Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Tam kvadrat ayırmaqla ən kiçik qiymət

Tam kvadrat ayırmaqla kvadrat üçhədlinin ən kiçik qiymətinin (ƏKQ) tapılması: orta həddi 2ab şəklində yazıb lazım olan kvadratı əlavə və çıxmaq, üçhədlini ikihədlinin kvadratı ilə ədədin cəmi kimi göstərmək və kvadratın mənfi olmadığından nəticə çıxarmaq. Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi; 7-ci sinif.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

x² − 10x + 31 üçhədlisinin ala biləcəyi ən kiçik qiyməti tapın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Tam kvadrat ayırmaq

Əsas fikir

Orta həddi 2 · a · b şəklində yazıb b² toplananını əlavə edirik və ifadə dəyişməsin deyə onu dərhal çıxırıq. Üçhədli (x − b)² + ədəd şəklinə düşür.

İstənilən ədədin kvadratı mənfi deyil: (x − b)² ≥ 0 və o, x = b olanda 0-a bərabərdir. Ona görə cəmin ən kiçik qiyməti həmin ədəddir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqTam kvadrat ayırmaqla ən kiçik qiymət

x² − 10x + 31 üçhədlisinin ala biləcəyi ən kiçik qiyməti tapın.

  1. Orta həddi 2ab şəklində yazırıq: 10x = 2 · x · 5. İkihədlinin hədləri x və 5-dir.
  2. 5² = 25 toplananını əlavə edib çıxırıq: x² − 10x + 31 = x² − 10x + 25 − 25 + 31 = (x − 5)² + 6.
  3. (x − 5)² ≥ 0, ən kiçik qiyməti 0-dır (x = 5 olanda). Onda üçhədlinin ən kiçik qiyməti 0 + 6 = 6-dır.
  4. Cavab: ƏKQ: 6 (x = 5 olanda)

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 5: 25 − 50 + 31 = 6. Qonşu qiymətlər daha böyükdür: x = 4 və x = 6 olanda 16 − 40 + 31 = 7 və 36 − 60 + 31 = 7.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 31Bu, x = 0 olanda alınan qiymətdir. x = 5 olanda üçhədli daha kiçik olur: 25 − 50 + 31 = 6.
  • −631 − 25 = 6 müsbətdir: x² − 10x + 31 = (x − 5)² + 6. İşarə dəyişdirilib (25 − 31).
  • 55 ən kiçik qiymətin alındığı x-in qiymətidir, üçhədlinin qiyməti isə (5 − 5)² + 6 = 6-dır.
  • 56Kvadratı yaratmaq üçün 25 əlavə edilib, amma çıxılmayıb (31 + 25). İfadə dəyişməməlidir: + 25 − 25.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    (x − 4)² − 25 ifadəsini vuruqlara ayırmaq

    Həddi ikihədli olan kvadratlar fərqinin vuruqlara ayrılması: (ikihədli)² − ədəd şəklində ifadədə ikihədlini bütöv a kimi götürmək, ədədi kvadrat şəklində yazmaq, kvadratlar fərqi düsturunu tətbiq etmək və mötərizələri sadələşdirmək. Tapşırıq işarə səhvlərini və kvadrat kökünü almamaq səhvini ayırd etməyi öyrədir; düsturu sadə ikihədlilərdə tətbiq edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.32 İki ifadənin kvadratları fərqi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Kvadrat meydançanın tərəfi

    Tam kvadratın həndəsi mənası: sahəsi üçhədli ilə verilmiş kvadratın tərəfini tapmaq üçün üçhədlini ikihədlinin kvadratı şəklində yazmaq. Sahə modelində iki kvadrat və iki eyni düzbucaqlının cəbri ifadə ilə əlaqəsini göstərir və cəmin kvadratı düsturunu tərsinə tətbiq etməyi məşq etdirir; 7-ci sinif.

    2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    (■ − 7b)(■ + 7b) = 64a⁶ − ▲ eyniliyini tamamlamaq

    Kvadratlar fərqi düsturu ilə eyniliyin tamamlanması: cəm ilə fərqin hasilini kvadratlar fərqi ilə müqayisə edərək buraxılmış birhədliləri tapmaq. Üstlü birhədlinin kvadrat şəklində yazılması (üstün yarıya bölünməsi, əmsalın kvadrat kökü) və birhədlinin kvadrata yüksəldilməsi məşq olunur; birhədlilərin qüvvətə yüksəldilməsini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.32 İki ifadənin kvadratları fərqi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    9y² − 30y + 25 üçhədlisini vuruqlara ayırmaq

    Tam kvadrat üçhədlinin tanınması və vuruqlara ayrılması: iki toplananın birhədlilərin kvadratı, üçüncünün isə onların hasilinin 2 misli olduğunu yoxlayıb üçhədlini fərqin kvadratı (a − b)² şəklində yazmaq. Əmsallı birhədlinin kvadratını tanımaq və orta həddin işarəsinə görə düsturu seçmək bacarığını məşq etdirir; ikihədlinin kvadratı düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Yüksək dərəcəli tam kvadrat: a⁶ − 12a³b + 36b²

    Dərəcəsi yüksək birhədlilərdən ibarət tam kvadrat üçhədlinin vuruqlara ayrılması: a⁶ = (a³)² kimi qüvvətin kvadrat şəklində yazılması, orta həddin 2ab olduğunun yoxlanması və üçhədlinin fərqin kvadratı kimi göstərilməsi. Natural üstlü qüvvətin xassələrini müxtəsər vurma düsturları ilə birləşdirir; ikihədlinin kvadratı düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Sadələşdirib qiymət hesablamaq

    İkihədlinin kvadratı daxil olan ifadəni əvvəlcə sadələşdirib sonra dəyişənin verilmiş mənfi onluq kəsr qiymətində hesablamaq. Cəmin kvadratını açmaq, mötərizəni mənfi birhədliyə vurmaq, oxşar hədləri birləşdirmək və nəticəni birbaşa hesablama ilə yoxlamaq bacarığını məşq etdirir; 7-ci sinif. Orta həddin itməsi və işarə səhvləri kimi tipik yanlışlıqlar izahda göstərilir.

    2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi