Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Parabola və üfüqi düz xətt

y = x² parabolası ilə üfüqi düz xəttin kəsişməsini araşdırmaq və bunu x² = a şəklində tənliyin həlli ilə əlaqələndirmək: kəsişmə nöqtələrinin sayını və absislərini qrafikdən və tənlikdən müəyyən etmək, dərslikdəki x² = a tənliyi haqqında nəticəni tətbiq etmək. Qrafikdən oxumaq və nəticəni cəbri yolla yoxlamaq bacarığını inkişaf etdirir; hesabi kvadrat kökü və həqiqi ədədləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

y = x² parabolası və y = 11 üfüqi düz xətti eyni koordinat müstəvisində; düz xətt parabolanın hər iki qolunu kəsir.

Şəkildə y = x² parabolası və y = 11 düz xətti qurulub. Onlar neçə nöqtədə kəsişir və kəsişmə nöqtələrinin absisləri hansılardır?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

x² = a tənliyi və parabola

Əsas fikir

y = x2 parabolası ilə y = a düz xəttinin kəsişmə nöqtəsində hər iki bərabərlik doğrudur, ona görə absis x2 = a tənliyini ödəyir.

Dərslik, Nəticə: x2 = a tənliyinin a > 0 olduqda iki müxtəlif kökü var: x₁ = kök altında a, x₂ = −kök altında a; a < 0 olduqda həqiqi kökü yoxdur; a = 0 olduqda yeganə kök 0-dır.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqParabola və üfüqi düz xətt

Şəkildə y = x² parabolası və y = 11 düz xətti qurulub. Onlar neçə nöqtədə kəsişir və kəsişmə nöqtələrinin absisləri hansılardır?

  1. Kəsişmə nöqtəsinin ordinatı 11-dir və o, parabolanın üzərindədir: x2 = 11.
  2. 11 > 0, ona görə bu tənliyin iki kökü var: x₁ = kök altında 11 və x₂ = −kök altında 11.
  3. Deməli, iki kəsişmə nöqtəsi var: (kök altında 11; 11) və (−kök altında 11; 11).
  4. Cavab: 2 nöqtədə; absislər √11 və −√11

y = x² parabolası və y = 11 düz xətti

Kəsişmə nöqtələrindən absis oxuna endirilmiş qırıq xətlər −√11 və √11 nöqtələrinə gəlir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

(kök altında 11)2 = 11 və (−kök altında 11)2 = 11 ✓. Şəkillə uyğunluq: 32 = 9 < 11 < 16 = 42, ona görə kök altında 11 ədədi 3 ilə 4 arasındadır — kəsişmə nöqtələri də orada görünür.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 1 nöqtədə; absis √11Parabola ordinat oxuna nəzərən simmetrikdir: (kök altında 11; 11) ilə yanaşı (−kök altında 11; 11) nöqtəsi də onun üzərindədir, çünki (−kök altında 11)2 = 11. Şəkildə də düz xətt hər iki qolu kəsir.
  • 2 nöqtədə; absislər 11 və −11Ordinat absis yerinə yazılıb: 112 = 121 ≠ 11. Şəkildə kəsişmə nöqtələri 3 ilə 4 arasındadır.
  • 2 nöqtədə; absislər 121 və −12111 kvadrata yüksəldilib, kök alınmayıb. x2 = 11 bərabərliyində x kvadratı 11 olan ədəddir.
  • 2 nöqtədə; absislər 5,5 və −5,511 ikiyə bölünüb: 5,52 = 30,25 ≠ 11. Kvadrat kökalma 2-yə bölmə deyil.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Parabola düz xətdən aşağıda

    y = x² parabolası ilə üfüqi düz xəttin qarşılıqlı vəziyyətini qrafik vasitəsilə araşdırmaq: kəsişmə nöqtələrinin absislərini tapmaq, parabolanın hansı hissəsinin düz xətdən aşağıda və ya yuxarıda yerləşdiyini müəyyən etmək və x-in uyğun qiymətlərini bərabərsizlik şəklində yazmaq. Cavabı sınaq nöqtələri ilə yoxlamağı məşq etdirir; hesabi kvadrat kökü və bərabərsizlikləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.3 y=x² və y=√x funksiyaları

