Altı gün ərzində səhər saat 8-də ölçülən hava temperaturu (°C): 12; 15; x; 9; 18; 14.
Bu altı günün orta temperaturu 13 °C olmuşdur. x neçədir?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Ədədi orta və cəm
Qayda
Ədədi orta qiymətlərin cəminin onların sayına nisbətidir. Bu bərabərliyi tərsinə işlətsək, cəm = ədədi orta · qiymətlərin sayı.
x̄ = Σx / n ⇒ Σx = n · x̄
2 · Həll
Addım-addım həll
TapşırıqƏdədi orta · naməlum qiymət
Altı günün temperaturu: 12; 15; x; 9; 18; 14 (°C), orta temperatur 13 °C. x-i tapın.
- Altı temperaturun cəmi: Σx = 6 · 13 = 78.
- Məlum beş qiymətin cəmi: 12 + 15 + 9 + 18 + 14 = 68.
- Naməlum qiymət: x = 78 − 68 = 10.
Cavab: x = 10
Temperaturlar, °C
| Gün | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | Cəm |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| t, °C | 12 | 15 | x | 9 | 18 | 14 | 68 + x = 78 |
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
(12 + 15 + 10 + 9 + 18 + 14) : 6 = 78 : 6 = 13 °C — şərt ödənir.
4 · Diqqət
Digər cavablar niyə səhvdir
Səhv yol
x = 5 · 13 − 68 = −3
Qiymətlərin sayı 6 yox, 5 götürülüb.
Düzgün yol
x = 6 · 13 − 68 = 10
Cəmə bütün altı gün daxildir.
- 13 — naməlum qiymətin ortaya bərabər olduğu fərz edilib; bu, yalnız qalan qiymətlərin ortası da 13 olanda doğrudur (68 : 5 = 13,6 ≠ 13).
- 13,6 — məlum beş qiymətin ədədi ortasıdır (68 : 5); x tapılmayıb.
- −3 — qiymətlərin sayı 6 yox, 5 götürülüb: 5 · 13 − 68 = −3.
- 78 — bu, altı qiymətin cəmidir; ondan məlum qiymətlərin cəmini çıxmaq unudulub.