Mövzu · DİM · Riyaziyyat · 2.0 7-ci sinif Riyaziyyat
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Mərkəzi simmetriyaya aid başlanğıc səviyyəli tapşırıq: damalı vərəqdə verilmiş nöqtəyə başqa bir nöqtəyə nəzərən simmetrik olan nöqtəni seçmək. Simmetrik nöqtənin tərifi — nöqtələrin bir düz xətt üzərində olması və simmetriya mərkəzinin parçanın ortası olması — damaları sayaraq yoxlanılır; ox simmetriyası ilə qarışdırmağın qarşısı alınır. 7-ci sinif həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
Mərkəzi simmetrik fiqurlara aid yüksək səviyyəli tapşırıq: düz xəttin, şüanın, parçanın, paraleloqramın və bərabərtərəfli üçbucağın simmetriya mərkəzi haqqında beş fikir tərifə görə yoxlanılır. Düz xəttin sonsuz sayda simmetriya mərkəzinin olması, şüanın mərkəzinin olmaması və simmetriya oxu ilə simmetriya mərkəzinin fərqi araşdırılır. 7-ci sinif həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
Mərkəzi simmetriyaya aid yüksək səviyyəli tapşırıq: düzbucaqlının tərəfi üzərindəki nöqtəyə düzbucaqlının simmetriya mərkəzinə nəzərən simmetrik nöqtə qarşı tərəfdə yerləşir. Simmetrik parçaların bərabərliyindən istifadə edib düzbucaqlının içindəki dördbucaqlının sahəsi düzbucaqlının sahəsindən iki düzbucaqlı üçbucağın sahəsini çıxmaqla tapılır. 7-ci sinif həndəsə, sahə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Mərkəzi simmetriyanı koordinat düz xəttinə tətbiq edən orta səviyyəli tapşırıq: mənfi koordinatlı nöqtəyə başqa bir nöqtəyə nəzərən simmetrik olan nöqtənin koordinatı tapılır. Bir nöqtədən o birinə olan addımın təkrarlanması, orta nöqtə ilə simmetrik nöqtənin fərqi və koordinat başlanğıcına nəzərən simmetriya ilə qarışdırma yoxlanılır. 7-ci sinif, rasional ədədlər və həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mərkəzi simmetriyanı koordinat müstəvisinə tətbiq edən çətin tapşırıq: nöqtənin başqa bir nöqtəyə nəzərən simmetrik nöqtəsinin koordinatları tapılır. Addım hər iki koordinat üzrə təkrarlanır və cavab orta nöqtə ilə yoxlanılır; koordinat başlanğıcına nəzərən simmetriya, orta nöqtənin özü və yalnız addımın yazılması kimi səhvlər ayırd edilir. 7-ci sinif, koordinat müstəvisi və həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Simmetrik nöqtənin tərifinə aid orta səviyyəli tapşırıq: bir düz xətt üzərində iki nöqtə və onların arasındakı nöqtə verilir, məsafələr bərabər deyil. Nöqtələrin simmetrik olması üçün birini nə qədər sürüşdürmək lazım olduğu hesablanır; ortada olmağın kifayət etmədiyi, məsafələrin bərabərliyinin vacib olduğu göstərilir. 7-ci sinif həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Paraleloqramın simmetriya mərkəzinə aid orta səviyyəli tapşırıq: diaqonalların kəsişmə nöqtəsinə nəzərən bir üçbucaq qarşı üçbucağa keçir. Mərkəzi simmetriyada məsafənin saxlanmasından istifadə edərək üçbucağın perimetri tapılır; bütöv diaqonalı yarısı ilə qarışdırmaq kimi səhvlər yoxlanılır. 7-ci sinif həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mərkəzi simmetriyaya aid çətin tapşırıq: damalı vərəqdə bir-birinə simmetrik iki parça verilir, simmetriya mərkəzi göstərilmir. Mərkəz uyğun uc nöqtələri birləşdirən parçaların ortası kimi tapılır, sonra parça üzərindəki nöqtənin simmetrik nöqtəsi müəyyən edilir. Uyğun ucları qarışdırmaq və ox simmetriyası ilə səhv salmaq yoxlanılır. 7-ci sinif həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Mərkəzi simmetriyanın xassəsinə aid başlanğıc səviyyəli tapşırıq: nöqtəyə nəzərən simmetriyada məsafə saxlanılır, fiqur özünə konqruyent fiqura çevrilir. Tərəfləri məlum üçbucağa simmetrik üçbucağın perimetri tapılır; uzunluqların ikiqat artması və ya simmetriya mərkəzinin yerindən asılı olması kimi səhv təsəvvürlər yoxlanılır. 7-ci sinif həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Mərkəzi simmetrik fiqur anlayışına aid başlanğıc səviyyəli tapşırıq: kvadrat, paraleloqram, bərabəryanlı üçbucaq, çevrə və düzgün altıbucaqlı arasından simmetriya mərkəzi olmayan fiquru tanımaq. Simmetriya mərkəzinin tərifi tətbiq olunur və simmetriya oxu ilə simmetriya mərkəzinin fərqi aydınlaşdırılır. 7-ci sinif həndəsə.
