananları qurmaq və hərflərin, məbləğlərin yerini qarışdırmamağı məşq etdirir; 7-ci sinif, ikidəyişənli xətti tənliklər sistemi.

    2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli