Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualAsanTək seçim

Ortaq vuruğa ixtisar

Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı: kəsrin əsas xassəsinə əsaslanaraq surət və məxrəci vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən etmək və hər ikisini ona bölmək, dəyişənin mümkün qiymətlərini qeyd etmək. Dərsliyin üç addımlı ixtisar qaydasını sadə cəbri kəsrlərdə tətbiq etməyi məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün əsas səviyyə.

Provayder
DİM · Riyaziyyat
Bölmə
3.0 8-ci sinif Riyaziyyat
Mövzu
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Kəsri ixtisar edin.

12x2−8x4x2\frac{12x^2-8x}{4x^2}
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

İxtisar üç addımdır

Əsas fikir

Dərslik: «Kəsri ixtisar etmək üçün: 1. Kəsrin surət və məxrəci (mümkündürsə) vuruqlarına ayrılır; 2. Ortaq vuruq müəyyən edilir; 3. Surət və məxrəc ortaq vuruğa bölünür.»

Yalnız vuruğu ixtisar etmək olar. Cəmin bir həddini bölmək kəsrin qiymətini dəyişir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqOrtaq vuruğa ixtisar

Kəsri ixtisar edin.

12x2 − 8x4x2 /

  1. Surətdən ortaq vuruğu çıxaraq: 12x2 − 8x = 4x(3x − 2). Məxrəc: 4x2 = 4x · x.
  2. Ortaq vuruq 4x-dir (x ≠ 0).
  3. Bölürük: 4x(3x − 2)4x · x /  = 3x − 2x / .
  4. Cavab: (3x − 2)/x, x ≠ 0

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 2: 12 · 4 − 164 · 4 /  = 3216 /  = 2 və 6 − 22 /  = 2 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 3x − 2Məxrəcdəki 4x2 surətin vuruğu deyil; yalnız 4x ortaq vuruqdur və məxrəcdə x qalır. x = 2 olduqda kəsr 48 − 1616 /  = 2, bu ifadə isə 4-dür.
  • 3x − 8x / Surətin yalnız birinci həddi 4x-ə bölünüb. Ortaq vuruq hər hədddən çıxarılır: 12x2 − 8x = 4x(3x − 2). x = 2 olduqda bu ifadə −⁠22 /  = −⁠1 ≠ 2.
  • 3x − 24x / Surət 4x-ə bölünüb, məxrəc isə yalnız x-ə. Surət və məxrəc eyni vuruğa bölünməlidir. x = 2 olduqda 48 /  ≠ 2.
  • 3 − 2xx / Mötərizədə hədlərin yeri qarışıb: 12x2 = 4x · 3x, 8x = 4x · 2, ona görə 3x − 2. x = 2 olduqda −⁠12 /  ≠ 2.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Kvadratlar fərqi və ixtisar

    Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı çoxhədliləri vuruqlarına ayırmaqla: ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq və müxtəsər vurma düsturlarından istifadə etmək, surət və məxrəcin ortaq vuruğunu tapıb hər ikisini ona bölmək, dəyişənin mümkün qiymətlərini nəzərə almaq. Dərsliyin ixtisar qaydasını məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün əsas səviyyə.

    3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Əks ikihədlilər və işarə

    Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı və kəsrin işarə xassəsi: surət və məxrəci vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən etmək, ixtisar zamanı surətin, məxrəcin və kəsrin qarşısındakı işarələri düzgün yazmaq, dəyişənin mümkün qiymətlərini qeyd etmək. Dərslikdəki işarə qeydinə əsaslanır; 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.

    3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Tam kvadrat və kvadratlar fərqi

    Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı: surət və məxrəci müxtəsər vurma düsturları və digər üsullarla vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən edib surət və məxrəci ona bölmək, alınan kəsri dəyişənin bir qiymətində yoxlamaq və mümkün qiymətləri qeyd etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.

    3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Birhədli kəsrlərin hasili

    Rasional ifadələrin vurulması: cəbri kəsrlərin hasilini tapmaq üçün surətləri surətlərə, məxrəcləri məxrəclərə vurmaq, əmsalları və dəyişənlərin qüvvətlərini ixtisar etmək və nəticəni ixtisar olunmayan kəsr şəklində yazmaq. Adi kəsrlərin vurma qaydasının cəbri kəsrlərə köçürülməsi və dəyişənlərin mümkün qiymətləri; 8-ci sinif şagirdi üçün asan səviyyəli məşq.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Kəsrin qiymətini hesablamaq

    Rasional cəbri kəsrin dəyişənin verilmiş qiymətində ədədi qiymətini hesablamaq: qiyməti surətdə və məxrəcdə mötərizə ilə yerinə yazmaq, qüvvəti və işarələri düzgün hesablamaq, əvvəlcə məxrəcin sıfırdan fərqli olduğunu yoxlamaq və surəti məxrəcə bölmək. Rasional ədədlərlə əməlləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.25 Rasional ifadələr

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Birhədli kəsrlərin bölünməsi

    Rasional ifadələrin bölünməsi: kəsri kəsrə bölmək üçün bölünəni bölənin tərsi olan kəsrə vurmaq, surət və məxrəcləri vurub əmsalları və dəyişənlərin qüvvətlərini ixtisar etmək, nəticəni ixtisar olunmayan kəsr kimi yazmaq. Adi kəsrlərin bölmə qaydasının cəbri kəsrlərə tətbiqi; 8-ci sinif, asan səviyyə.