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Qrafiklərin ortaq nöqtəsi yoxdursa

    Kvadrat tənliyin həqiqi köklərinin sayını qrafik üsulla müəyyən etmək: y = x² parabolası ilə düz xəttin qarşılıqlı vəziyyətini şəkildə araşdırmaq, dərslikdəki kəsişmə, toxunma və ortaq nöqtəsi olmayan halları tanımaq və köklərin sayı haqqında nəticə çıxarmaq. Qrafikləri oxuyan və müqayisə edən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.12 Kvadrat tənliyin qrafik üsulla həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Şəkilə uyğun tənliyi tapmaq

    Qrafik üsulun əks istiqamətdə tətbiqi: y = x² parabolası və düz xəttin şəklindən düz xəttin tənliyini müəyyən etmək və kəsişmə nöqtələrinin absislərinin kökləri olduğu kvadrat tənliyi qurmaq. Nöqtənin koordinatlarını oxumaq, xətti funksiyanı iki nöqtəyə görə yazmaq və nəticəni yoxlamaq; 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.12 Kvadrat tənliyin qrafik üsulla həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Nöqtə parabolanın üzərindədirmi?

    Nöqtənin y = x² funksiyasının qrafikinə, yəni parabolaya aid olub-olmadığını müəyyən etmək: nöqtənin absisini funksiyanın düsturunda yerinə yazmaq, onun kvadratını hesablamaq və nəticəni nöqtənin ordinatı ilə müqayisə etmək. Tam ədədlərin, mənfi ədədlərin və onluq kəsrlərin kvadratını dəqiq hesablamağı məşq etdirir; koordinat müstəvisini və funksiyanın qrafiki anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.3 y=x² və y=√x funksiyaları

  • HTML dərsDİM · Riyaziyyat

    Kvadrat tənliyin qrafik üsulla həlli

    8-ci sinif riyaziyyat oxu dərsi: kvadrat tənliyin qrafik üsulla həlli. Şagird çevrilmiş kvadrat tənliyi x² = −px − q şəklinə gətirməyi, y = x² parabolasını və düz xətti qiymətlər cədvəli ilə bir koordinat müstəvisində qurmağı və tənliyin köklərini onların ortaq nöqtələrinin absisləri kimi oxumağı öyrənir. Kəsişmə, toxunma və ortaq nöqtənin olmaması hallarını köklərin sayı ilə əlaqələndirir, ümumi kvadrat tənliyi əvvəlcə baş əmsala bölür, oxunan kökləri yerinə qoymaqla yoxlayır, qrafik üsulun çox vaxt təqribi cavab verdiyini görür və qrafkalkulyatordan istifadə edir; ordinatı kök sanmaq və hədləri keçirəndə işarə səhvi kimi tipik səhvləri tanıyır. y = x² funksiyasını, xətti funksiyanın qrafikini və çevrilmiş kvadrat tənliyi bilən şagirdlər üçündür.

    3.12 Kvadrat tənliyin qrafik üsulla həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Paralel düz xətlər və köklərin sayı

    Parametrli kvadrat tənliyin köklərinin sayını qrafik üsulla araşdırmaq: tənliyi y = x² parabolası ilə paralel düz xətlər ailəsinin kəsişməsi kimi yazmaq və düz xəttin sərbəst həddi dəyişdikcə ortaq nöqtələrin sayının necə dəyişdiyini izah etmək. Xətti funksiyanın bucaq əmsalını və sərbəst həddini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.12 Kvadrat tənliyin qrafik üsulla həlli