2.15 Mərkəzi simmetriya
HTML dərsDİM · Riyaziyyat
7-ci sinif həndəsə oxu dərsi: nöqtəyə nəzərən simmetriya (mərkəzi simmetriya). Şagird O nöqtəsinə nəzərən A-ya simmetrik A₁ nöqtəsini xətkeş və pərgarla qurur, O-nun AA₁ parçasının orta nöqtəsi olduğunu görür və bunu O ətrafında yarım dönmə (180°) kimi təsəvvür edir. Parçanın, şüanın, düz xəttin və üçbucağın simmetrikini qurur, məsafənin və fiqurun konqruyentliyinin saxlandığını öyrənir; paraleloqram, düzbucaqlı, çevrə və parçanın simmetriya mərkəzini tapır, üçbucaq və şüanın mərkəzi olmadığını, mərkəzi simmetriyanın oxa nəzərən simmetriyadan fərqini anlayır və paraleloqramda perimetr, xalça naxışı və hərflərdə tətbiq edir. Parça, orta nöqtə və çevrəni bilən şagirdlər üçündür.
2.15 Mərkəzi simmetriya
Audio dərsDİM · Riyaziyyat10:45
7-ci sinif üçün mərkəzi simmetriya mövzusunda dinləmə dərsi: dərslikdəki çiçək şəklindən başlayaraq ləçəkdən ortaya və o biri tərəfə eyni məsafə ilə simmetrik nöqtə izah olunur. A nöqtəsinin O nöqtəsinə nəzərən simmetrik nöqtəsinin pərgar və xətkeşlə qurulması, O-nun parçanın orta nöqtəsi olması, üçbucağa simmetrik konqruyent üçbucaq, məsafənin saxlanması, şüanın istiqamətinin dəyişməsi danışılır. Mərkəzi simmetrik fiqurlar: çevrə divar saatı ilə, paraleloqram, düzbucaqlı, düzgün altıbucaqlı, altıguşəli ulduz; düz xətt, parça və iki kəsişən düz xəttin mərkəzi var, şüa və üçbucağın yoxdur; simmetriya oxu ilə mərkəzin fərqi, xalça naxışları və Möminə Xatun türbəsi.
2.15 Mərkəzi simmetriya
Video dərsDİM · Riyaziyyat3:44
7-ci sinif üçün mərkəzi simmetriya mövzusunda video dərs. Şahmat taxtasının başlanğıc düzülüşü və taxtanın mərkəzi O nöqtəsi: ağ topdan O-ya çəkilən düz xətt eyni məsafə uzadılanda qara topa çatır; atlar, fillər, piyadalar da cüt-cüt düzülüb. Dərslikdəki qurma: A və O-dan düz xətt, mərkəzi O, radiusu OA olan çevrə, ikinci kəsişmə A₁; OA = 5 sm olduqda OA₁ = 5 sm, AA₁ = 10 sm, O parçanın ortası və simmetriya mərkəzidir. Üçbucağın O-ya nəzərən simmetriki təpələrin simmetrikləri ilə qurulur, konqruyentdir, məsafə saxlanılır. Mərkəzi simmetrik fiqur: boş şahmat taxtası, paraleloqram, düzbucaqlı, çevrə; üçbucağın mərkəzi yoxdur. Başlanğıc düzülüşdə vəzir və şah qaydanı pozur: vəzirin simmetrik xanasında qara şah durur, ona görə düzülüşün mərkəzi yoxdur, amma taxtanı ortadan qatlasaq vəzir vəzirə düşür — oxa nəzərən simmetriya.
2.15 Mərkəzi simmetriya
