Ədədləri uyğun işarələrlə yazın: xərc 200 manat və gəlir 10 manat.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Gəlir +, xərc −
Əsas fikir
Sıfırdan kiçik qiymətləri yazmaq üçün mənfi ədədlər («−» işarəsi ilə) işlədilir. Əvvəlcə sıfır nöqtəsi seçilir: dəniz səviyyəsi, 0 °C, yer səthi. Ondan yuxarı və ya çox olan qiymətlər müsbət, aşağı və ya az olanlar mənfi ədədlə yazılır. Müsbət ədədlər adətən işarəsiz yazılır: +3 = 3. 0 nə müsbət, nə də mənfi ədəddir.
Pulda sıfır nöqtəsi «heç nə dəyişmədi» halıdır. Pul artırsa (gəlir) — müsbət, azalırsa (xərc, borc) — mənfi ədəd yazılır. Hələ XIII əsrdə Leonardo Fibonaççi borcu mənfi ədədlərlə ifadə etmişdi.
gəlir 10 manat → +10; xərc 200 manat → −200
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
HəllXərc 200 manat və gəlir 10 manat
- Sıfır nöqtəsi: pul dəyişmir.
- Xərc 200 manat — pul 200 manat azalır: −200.
- Gəlir 10 manat — pul 10 manat artır: +10 (və ya sadəcə 10).
- Hər məbləğ ayrıca, öz işarəsi ilə yazılır.
- Cavab: −200 və +10
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Yoxlama: eyni qaydanı dərslikdəki digər hallara tətbiq edək — gəlir 100 manat: +100, xərc 50 manat: −50. Gəlir həmişə «+», xərc həmişə «−» alır; məbləğin böyük və ya kiçik olması işarəni dəyişmir.
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
Xərc 200 manat: +200
Məbləğ yazılıb, istiqamət unudulub.
Düzgün
Xərc 200 manat: −200
Pul azalır — mənfi.
Digər cavablar niyə səhvdir
- +200 və −10 — İşarələr dəyişik düşüb: xərc pulu azaldır (mənfi), gəlir artırır (müsbət).
- +200 və +10 — Məbləğlər işarəsiz kimi müsbət yazılıb; amma xərc mənfi ədədlə ifadə olunur.
- −200 və −10 — Gəlir də mənfi yazılıb; gəlir pul artımıdır, müsbət ədəddir.
- −190 — Tapşırıq hər məbləği öz işarəsi ilə yazmağı istəyir, onları birləşdirməyi yox. Toplama sonrakı mövzudur.