Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçim

Eritrosit və virus: neçə dəfə?

Standart şəkildə verilmiş çox kiçik ölçüləri müqayisə edən məsələ: iki kəmiyyətin nisbətini tapmaq, qiymətli hissələrlə və onun tam üstlü qüvvətləri ilə əməlləri xassələrə görə yerinə yetirmək, nəticənin mənasını yoxlamaq; standart şəkildə ədədləri tərtibə görə müqayisə etmək. Biologiyadan götürülmüş ölçülərlə 8-ci sinif şagirdi üçün tətbiq məşqi.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Eritrositin (qırmızı qan hüceyrəsinin) diametri təxminən 7,5 · 10⁻⁶ m, bəzi virusların diametri isə təxminən 1,5 · 10⁻⁷ m-dir.

Eritrositin diametri belə virusun diametrindən neçə dəfə böyükdür?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

«Neçə dəfə?» — bölmə

Əsas fikir

Dərslik: «Ədədin a · 10n şəklində yazılışı ədədin standart şəkli adlanır. Burada 1 ≤ a < 10 və n tam ədəddir. a ədədin qiymətli hissəsi, n tərtibi adlanır.»

Standart şəkildə ədədləri bölərkən: (a · 10m) : (b · 10n) = (a : b) · 10m − n, çünki am : an = am − n.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqEritrosit və virus: neçə dəfə?

Eritrositin (qırmızı qan hüceyrəsinin) diametri təxminən 7,5 · 10−6 m, bəzi virusların diametri isə təxminən 1,5 · 10−7 m-dir.

Eritrositin diametri belə virusun diametrindən neçə dəfə böyükdür?

  1. Neçə dəfə böyük olduğunu bölmə ilə tapırıq: (7,5 · 10−6) : (1,5 · 10−7).
  2. 7,5 : 1,5 = 5.
  3. 10−6 : 10−7 = 10−6 − (−7) = 101 = 10.
  4. 5 · 10 = 50.
  5. Cavab: 50

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

1,5 · 10−7 m · 50 = 75 · 10−7 m = 7,5 · 10−6 m ✓. Onluq kəsrlə: 0,00000015 · 50 = 0,0000075.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 57,5 : 1,5 = 5 doğrudur, amma 10-un qüvvətləri də bölünməlidir: 10−6 : 10−7 = 101.
  • 0,5Üstlər tərs sırada çıxılıb: −7 − (−6) = −1. Bölünənin üstündən bölənin üstü çıxılır: −6 − (−7) = 1.
  • 6«Neçə dəfə» sualı bölmə ilə cavablanır. 7,5 − 1,5 = 6 fərqdir və 10-un qüvvətləri də nəzərə alınmayıb.
  • 5 · 10−13Bölmədə üstlər çıxılır, toplanmır: 10−6 : 10−7 = 101, 10−13 deyil. 1-dən kiçik nəticə «böyükdür» sualına da uyğun gəlmir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Standart şəkildə ədədlərin hasili

    Standart şəkildə verilmiş ədədlərin hasilini və qismətini tapmaq: qiymətli hissələri ayrıca vurub bölmək, onun qüvvətlərini eyni əsaslı qüvvətlərin xassələri ilə birləşdirmək və nəticəni yenidən standart şəklə gətirib tərtibi düzəltmək. Onluq kəsrlər və tam üstlü qüvvətlərin xassələri ilə işləyən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.6 Tam üstlü qüvvət

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Kiçik ədədin standart şəkli

    Onluq kəsr şəklində verilmiş ədədi standart şəkildə yazmaq: qiymətli hissəni sıfırdan fərqli rəqəmlərə görə seçmək, vergülün neçə yer və hansı istiqamətdə sürüşdüyünü sayıb tərtibi on ədədinin tam üstlü qüvvəti ilə təyin etmək, qiymətli hissəyə qoyulan şərti yoxlamaq və standart şəkli bərabər qiymətli digər yazılışlardan fərqləndirmək. Onluq kəsrləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.6 Tam üstlü qüvvət

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Çoxhədlinin qiyməti

    Çoxhədlinin qiymətinin hesablanmasına aid 7-ci sinif cəbr sualı: iki dəyişənli çoxhədlinin verilmiş qiymətlərdə qiyməti tapılır. Şagird əvvəlcə oxşar hədləri islah edərək çoxhədlini standart şəklə gətirir, sonra dəyişənlərin qiymətlərini, o cümlədən mənfi ədədi, yerinə qoyur və sadələşdirmənin hesablamanı necə qısaltdığını görür; cavab ilkin ifadəyə yerinə qoyma ilə yoxlanılır. Rasional ədədlər üzərində əməlləri bilən şagird üçün orta səviyyəli sual.

    2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Hansı tənlik kvadrat tənlikdir

    Kvadrat tənliyin tərifini tətbiq etmək: müxtəlif şəkildə yazılmış tənlikləri sadələşdirərək standart şəklə gətirmək, tərifin bütün şərtlərinin ödənib-ödənmədiyini yoxlamaq və kvadrat tənliyi digər tənlik növlərindən ayırmaq. Mötərizə açmağı və oxşar hədləri toplamağı bilən, kvadrat tənlik anlayışını yeni öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün tanıma tapşırığı.

    3.9 Kvadrat tənliklər

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Kanat yolunun üfüqi məsafəsi

    Maili düz xətt boyunca hərəkət məsələsində triqonometrik nisbətin tətbiqi: maili məsafə, üfüqi məsafə və hündürlük fərqi arasında düzbucaqlı üçbucağı görmək, meyil bucağına nəzərən tərəfləri adlandırmaq, verilmiş təqribi qiymətlərdən uyğun nisbəti seçmək və cavabı tələb olunan dəqiqliyə qədər yuvarlaqlaşdırmaq. Tətbiqi məsələ; 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.53 Triqonometrik nisbətlərin tətbiqi ilə məsələ həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Köklərinə görə tənlik yazmaq

    Verilmiş köklərinə görə çevrilmiş kvadrat tənlik qurmaq: hər kökə uyğun xətti vuruğu yazmaq, vuruqların hasilini sıfıra bərabər tutmaq və mötərizələri açıb tənliyi standart şəkildə yazmaq. Vuruqlara ayırma ilə köklər arasındakı əlaqəni tərsinə tətbiq etməyi məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.10 Kvadrat tənliklərin vuruqlara ayırma üsulu ilə həlli